Larragoa
| Larragoa | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria | |||||||||||
 Larragoaren ikuspegia. | |||||||||||
| |||||||||||
 | |||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Herrialdea |  Euskal Herria | ||||||||||
| Lurraldea | Nafarroa Garaia | ||||||||||
| Merindadea |  Lizarra | ||||||||||
| Eskualdea | Lizarraldea (Ameskoagoiena ibarra) | ||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua |  Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Nafarroa | ||||||||||
| Izen ofiziala |  Larraona | ||||||||||
| Alkatea | Oscar Luis Urra Atorrasagasti (Agrupación Electoral Larraona) | ||||||||||
| Posta kodea | 31175 | ||||||||||
| INE kodea | 31143 | ||||||||||
| Herritarra | larragoar | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°46′50″N 2°15′22″W / 42.780555555556°N 2.2561111111111°W | ||||||||||
| Azalera | 8 km² | ||||||||||
| Garaiera | 772 metro | ||||||||||
| Distantzia | 74 km (Iruñetik) | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 100 (2025:  −5) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 11,23 bizt/km² | ||||||||||
| Zahartzea[1] | % 37,85 | ||||||||||
| Ugalkortasuna[1] | ‰ 50 | ||||||||||
| Ekonomia | |||||||||||
| Jarduera[1] | % 0 (2011) | ||||||||||
| Desberdintasuna[1] | % 0 (2011) | ||||||||||
| Langabezia[1] | % 6,6 (2013) | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak[2] | % 19.9 + % 16.7 hartzaile (2021) | ||||||||||
| Kaleko erabilera [3] | % | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Webgunea | http://www.larraona.es/ | ||||||||||
Larragoa[4] ([laraɣo.a]) Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da, Lizarrako merindadekoa. 116 biztanle ditu, 2014. urteko erroldaren arabera. Iruñea hiriburutik 74 kilometro mendebaldera dago. Gaztelerazko forma du herriak izen ofizial bakartzat: Larraona.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Inguru naturala eta kokapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herria Nafarroa Garaiko mendebaldean dago, Lizarrako merindadeko ipar-mendebaldean, Arabako mugatik hurbil. Lizarra eta Gasteiz elkartzen dituen NA-7185 errepideak zeharkatzen du herria.
Larragoak Urbasa mendilerroarekin egiten du muga iparraldean, Aranaratxerekin ekialdean, Arabarekin mendebaldean, eta Galipentzu eta Lanarekin hegoaldean.
Klima eta landaredia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri osoan ez da klima bera: mendebaldeko gune menditsuetan klima atlantikoa da nagusi, urtean batez beste 1.600 mm-tik gorako prezipitazioak eta 8 ºC dituela. Udalerriaren erdialdean eta ekialdean, berriz, klima azpimediterraneoa da, prezipitazioak urriagoak dira, 1.200 eta 1.400 mm bitartekoak, eta tenperatura 10 °C ingurukoa izaten da. Urteroko egun euritsuak 130 izaten dira batez beste.
Jatorrizko landaredia haritzek eta pagoek osatzen dute; pagoak, batez ere, mendebaldeko gune menditsuetan ageri dira. Lizarrerriko udalerri askotan ez bezala, Larragoak jatorrizko landarediari dagozkion hainbat zuhaitz espezie gordetzen ditu oraindik ere.
Estazio meteorologikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Larragoan, itsasoaren mailatik 771 metrora, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak 1975ean jarritako estazio meteorologikoa dago.[5]
Ikuspegi panoramikoa.
Etxea.
Urrutira.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
bertan egin dezakezu.2008ko erroldaren arabera, herrian ez da etorkinik bizi.
Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udaletxea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Errepidearen ondoan dagoen beheko solairu eta gainean solairu bakarreko eraikina da. Margoturiko hiru fatxada dauzka eta eraikinaren arkitektura inguruko eraikin tipikoen berdina da. Udalak alkatea eta lau zinegotzi dauzka. Larragoako udaleko idazkaria, Aranaratxe eta Eulateko idazkari ere bada.
- HELBIDEA: Zuria Kalea, z/g
Udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herri txiki honetan beste batzuetan gertatu den bezala[6], 2007an ez zen udal hauteskunderik izan Larragoan, ez zelako inongo talderik aurkeztu[7].
