8-13 urtekoentzako bertsioa ikusteko, klikatu hemen.

Urdaibai

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Urdaibai Biosfera Erreserba

Urdaibai-2010-28-05.PNG

Mundaka 2, Euskal Herria.jpg
Goialdean: Urdaibaiko itsasadarra Mundaka udalerrian. Behealdean: Urdaibai Biosfera Erreserbaren mapa.
Urdaibai hemen kokatua: Bizkaia
Urdaibai
Urdaibai
Kokalekua Bizkaia Busturialdea, Bizkaia
Azalera 224,5238 ha.
Izendapena Biosfera erreserba
Sorrera 1984
Webgunea www.urdaibai.org

Urdaibai Oka ibaiak sortzen duen padura da. Bizkaiko kostaldeko basa- ingurune garrantzitsuena da, Busturialdeko eskualdean dagoena. Itsas gora eta beherarekin oso aldakorra den ingurunea da.

Urdaibain dauden hondartza garrantzitsuenak Laidatxu eta Laida dira. Hareatzok oso zabalak dira marea behera dagoenean eta ia ezkutatzen dira marea gora dagoenean. Hala ere, aspaldi honetan Laidako haremunak berreskuratzeko lana egin da eta horrek itsasgora dagoenean ere hondartza zati batek irautea ekarri du. Hala ere beste hainbat hondartza daude Urdaibaiko basaingurunean

Uharteei dagokionez, Txatxarramendi eta Sandinderi uharteak padura barruan daude, Sukarrietan; eta Izaro (Bermeo), ostera, itsasoan.

Laidako hondartzak padura osoa babesten du olatuen eraginetik eta hori dela-eta zingiratsua da barnealdea. Kanpoaldera, ordea, uhin handiak heltzen dira eta Mundakako Laidatxu hondartzan dabiltzan olatuak mundu osoan dira ezagunak.

Biosfera erreserba izendatua dago eta bertako hiri nagusiak Bermeo eta Gernika dira.

Giza jardueren ingurumen eraginak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laidako hondartza
Laidako hondartza, eta hondoan Sukarrieta.
Urdaibai itsasadarra Sukarrietan.
  • Hondakin urak. Administrazio publikoek oraindik ere ez dituzte betetzen Europar Batasunaren 91/271 Zuzentaraua (1991. urtekoa) eta hura betearazteko Espainiako 11/1995 Errege Dekretua (1995. urtekoa). Hiriguneetako hondakin urak tratatzeari buruzko bi lege horietan zehaztuta dago hondakin ur guzti-guztiak bildu eta araztu egin behar zirela 2006ko urtarrilaren 1erako. Hala ere, oraindik araztu gabe isurtzen dira hirigunetako eta —neurri txikiagoan— industriako hondakin urak Oka ibaiaren arroan eta Artibairenean.[1][2][3]
  • Urdaibaiko itsasadarraren eskuinaldeko Kanala hirigintza proiektua, Gautegiz-Arteaga eta Ibarrangelu udalerrietako Kanala auzoan 50 txalet eta hotel handi bat eraikitzeko. Biosfera Erreserbaren Erabilera eta Kudeaketarako Plan Zuzentzailea aldatu eta proiektua aurrera eramaten saiatu ziren Eusko Jaurlaritza, Bizkaiko Foru Aldundia eta udalak, baina Ekologistak Martxan talde ekologistak geldiarazi zuen, errekurtsoa aurkeztuta. 2005eko maiatzean, Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiak arrazoia eman zien ekologistei: «antolakuntza berria arbitrarioa da, arrazoizko justifikaziorik ez dagoelako»; «aldaketa, justifikatugabea ez ezik, inkongruentea ere bada».[4] Eusko Jaurlaritzako Ingurumeneko sailburuak errekurtsoa aurkeztu zuen epai horren aurka, baina Espainiako Auzitegi Gorenak epai hura berretsi zuen 2010eko urtarrilean.[1][2][3][5][6]
  • Beste urbanizazio batzuk. Erreserbaren Erabilera eta Kudeaketarako Plan Zuzentzailean zehaztuta dago, hirigintzaren alorrean, Urdaibairen zentimetro koadro bakoitzean zer egin daitekeen eta zer ez, babes bereziko eremua izan edo ez izan. Hiriguneetatik kanpo gauzatu gura den edozein proiektu, Urdaibaiko Biosfera Erreserbako Patronatuari aurkeztu behar zaio lehenik, haren oniritzia jasotzeko. Sistemak hutsune ugari ditu, ordea. Gernikako Ekologia Lantaldeko kide Alfonso Cañoren ustez, Urdaibairen kudeaketak duen gabeziarik handienetako bat da Patronatuak zaintza zerbitzurik ez izatea. Ematen ditu txostenak, eta sarri askotan txosten lotesleak dira, baina gero inor ez da arduratzen erabakitakoa betetzen den zaintzeaz. Hala, legez kanpoko eraikuntza lanak egin izan dira Urdaibain; Euskal Autonomia Erkidegoko lehendakari ohi Jose Antonio Ardanzaren dorretxean (hain zuzen ere Kanala auzoan kokatua) eginiko obrak dira adibide ezagunena.[7][8][9] Zain Dezagun Urdaibai ekologista taldeko kide Erroxeli Ojinagak zioenez, biosfera erreserbako urbanizazioak direla eta, gutxi gorabehera hamabost espediente zeuden irekita 2009an.[7]
  • Guggengheim Urdaibai museoa egiteko proiektua, Sukarrietan. Bizkaiko Foru Aldundiak eta Guggenheim Bilbao museoak aurkeztutako egitasmo horrek[10] hainbat talderen kezka eta kontrako iritziak sortu ditu, biosfera erreserbari kalte egingo diolakoan.[11][12] Galtzagorriak elkarteko kide Koldo Lezamizek dioenez, «Museoa Urdaibaiko biosfera erreserban kokatzeak kalteak ekarriko ditu. Ez museoak berak, baizik eta horren inguruan sortuko diren aparkalekuek eta abarrek».[13] Oraingoz, hala ere, bertan behera geratu da proiektua, Guggenheim Bilbao fundazioko bazkide sortzaileen artean (Bilboko Udala, Bizkaiko Foru Aldundia eta Eusko Jaurlaritza) ez baitute adostasunik lortu. «Bizkaiari eta bizkaitarrei ezarritako zigorra» dela dio Bizkaiko ahaldun nagusi Jose Luis Bilbaok. Eusko Jaurlaritzako Kulturako sailburu Blanca Urgellek dioenez, berriz, museo berria egiteko eta mantentzeko gastuak «gehiegizkoak» dira, eta «Bizkaiko Aldundiak datuak faltsutu ditu egitasmoa babesteko osatu dituen bideragarritasun txostenen bitartez, eta herritarrak nahasten saiatu da zifra sinesgaitzak erabiliz».[14]
Urdaibaiko ikuspegia: Kanalape, Busturia eta Sukarrieta.

