Kortisona

Wikipedia, Entziklopedia askea
Kortisona
Cortison.svg
Formula kimikoa C₂₁H₂₈O₅
SMILES kanonikoa 2D eredua
SMILES isomerikoa
C[C@]12CCC(=O)C=C1CC[C@@H]3[C@@H]2C(=O)C[C@]4([C@H]3CC[C@@]4(C(=O)CO)O)C
InChl 3D eredua
Osatuta karbono
Ezaugarriak
Fusio-puntua 225,5 °C
Masa molekularra 360,193674 u
Erabilera
Rola 5-lipoxygenase inhibitor (en) Itzuli, selective glucocorticoid receptor agonist (en) Itzuli eta antiinflamatorio
Identifikatzaileak
InChlKey MFYSYFVPBJMHGN-ZPOLXVRWSA-N
CAS zenbakia 53-06-5
ChemSpider 193441
PubChem 222786
Reaxys 1356062
Gmelin 16962
ChEMBL CHEMBL1499
EC zenbakia 200-162-4
ECHA 100.000.149
MeSH D003348
RxNorm 2878
Human Metabolome Database HMDB0002802
UNII V27W9254FZ
NDF-RT N0000146287
KEGG D07749

Kortisona giltzurrungaineko guruinaren azalak jariatzen duen hormona esteroidea da, glukokortikoideetako familiakoa. Egitura kimikoa eta jarduerari dagokionez antz handia du kortisolarekin, baina honen aldean kontzentrazio txikiagoan dago odolean.

Kolesteroletik abiatuta sintetizatzen da, eta -bestalde- aldosterona hormonaren molekula aitzindaria da.

Kortisolaren antzera, kortisonak prozesu katabolikoak areagotzen ditu. Glukosaren odol-maila igotzen du, eta baita gantz azidoen odoleko kontzentrazioa ere.

Erabilera terapeutikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Botika moduan kortisona oso erabilia da zenbait gaixotasun tratatzeko. Alboko-ondorio kaltegarriak dituenez, baina, tratamendua mediku baten gainbegiratzepean eraman behar da beti.

Hanturaren aurkako efektu nabarmena duenez, hanturazko prozesuen tratamenduan erabiltzen da.

Immunitate-sistemaren jarduera gutxitzen duenez, gaixotasun autoimmuneen tratamenduan ere ezartzen da (artritis, lupus, Crohn gaitza...) eta baita alergia kasuetan ere.

Alboko-ondorioen artean aipagarrienak hauek dira: hipergluzemia, osteoporosia, gastritisa, hipertentsioa, amenorrea, orbaintze mantsoagoak eta portaera-aldaketak.

Kortisona baino farmakologian gehien erabiltzen direnak kortikosteroide sintetikoak dira, hots, kortisonaren deribatuak: prednisona, budesonida, dexametasona eta metilprednisolona, besteak beste.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]