2008an izendatutako alkatea, María Flora Gabiria Andueza alegia, 2011ko hauteskundeetan karguan berretsi zuten, kasu honetan Agrupación Electoral Larraona (AEL) taldearen izenean. Beste 4 zinegotzi ere aukeratu zituzten.
Alkateak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauek izan dira Larragoako azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia[8] | |
| Crescencio Garcia Barrena[8][9] | 1979 | 1983 | Zentro Demokratikoaren Batasuna | |
| Benjamin Sagasti Larramendi[8][9] | 1983 | 1987 | Agrupacion Independiente de Larraona | |
| Benjamin Sagasti Larramendi[8] | 1987 | 1991 | Independenteak | |
| Saturnino Andueza Ruiz de Larramendi[8] | 1992 a | 1995 | Kudeaketa batzordea | |
| Saturnino Andueza Ruiz de Larramendi[8] | 1995 | 1999 | Agrupacion Electoral Larraona | |
| Jesus Urra Corres[8] | 1999 | 2003 | Agrupacion Electoral Larraona | |
| Saturnino Andueza Ruiz de Larramendi[8] | 2004 b | 2007 | Kudeaketa batzordea | |
| Maria Flora Gaviria Andueza[8] | 2008 c | 2011 | Kudeaketa batzordea | |
| Maria Flora Gaviria Andueza[8] | 2011 | 2015 | Agrupacion Electoral Larraona | |
| Maria Flora Gaviria Andueza[8] | 2016 d | 2019 | Kudeaketa batzordea | |
| Tomas Andueza Riezu[8] | 2019 | 2023 | Agrupacion Electoral Larraona | |
| Oscar Luis Urra Atorrasagasti[10][11] | 2023 | Jardunean | Agrupacion Electoral Larraona | |
a 1991an ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.
b 2003an ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.
c 2007an ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.
d 2015ean ezin izan zen Kudeaketa batzorde bat antolatu.
Azpiegitura eta garraioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Automoviles Urederra autobus konpainiak Larragoa Lizarrarekin batzen du. Autobus lineak ibilbide hau egiten du:
Zerbitzuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuez arduratzen da Larragoa eta eskualdeko beste hainbat herritan.
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Deikaztelu eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen.
2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- San Kristobalgo eliza, estilo erromanikoko eraikina da, XII. mendean eraiki eta XIV. mendean zaharberritua. Parrokiak, portada erromanikoa kontserbatzen du.[12]
- Andre Maria Zuriaren baseliza, XVIII. mendeko nabe laukizuzeneko eraikina da, kanoi erdiko estaldura eta harlanduzko kanpoaldearekin. San Benitoko baseliza bestalde, XVI. mendeko eraikina da. Kanpoko hormaren behealdean, dekorazio aberatseko hilarri erromatar bat ikus daiteke, Alba-Gastian tailerrekoa. Kanpoaldean ere, arkupe dintelduan, itxura baldarragoa duten beste hilarri erromatar batzuk ikus daitezke.[13]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 4 5 Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
- ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
- ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ Euskaltzaindia. 155. araua: Nafarroako udal izendegia. .
- ↑ Nafarroako Meteorologi Agentziaren webgunea.
- ↑ Elkarrizketa Saturnino Anduezari[Betiko hautsitako esteka] Diario de Navarran.
- ↑ Noticias de Navarra egunkariko albistea.[Betiko hautsitako esteka]
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-04-30).
- 1 2 «Larraona» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2020-04-30).
- ↑ «Toki entitateen gida» Nafarroako Udal eta Kontzejuen Federazioa (kontsulta data: 2025-03-29).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los alcaldes y alcaldesas de Navarra, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Navarra 2023-06-18 (kontsulta data: 2025-03-29).
- ↑ (Gaztelaniaz) adestudio447. (2024-09-20). «Ermita de San Cristóbal de Larraona» Turismo Tierra Estella (kontsulta data: 2025-08-05).
- ↑ «Patrimonio Cultural y Arquitectónico» Larraonako Udala.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
- (Gaztelaniaz) Larragoari buruzko informazioa, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuaren webgunean.
- Larragoako kalea, Google Street View-n.
Datuak: Q1647950
Multimedia: Larraona / Q1647950
Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Larragoa