Argazki bilduma[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Ekologistak Martxan: «Informe Banderas Negras 2006: ni un ladrillo más».
  2. a b Ekologistak Martxan: «Informe Banderas Negras 2007: metástasis costera».
  3. a b Ekologistak Martxan: «Informe Banderas Negras 2008: hipoteca costera».
  4. «[...] la nueva ordenación resulta arbitraria por ausencia de una justificación razonable. La modificación es además de injustificada, incongruente, puesto que afectando a 13,2 Ha de áreas de protección de litoral y de encinar cantábrico (no de especial protección), no se justifica que las mismas hubieran perdido los valores que determinaron dichas calificaciones de protección, y siendo ello así es incoherente, de no mediar una cumplida justificación, sacrificar tales valores medioambientales y someter dicha superficie, que el PRUG consideraba digna de protección, a su transformación urbanística mediante su incorporación al ámbito a ordenar por el planificador.» Euskal Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusiaren 342/2005 epaia, 2666/2003 errekurtsoari buruzkoa, 2005eko apirilaren 28an emana. «Zuzenbideko oinarriak» atala.
  5. Maite Asensio: «Urdaibaiko Kanala hirigintza proiektua bertan behera utzi dute, behin betiko», Berria, 2010-01-21.
  6. Ekologistak Martxan: «Auzitegi Gorenak, Urdaibaiko itsasadarraren eskuinaldea urbanizatzeko, Eusko Jaurlaritzak zuen plana baliogabetu du behin betiko», <http://www.ekologistakmartxan.org/308.html?no_cache=1&tx_ttnews[tt_news]=799>.]
  7. a b Unai Brea: «Mende laurdeneko ibilera herrena», Argia, 2195. zenbakia, 2009-08-02.
  8. Bizkaiko Foru Aldundiko Ingurugiro eta Lurralde Ekintzapiderako foru ahalduna Nekazaritza eta Ingurugiroko Batzordean agertzeko eskaera, «Jose Antonio Ardanza lehendakari ohiak Urdaibain daukan etxe baten [...] lege-egoereari buruzkoa», Arturo Ignacio Aldecoa Ruizek aurkeztua, Bizkaiko Talde Popularreko batzarkide gisa. Bizkaiko Batzar Nagusien Aldizkari Ofiziala, 2002-10-03.
  9. Maika Salguero: «El ex lehendakari Ardanza ciega la piscina de su chalé en Urdaibai», El Correo, 2007-03-27.
  10. Irune Berro: «Guggenheim berria 2013an zabaldu nahi dute, oraindik proiekturik ez duten arren», Berria, 2009-06-12.
  11. Itsasne Madariaga: «Guggenheim museoaren ordez "euskal kultura zabaltzeko zentroa" proposatu du Patxi Lopezek», Busturialdeko Hitza, 2009-12-23.
  12. Greenpeace (2010): Destrucción a toda costa 2010, Euskadi.
  13. Gorane Barrenetxea: «Eskualdeko talde ekologistak Greenpeacen kostei buruzko txostenagaz bat datoz», Busturialdeko Hitza, 2009-07-09.
  14. Irune Berro: «Jaurlaritzaren ezezkoak bidea itxi dio Urdaibaiko Guggenheim museoari», Berria, 2010-06-19.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Urdaibai

Koordenatuak: 43° 22′ 12.90″ N, 2° 40′ 47.97″ W / 43.3702500°N,2.6799917°W / 43.3702500; -2.6799917