2019ko Eurovision Abesti Lehiaketa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search


2019ko Eurovision Abesti Lehiaketa
Lehen finalerdia Maiatzak 14, 2019
Bigarren finalerdia Maiatzak 16, 2019
Finala Maiatzak 18, 2019
Egoitza Expo Tel Aviv, Tel Aviv
Aurkezlea(k) Erez Tal
Bar Refaeli
Assi Azar
Lucy Ayoub
Antolatzailea KAN (Israelgo Irrati-difusioko Korporazio Publikoa)
Partaide kopurua 41
Irabazlea "Arcade"
Duncan Laurence
 Herbehereak

2019ko Eurovision Abesti Lehiaketa Eurovision Abesti Lehiaketaren 64. edizioa izan zen. Tel Aviveko Expo Tel Aviv erakustazokan egin zen, Israelen. Ekitaldia hirugarren aldiz antolatu zuen Israelek. Finalerdiak maiatzaren 14 eta 16an jokatu ziren, eta final handia maiatzaren 18an.[1] Aurkezleak Bar Refaeli, Erez Tal, Assi Azar eta Lucy Ayoub izan ziren.

Lehiaketako irabazlea Duncan Laurence bakarlari nederlandarra izan zen, "Arcade" kantuarekin. Herbehereen bosgarren garaipena izan zen. Bigarren postua Italia ordezkatzen zuen Mahmoodentzat izan zen, "Soldi" kantuarekin. Errusiako Sergey Lazarevek, "Scream" abestiarekin, hirugarren postua lortu zuen; aurretik ere hirugarren gelditu zen Lazarev 2016ko edizioan. Epaimahi profesionalen gustokoena Suedia izan zen, eta telebozketaren gustokoena Norvegia.

41 herrialdek hartu zuten parte guztira, aurreko urtean baino bi gutxiagok.[2] Australiari parte hartzeko gonbidapena luzatu zitzaion Europako Irrati-Telebista Batasunaren eskutik bostgarren urtez. Bulgariak partaidetzari uko egin zion, irrati-telebista publikoaren arazo ekonomikoak medio. Ukrainak parte hartzeko izena emana zuen, baina partaidetza bertan behera utzi zuen, 2014tik Errusiarekin daukan gatazka medio.[3]

Kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Expo Tel Aviv, lehiaketaren egoitza.

Historian hirugarren aldiz, lehiaketa Israelek antolatu zuen, herrialdeak 2018ko edizioa irabazi ondoren Nettaren eskutik. Aurretik Jerusalemen egin zen ekitaldia, 1979an eta 1999an. Lizitazio prozesu baten ondoren, Tel Aviveko Expo Tel Aviv erakustazoka hautatu zuten 2019ko egoitza bezala Israelgo Irrati-difusioko Korporazio Publikoak (KAN) eta Europako Irrati-Telebista Batasunak (EBU).

Erakustazoka honen bigarren pabilioia erabili zen ekitaldirako, non 10,000 pertsona inguru sar daitezkeen.

Hasiera batean, ekitaldia Jerusalemen egingo zela baieztatu zuen Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak. Hala ere, Jerusalemen estatusa dela eta, herrialde batzuek ekitaldiari boikot egiteko aukerarik baldin bazen, EBUk beste hiri edota herrialde bat aukeratuko zuela jakinarazi zion KAN korporazioari eta israeldar gobernuari, israeldar prentsaren arabera.[4] Ondoren lizitazio prozesua zabaldu zen, eta Tel Avivez gain Jerusalem eta Eilat izan ziren hautagai ofizialak.[5]

Formatua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus-diseinua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Edizioaren leloa, Dare to dream (euskaraz "Ausartu amets egiten") 2018ko urriaren 28an aurkeztu zen, eta bere ikus-diseinua 2019ko urtarrilaren 8an. Batera jarrita izar bat osatzen duten hiru hiruki erakusten ditu logo nagusiak. Infografia, apainketa, eszenatokiaren diseinua, eta merchandisina, besteak beste, ikus-diseinu honetan oinarritu ziren.[6]

Aurkezleak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko urtarrilak 8an, KAN eta EBUk lehiaketaren lau aurkezleak ezagutarazi zituen. Bar Refaeli nazioarteko supermodeloa da, Erez Tal eta Assi Azar Keshet 12 telebista kate pribatuko ohiko aurkezleak dira, eta Lucy Ayoub KANeko ohiko aurkezlea da.[7]

