Espainiar nazionalismo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Uztarria eta geziak, Errege-erregina Katolikoen ikurra eta Espainiako batasunarena ere[1]


Espainiar nazionalismoa (gaztelaniaz: nacionalismo español) espainiarren eta Espainiako kulturaren nazionalismoa da.[2] Gaztelako kulturarekin lotura estua izan du, gaztelania espainiera bilakatu zelako. Aditu gehienen ustetan, Iberiar Penintsulako Gerran jaio zen ideologiatzat, liberalismoarekin.[3] Mendebaldeko Europako beste estatu-nazio batzuetan (Portugal, Frantzia edo Ingalaterra) bezala, Erdi Aroaren amaieran, Espainian estatu eta nazioa aldi berean sortu ziren, Espainiar Monarkiak babestuta.

XIX. mendearen amaieran, espainiar Estatuaren barnean beste ideologia nazionalista batzuk jaio ziren, nazio bakarraren ideia borrokatzen zutenak.[4]

Helburuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espainiar nazionalismoak dituen helburu historiko nagusi edo azpimarragarrienen artean honako hauek nabarmentzen dira:

José Calvo Sotelo eta eskuin muturreko nazionalismo espainiarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1934ko abenduraren 8an eskuin muturreko ideogia erradikala[8] zuten espainiar politikari batzuk,ezagunena José Calvo Sotelo zelarik, Bloke Nazionala alderdia sortzea proposatu zuten. Renovación Española alderdi eskumazale eta beste alderdi txikiagoek bat egin zuten ideiarekin. Azkenean alderdi hau aurrera atera ez bazen ere, CEDA alderdiak, alderdi erregezaleek eta beste eskumako alderdi gehientsuenek, Falangearen inguruan amaitu zuten bere ibilbide politikoa.

Behean dagoen Bloke Nazionalaren adierazpenak argi uzten du espainiar nazionalismo katoliko eskumazaleen ikuspuntua. Espainiar nazionalismoaren ideia lehenengo parrafoan argi ageri da.

"(...)Beraz, Espainia denaren aurretik eta gainetik. Espainia benetakoa, historiarekin eta itxurarekin leiala: bat eta banaezina. Hortik, beraz, gure ekintza programaren lehenengo puntua: Monarkiak eta herriak hamabost mendetan jorratu zuten batasun espainiarra hil edo bizi defendatu eta gorestea. (...) Katolizismoa gure naziotasuna eraikitzeko faktore erabakigarria izan zen.

Frantziako iraultzan jaio eta gaurko erakundeei eusten dien sistema politikoa zaharkituta dagoela uste dugu eta, Cánovasek aurresan zuen legez, ziur gaude komunismora garamatzala. Etorkizuneko Estatua betebeharretan eta eskubideetan oinarritu behar da. Gizakien izaerari atxikitutako eskubide naturalak onartu eta bermatu behar ditu Estatuak, bakoitza bere mailaren arabera, absolutismorako bidea zabaldu gabe. Bermerik onena Estatu indartsua eraikitzea izango da, diziplinarik gabeko nukleo edo jende multzoen gehiegikeria gelditzeko gai izango dena.

Gaurko Estatu anarkikoa gaindituta, Estatu integratzailea eta klase sozial eta ekonomiko guztien gainean agintea ezartzeko gai izango dena nahi dugu. Klaseen arteko borrokaren garaia amaitzear dago.

Beraz, espainiarrok, Estatua konkistatzea helburu duen Bloke Nazionala proposatzen dizuegu (...)"..[9]

Zineman[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

García Nieto, M.C. eta Donézar, J.M.: Bases documentales de la España Contemporánea, 9. bolumena. Madril, Guadiana, 1974, 169-172.or

Politika
Politika
Artikulu hau Espainiako Politikari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.