Maiatzaren 19

Maiatzaren 19a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hogeita hemeretzigarren eguna da, 140garrena bisurteetan. 226 egun falta dira urtea amaitzeko.

Daturen bat falta bada, urtearen lotura jarraitu han sartzeko.

---

Gertaerak

Euskal Herria

• 1521 - Henrike II.a Nafarroakoaren tropek Iruñea berreskuratu eta ondorengo egunetan Nafarroa guztia berreskuratu zuten.
• 1976 - Donostiako Konstituzio plazako Lagun liburudendaren eta Kutxa dendaren aurkako erasoak burutu dituzte inkontrolatuek.
• 1977 - ETAk hildako polizia baten hiletaren ostean inkontrolatuek Donostiako Erdialdea hartu dute: Gerardo Suarez eta Jesus Mari Costas Iraola balaz zauritu eta jende ugari kolpatu dituzte.
• 2008 -
  • ETAk 60 kilo lehergaiko bonba-furgoneta zartarazi zuen Areetako (Getxo) Abra Erret Itsas Klubaren aurrean, eta kalte material handiak eragin.
  • Sabin Zubiri, Eusko Alkartasunaren sortzaileetako bat, hil zen Bilbon.
  • Fernando Etxegarai, euskal preso politikoa aske utzi zuten.

Mundua

• 1359 - Eduardo III.a Ingalaterrakoa eta Joan Hastings ezkondu ziren.
• 1922 - Sobietar Batasuneko "Pionero Gazteen Erakundea" sortu zuten, herrialdeko haurrak bertan batzeko.
• 1974 - Valéry Giscard d'Estaing politikaria Frantziako presidente izendatu zuten.
• 2003 - Indonesiako armadak Aceheko independentisten aurkako ofentsiba bati ekin zion.
• 2010 - Gutxienez 15 lagun hil ziren Thailandiako Bangkok hiriburuko istilu larrietan; gobernuak etxeratze-agindua ezarri zuen.
• 2011 - Elisabet II.a Erresuma Batuko erreginak Irlandako Errepublikara bisita historikoa burutu zuen: 1922an Irlandako Estatu Askea eratu eta Erresuma Batutik independentzia lortu zuenetik britainiar monarka batek Irlanda zapaltzen zuen lehenbiziko aldia izan zen.

Arte eta kultura

Euskal Herria

• 1915 - Gotaineko eliza monumentu historiko izendatu zuten.
• 2007 - The Who musika talde britainiarraren kontzertua Bilbao Exhibition Centren.

Kirolak

• 1956 - Japoniar espedizioko Toshio Imanishi eta Gyalzen Norbu alpinistek Manaslu mendia lehenbizikoz igo aldiz zuten.

Jaiotzak

Euskal Herria

• 1890 - Thierry Sandre, lapurtar idazlea (h. 1950).
• 1925 - Patxi Ondarra, Aita Ondarra, nafar apaiza eta euskaltzaina (h. 2005).
• 1952 - Salvador Bergara, Bergara II.a nafar esku pilotaria.
• 1956 - Jose Ramon Alexanko, bizkaitar futbolista-ohia eta entrenatzaile.
• 1975 - David Acaz, nafar futbolaria.
• 1977 - Manuel Almunia, nafar futbol atezaina.
• 1979 - Onintza Enbeita, bizkaitar bertsolaria.
• 1985 - Jon Kortajarena, euskal modeloa.
• 1986 - Arkaitz Duran, arabar txirrindularia.

Mundua

• 1616 - Johann Jakob Froberger, alemaniar musikaria (h. 1667).
• 1860 - Vittorio Emanuele Orlando, italiar politikaria (h. 1952).
• 1881 - Kemal Atatürk, turkiar presidentea (h. 1938).
• 1882 - Mohammad Mossadegh, Irango lehen ministroa (h. 1967).
• 1887 - Gregorio Marañón, espainiar medikua eta zientzialaria (h. 1960).
• 1890 - Ho Chi Minh, vietnamdar poeta, politikaria eta iraultzailea (h. 1969).
• 1910 - Frank Le Maistre, frantziar idazlea eta hizkuntzalaria (h. 2002).
• 1925 - Malcolm X, afroamerikar ekintzailea (h. 1965).
• 1928 - Pol Pot, kanputxear politikaria eta genozida (h. 1998).
• 1939 - John Sheahan, irlandar biolin jolea eta The Dubliners taldeko kidea.
• 1947 - David Helfgott, australiar piano jotzailea.
• 1940 - Jan Janssen, herbeherear txirrindularia.
• 1976 - Kevin Garnett, estatubatuar saskibaloi jokalaria.
• 1979 - Diego Forlán, euskal jatorriko futbolai uruguaiarra.
• 1979 - Andrea Pirlo, italiar futbolaria.

Heriotzak

Euskal Herria

• 1718 - Juan Andrés Ustaritz, nafar merkataria eta politikaria (j. 1656).
• 1948 - Julia Álvarez Resano, nafar idazlea, kazetaria eta poltikaria (j. 1903).
• 1979 - Santiago Aznar, euskal politikari sozialista (j. 1903).
• 2004 - Anastasio Arrinda, bizkaitar idazlea eta ikerlea (j. 1912).
• 2007 - Eva Forest, idazle eta editorea (j. 1928).

Mundua

• 1296 - Zelestino V.a aita santua (j. 1215).
• 1329 - Luis I.a Evreuxkoa (j. 1276).
• 1396 - Joanes I.a Aragoikoa (j. 1350).
• 1855 - Claude Henri de Rouvroy, Saint-Simongo kondea, frantziar filosofoa (j. 1760).
• 1864 - Nathaniel Hawthorne, estatubatuar eleberrigilea eta ipuingilea (j. 1804).
• 1895 - José Martí, kubatar olerkaria eta iraultzailea (j. 1853).
• 1912 - Marcelino Menéndez Pelayo, espainiar idazle, politikari eta filologoa (j. 1856).
• 1928 - Max Scheler, alemaniar filosofoa (j. 1874).
• 1935 - T. E. Lawrence (Lawrence Arabiakoa) britainiar militarra, arkeologoa eta idazlea (j. 1888).
• 1955 - Concha Espina, espainiar idazlea (j. 1869).
• 1958 - Ronald Colman, ingeles aktorea (j. 1891).
• 1946 - Booth Tarkington, estatubatuar eleberrigilea eta dramagilea (j. 1869).
• 1987 - Valentín Paz-Andrade, galiziar idazlea eta kazetaria (j. 1898).
• 1994 - Luis Ocaña espainiar txirrindularia (j. 1945).
• 1994 - Jacqueline Bouvier Kennedy, AEBetako lehen dama (j. 1929).
• 2011 - Garret FitzGerald, irlandar politikaria eta Taoiseach ohia (j. 1926).

Jaiak eta urteurrenak

Maiatzaren 18 | Urteko egutegi | Maiatzaren 20