Finalerdien zozketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrialde partaideak bi finalerdietan banatzeko zozketa 2019ko urtarrilak 28an ospatu zen, Tel Aviveko Arte Museoan. Finalerdietako 36 partaideak 6 pototan kokatu ziren lehenik, bere bozketa joera historialaren arabera. Finalera zuzenik sailkatutako herrialdeek – Big 5 taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia, Frantzia eta Italia) eta herrialde antolatzailea (Israel) – zein finalerditan zegokien botoa ematea ere erabaki zuen zozketak.[8]

1. potoa 2. potoa 3. potoa 4. potoa 5. potoa 6. potoa
  1. Ukrainak bertan behera utzi zuen partaidetza, zozketa ondoren hilabete bat beranduago.

Lehiaketa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehiaketak bi finalerdi eta final bat izan zituen. Big 5 taldeko herrialdeak (Alemania, Erresuma Batua, Espainia, Frantzia eta Italia) eta herrialde antolatzailea (Israel) zuzenki sailkatuak zeuden finalera. Gainontzako herrialdeak bi finalerdien artean banatu ziren, finalerdi bakoitzeko hamar lehen sailkatuak lortuko dutelarik finalerako pasea.

Finalerdiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen finalerdia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Finalerdiko partaideez gain, Espainia, Frantzia eta Israeleri ere egokituko zitzaien botoa ematea. Taulan azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera.

Artista partaideez gain, aurreko urteko irabazle izan zen Nettak "Toy" abestu zuen ekitaldia zabaltzeko, eta lehiaketako emanaldien ondoren, 1998ko garailea izan zen Dana Internationalek "Just the Way You Are" abestu zuen.[9]

Ordena Herrialdea Hizkuntza Artista Abestia Euskarara itzulpena Postua Puntuak
01  Zipre Ingelesa Tamta "Replay" Errepikapena 9 149
02  Montenegro Ingelesa D mol "Heaven" Zerua 16 46
03  Finlandia Ingelesa Darude feat. Sebastian Rejman "Look Away" Begirada kendu 17 23
04  Polonia Poloniera, Ingelesa Tulia "Fire of Love (Pali się)" Maitasun sua (Sutan daude) 11 120
05  Eslovenia Esloveniera Zala Kralj & Gašper Šantl "Sebi" Zeure buruari 6 167
06  Txekia Ingelesa Lake Malawi "Friend of a Friend" Lagun baten laguna 2 242
07  Hungaria Hungariera Joci Pápai "Az én apám" Neure aita 12 97
08  Bielorrusia Ingelesa ZENA "Like It" Gustoko 10 122
09  Serbia Serbiera[fe1 1] Nevena Božović "Kruna" (Круна) Koroa 7 156
10  Belgika Ingelesa Eliot "Wake Up" Esna zaitez 13 70
11  Georgia Georgiera[fe1 2] Oto Nemsadze "Keep on Going" Jarrai aurrera 14 62
12  Australia Ingelesa Kate Miller-Heidke "Zero Gravity" Zero grabitatea 1 261
13  Islandia Islandiera Hatari "Hatrið mun sigra" Gorrotoa nagusituko da 3 221
14  Estonia Ingelesa Victor Crone "Storm" Ekaitza 4 198
15  Portugal Portugesa Conan Osíris "Telemóveis" Mugikorrak 15 51
16  Grezia Ingelesa Katerine Duska "Better Love" Maitasun hobea 5 185
17  San Marino Ingelesa[fe1 3] Serhat "Say Na Na Na" Esan na na na 8 150
  1. Errepikatzen diren bi lerro ingelesez.
  2. Esamolde bat abkhazieraz.
  3. Hiru hitz turkieraz.

Bigarren finalerdia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Finalerdiko partaideez gain, Alemania, Erresuma Batua eta Italiari ere egokituko zitzaien botoa ematea. Taulan azpimarratutako herrialdeak pasa ziren finalera.

