Azido alfa-linoleniko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
α-Linolenic acid
Identifikadoreak
CAS zenbakia 463-40-1 YesY
PubChem 5280934
ChemSpider 4444437 YesY
UNII 0RBV727H71 YesY
DrugBank DB00132
ChEBI CHEBI:27432 YesY
ChEMBL CHEMBL8739 YesY
IUPHAR ligand 1049
Propietateak
Formula molekularra C18H30O2
Masa molarra 278.43 g mol−1
Dentsitatea 0.9164 g/cm3
Kontrakoa esaten ez bada, emandako datuak baldintza normaletan (25 °C, 100 kPa) hartuak dira.
Erreferentziak
Txia haziak.

Azido alfa-linolenikoa edo Azido 9,12,15-oktadekatrienoikoa edo ALA kate luzeko gantz-azido poliasegabe bat da, formula duena. Giza gorputzak bere kabuz sintetizatzerik ez duenez janariaren bidez hartu behar da.

Jatorria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Landareetan ugaria da. Hemen landare batzuen oliotan azido α-linolenikoak osatzen duen portzentaia[2]:

Elikagaiak Azido α-linolenikoa
Txia haziak % 64
Kiwia % 62
Lihoa % 55
Kalamua % 20
Intxaurra % 10,4

Egitura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hemezortzi karbono ditu eta hiru lotura bikoitz azaltzen ditu, 9, 12 eta 15. karbonoetan (18:3∆9,12,15).

Garrantzia biologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Omega-3 gantz azido multzoan sartzen da. Osasunarentzako oso onuragarria da, baina ezin du gizakiaren gorputzak sortu, beraz dietan hartu behar da. Gaixotasun kardiobaskularrei aurre egiten laguntzen du[3], baina prozesuaren mekanismoa oraindik ez da ezagutzen.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Adolf Rollett-ek 1909 urtean isolatu zuen azido alfa-linolenikoa[4].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. doi:10.1016/S0009-3084(00)00137-7 PMID 10878236.
  2. «SOFA - Seed Oil Fatty Acids» sofa.mri.bund.de . Noiz kontsultatua: 2018-11-25.
  3. (Ingelesez) Kris-Etherton, Penny M.; Harris, William S.; Appel, Lawrence J. (2002-11-19) «Fish Consumption, Fish Oil, Omega-3 Fatty Acids, and Cardiovascular Disease» Circulation (21): 2747–2757 doi:10.1161/01.cir.0000038493.65177.94 ISSN 0009-7322 . Noiz kontsultatua: 2018-11-25.
  4. (Ingelesez) Rollett, Adolf (1909-01) «Zur Kenntnis der Linolensäure und des Leinöls.» Hoppe-Seyler´s Zeitschrift für physiologische Chemie (5-6): 422–431 doi:10.1515/bchm2.1909.62.5-6.422 ISSN 0018-4888 . Noiz kontsultatua: 2018-11-25.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]