Artista partaideez gain, lehiaketako emanaldien ondoren, Shalva Band taldeak "Million Dreams" abestu zuen.[9]

Ordena Herrialdea Hizkuntza Artista Abestia Euskarara itzulpena Postua Puntuak
01  Armenia Ingelesa Srbuk "Walking Out" Irteten 16 49
02  Irlanda Ingelesa Sarah McTernan "22" 18 16
03  Moldavia Ingelesa Anna Odobescu "Stay" Geratu 12 85
04  Suitza Ingelesa Luca Hänni "She Got Me" Arazi ninduen 4 232
05  Letonia Ingelesa Carousel "That Night" Gau hura 15 50
06  Errumania Ingelesa Ester Peony "On a Sunday" Igande batean 13 71
07  Danimarka Ingelesa, Frantsesa[fe2 1] Leonora "Love is Forever" Maitasuna betirako da 10 94
08  Suedia Ingelesa John Lundvik "Too Late for Love" Beranduegi maitasunerako 3 238
09  Austria Ingelesa PÆNDA "Limits" Mugak 17 21
10  Kroazia Ingelesa, Kroaziera Roko "The Dream" Ametsa 14 64
11  Malta Ingelesa Michela "Chameleon" Kameleoia 8 157
12  Lituania Ingelesa Jurij Veklenko "Run with the Lions" Lehoiekin korrika egin 11 93
13  Errusia Ingelesa Sergey Lazarev "Scream" Garrasi 6 217
14  Albania Albaniera Jonida Maliqi "Ktheju tokës" Herrialdera itzulera 9 96
15  Norvegia Ingelesa[fe2 2] KEiiNO "Spirit in the Sky" Zeruko espiritua 7 210
16  Herbehereak Ingelesa Duncan Laurence "Arcade" Arkade 1 280
17  Ipar Mazedonia Ingelesa Tamara Todevska "Proud" Harro 2 239
18  Azerbaijan Ingelesa Chingiz "Truth" Egia 5 224
  1. Lerro batzuk danieraz eta alemanez ere.
  2. Errepikatzen den lerro bat ipar samieraz.

Finala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

26 herrialdek hartu zuten parte finalean, eta 41 herrialdek eman zuten botoa.

Artista partaideez gain, finala zabaltzeko, 1998ko irabazlea izan zen Dana Internationalek "Diva" eta "Tel Aviv" abestu zituen, 1973ko ordezkaria izan zen Ilanitek "Ey Sham" abestu zuen, eta 2015eko Israeldar ordezkaria izan zen Nadav Guedjek "Golden Boy" abestu zuen. Lehiaketako emanaldien ondoren, Madonna nazioarteko superrizarrak "Like a Prayer" eta "Future" (Quavo raperoarekin) kantatu zituen.[10] Horrez gain, aurreko urteko irabazlea izan zen Nettak "Nana Banana" kanta berria estreinatu zuen eta Conchita Wurst (2014ko irabazlea), Måns Zelmerlöw (2015eko irabazlea), Eleni Foureira (2018ko bigarren sailkatua), Verka Serduchka (2007ko bigarren sailkatua) eta Gali Atari (1979ko irabazlea) Eurovisioneko kanten pot-pourri batean aritu ziren. Gal Gadot aktore eta modeloak agerpena egin zuen bideo batean.[9]

Ordena Herrialdea Hizkuntza Artista Abestia Euskarara itzulpena Postua Puntuak
01  Malta Ingelesa Michela "Chameleon" Kameleoia 16 95
02  Albania Albaniera Jonida Maliqi "Ktheju tokës" Herrialdera itzulera 18 90
03  Txekia Ingelesa Lake Malawi "Friend of a Friend" Lagun baten laguna 11 157
04  Alemania Ingelesa S!sters "Sister" Ahizpa 24 32
05  Errusia Ingelesa Sergey Lazarev "Scream" Garrasi 3 369
06  Danimarka Ingelesa, Frantsesa[f 1] Leonora "Love is Forever" Maitasuna betirako da 12 120
07  San Marino Ingelesa[f 2] Serhat "Say Na Na Na" Esan na na na 20 81
08  Ipar Mazedonia Ingelesa Tamara Todevska "Proud" Harro 8 295
09  Suedia Ingelesa John Lundvik "Too Late for Love" Beranduegi maitasunerako 6 332
10  Eslovenia Esloveniera Zala Kralj & Gašper Šantl "Sebi" Zeure buruari 13 105
11  Zipre Ingelesa Tamta "Replay" Errepikapena 15 101
12  Herbehereak Ingelesa Duncan Laurence "Arcade" Arkade 1 492
13  Grezia Ingelesa Katerine Duska "Better Love" Maitasun hobea 21 71
14  Israel Ingelesa Kobi Marimi "Home" Etxea 23 47
15  Norvegia Ingelesa[f 3] KEiiNO "Spirit in the Sky" Zeruko espiritua 5 338
16  Erresuma Batua Ingelesa Michael Rice "Bigger Than Us" Gu baino handiagoa 26 16
17  Islandia Islandiera Hatari "Hatrið mun sigra" Gorrotoa nagusituko da 10 234
18  Estonia Ingelesa Victor Crone "Storm" Ekaitza 19 86
19  Bielorrusia Ingelesa ZENA "Like It" Gustoko 25 31
20  Azerbaijan Ingelesa Chingiz "Truth" Egia 7 297
21  Frantzia Frantsesa, Ingelesa Bilal Hassani "Roi" Erregea 14 105
22  Italia Italiera[f 4] Mahmood "Soldi" Dirua 2 465
23  Serbia Serbiera[f 5] Nevena Božović "Kruna" (Круна) Koroa 17 92
24  Suitza Ingelesa Luca Hänni "She Got Me" Arazi ninduen 4 360
25  Australia Ingelesa Kate Miller-Heidke "Zero Gravity" Zero grabitatea 9 285
26  Espainia Gaztelania Miki "La venda" Benda 22 60
  1. Lerro batzuk danieraz eta alemanez ere.
  2. Hiru hitz turkieraz.
  3. Errepikatzen den lerro bat ipar samieraz.
  4. Bi lerro arabieraz.
  5. Errepikatzen diren bi lerro ingelesez.

Gertakariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Boikot eskaerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Israeldar estatuaren aurkako "Boikota. Desinbertsioa. Zigorra" kanpaina jarraituz, ekitaldiari boikota egiteko deialdiak egin dituzte alderdi eta artista batzuek. Hala ere, aurreko urteko herrialde partaide guztiek jarraitu dute lehiaketan bi salbuespen ezik, eta bi salbuespenek (Bulgaria eta Ukraina) bestelako arrazoiengatik egin diote uko partaidetzari.

Ukrainaren partaidetza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ukrainan Vidbir 2019 lehiaketak erabaki behar zuen nor izango ote zen Ukrainako ordezkaria Eurovisionen. 2019ko otsailaren 23an jokatu zen Vidbir 2019-en finala, eta Maruv abeslariak irabazi zuen "Siren Song" abestiarekin. Hala ere, Ukrainako telebista erakunde publikoak kontratu bat aurkeztu zion Maruvi Eurovisionen bere izena emateko, eta 48 orduko epea eman zion sinatzeko. Kontratu honen klausula deigarriena Errusian kontzertuak emateari uko egitea zen, eta Maruvek Errusian kontzertuak emateko data batzuk itxita zeuzkan aldez aurretik. 2014tik Errusia eta Ukraina artean sortutako gatazka politiko eta militarragatik, polemikoa da Ukrainan musikariek Errusian kontzertuak ematea. Maruvek uko egin zion kontratua sinatzeari eta Eurovisionera joateari baldintza horietan. Telebista erakundeak Vidbir lehiaketan bigarren eta hirugarren sailkatu zirenei eskatu zien orduan Eurovisionera joatea Ukraina ordezkatzeko, baina haiek ere uko egin ziotenean, telebista erakundeak bertan behera utzi zuen otsailaren 27an Ukrainaren partaidetza.

Palestinar ikurren agerraldiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Israel-Palestina Gatazka dela eta, Palestinar ikurren ezusteko agerraldiak izan ziren finalean. Artista gonbidatu bezala abesten zuen Madonnaren emanaldian, bi dantzarik Israeldar eta Palestinar banderak erakusten zituzten bizkarrean, eta emanaldiaren amaieran bi dantzari hauek sorbaldaz sorbalda erakusten ziren, eskailera batzuk igo ahala. Geroago, Islandiako partaideek, Hatari taldeko kideek, Palestinar ikurrak erakutsi zituzten kamara aurrean telebozketaren botoak jaso zituztenean, eta Expo Tel Aviveko ikuslegoaren zati nabarmen batek txistuekin erantzun zuen.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: 2019ko Eurovision Abesti Lehiaketa