Areatza
| Areatza | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Areatzako ikuspegia. | |||||||||||
|
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua | Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Euskal Autonomia Erkidegoa | ||||||||||
| Lurraldea | Bizkaia | ||||||||||
| Eskualdea | Arratia | ||||||||||
| Izen ofiziala | |||||||||||
| Alkatea | Peru Perez de Anuzita Urquijo (EH Bildu) | ||||||||||
| Posta kodea | 48143 | ||||||||||
| INE kodea | 48093 | ||||||||||
| Herritarra | areatzar[1] | ||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°07′18″N 2°46′06″W / 43.1216°N 2.7682°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 9,1 km² | ||||||||||
| Garaiera | 139 metro | ||||||||||
| Distantzia | 30 km Bilbora | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 1.292 (2025: | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 134,84 bizt/km² | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak [2] | % 61.08 + % 14.83 hartzaile (2021) | ||||||||||
| Kaleko erabilera [3] | % (2021) | ||||||||||
| Etxeko erabilera [4] | % 41.7 (2021) | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Sorrera | 1338. urtea | ||||||||||
| Webgunea | http://www.areatza.net | ||||||||||
- Artikulu hau Bizkaiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Areatza (argipena)».
Areatza[5] Bizkaiko hegoaldeko udalerri bat da, Arratia eskualdekoa. Gorbeia mendiaren iparraldeko magalean dago. 2025. urtean 1.277 biztanle zituen.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Areatzaren mugakide dira iparraldean Arteaga (Artea ofizialki), hego eta ekialdean Zeanuri, eta mendebaldean Orozko.
Auzoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1338an Joanes Nuñez IV.a Larakoa Bizkaiko jaunak Areatzan Villaro edo Billaro izeneko hiribildu eratu zuen. Maria II.a Harokoa bere emaztearen leinuaren omenez Villa de Haro edo Haroko hiribildua hautatu zuen izen.
Hiribildu berriaren helburua Barazar mendatearen bidezko Gasteiz eta Bizkaiko golkoko portuen arteko merkataritza-ibilbidea sendotzea zen. Tamalez, hiribilduak ez zuen inoiz garapen handirik lortu. Jatorrizko hiribilduak bi kale besterik ez zituen- Bekokalea eta Goikokalea- Arratia ibaiaren ondoan zeudenak, eta Zubizarra izeneko zubia, ibaia zeharkatzeko erabiltzen zutena. Hiribildua defendatzeko harresi txiki bat zegoen , Erdi Aroan zehar biztanleriaren hedapena murriztu zuena.
XVI. mendearen hasieran etxeak harresiko hegoaldeko atetik bestaldera zabaldu ziren, Gasteizko bidean, eta horrela egungo Errukine kalea sortu zen. Hala ere, ez zen asko handitu eta bertan 100 bat artesau eta merkatari familia baino ez zen bizi. Lanbide nagusia, ferrak eta lantza eta piken kirtenak egitea zen.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 620 gizon, 670 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[6] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Urtea | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 | 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hazkunde begetatiboa | 19 | 10 | 1 | 6 | 1 | 0 | 2 | 4 | −2 | −9 | −10 | 1 | 7 | −2 | −3 | −9 | −8 | −7 | −13 | 2 | −7 | −3 | −13 | −1 | 1 | −5 | −7 | 0 | −15 | −1 | 2 | −6 | 0 | −4 | 4 | 4 | 8 | 2 | 0 | −6 | 3 | −3 | 1 | −4 | 2 | −1 | −1 | −11 | 7 | 2 | −3 |
| Urtea | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 | 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bizirik jaiotakoak | 7 | 2 | 12 | 10 | 7 | 12 | 14 | 5 | 10 | 10 | 6 | 14 | 7 | 14 | 11 | 14 | 13 | 13 | 10 | 9 | 12 | 15 | 13 | 8 | 17 | 12 | 8 | 13 | 11 | 9 |
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 36,4 udalerri berean jaioak ziren[9], probintziako batez bestekoaren (% 37,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 7,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 17,1 —probintzian % 13,9—.
Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 73,5 Bizkaian, % 0,9 Gipuzkoan, eta % 0,9 Araban jaio ziren[10].
Biztanleria atzerritarra
2025. urtean, biztanleen % 15,2k atzerriko nazionalitatea zuen[11]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Magreb (% 25,3), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 22,7), Hego Amerika (% 19,1) ziren.
Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Nikaragua, Errumania dira.[12]
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 731 etxebizitza zeuden: 511 (% 69,9) nagusiak eta 218 (% 29,8) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[13] 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 80 (% 11,0) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 98 (% 13,5) hutsik zeuden.[14] Etxebizitza nagusien % 80,8 jabetzan zegoen eta % 17,2 alokairuan.[13] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 7 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 35 plazarekin (5 plaza etxebizitzako).[15]
Etxebizitza multzoa
Bizkaiko mapa (2024)
Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa, 2021)
Bizkaiko mapa (2021)
Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak)
Bizkaiko mapa (2024)
Guztira 511 etxegune zeuden, batez beste 2,5 egoiliarrekoak; horietatik 156 (% 30,5) pertsona bakarrekoak ziren.[13]
Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera
Bizkaiko mapa (2024)
Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 96,6 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 46,6 urtekoa.[13] Etxebizitzen % 16,0 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 3,3 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[13] Etxebizitzen % 35,0 igogailua zuten.
Eraikineko etxebizitza kopurua
Gela kopurua
Bainugela kopurua
Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 20,0 berokuntza zentrala zuten, % 60,7 banakakoa eta % 16,8 noizean behingoa.[13] Horrez gain, % 14,5 hodien bidezko gasa zuten eta % 38,4 igogailua.
Berogailu mota
Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.074 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 44,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 23,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 21,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 10,5.[16] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 42,7 zen 2021ean eta % 44,3 2024an; beraz, 1,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,5 izatetik % 10,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 43,6 ziren, eta gizonen artean % 45,1; 1,5 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 13,7 eta gizonen % 7,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 58,4 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 41,6 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 8 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 39,5 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 60,5. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 0,9 ziren.[16]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 476 | % 44,3 | 234 | % 45,1 | 242 | % 43,6 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 253 | % 23,6 | 129 | % 24,9 | 124 | % 22,3 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 232 | % 21,6 | 119 | % 22,9 | 113 | % 20,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 113 | % 10,5 | 37 | % 7,1 | 76 | % 13,7 |
| Guztira | 1.074 | % 100,0 | 519 | % 100,0 | 555 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 42,7 | % 21,6 | % 21,2 | % 14,5 | 1.068 |
| 2022 | % 43,1 | % 23,0 | % 20,4 | % 13,5 | 1.049 |
| 2023 | % 43,8 | % 23,2 | % 21,5 | % 11,5 | 1.046 |
| 2024 | % 44,3 | % 23,6 | % 21,6 | % 10,5 | 1.074 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,0 ikasten ari zen (118 pertsona).[17] Ikasten ari zirenetatik, % 41,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 28,8 batxilergoan, % 18,6 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 7,6 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 50,0 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 30,0; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 26,0 eta emakumeen % 13,2. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 81,6 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 43,4 eta 25–29 urtekoen % 11,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,9 baino ez.[18] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 48,6 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 28,2.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 82,9 estatuan jaio zen, eta % 17,1 atzerrian.[16] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 51,7 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 5,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 15,8 eta % 15,8, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 47,6 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,2; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 22,5 eta % 11,2, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 10,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 13,6.[17] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 45,2 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 28,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.699 euro-koa zen[19], eta etxegune bakoitzeko 41.428 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.738 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 23.800 euro zen. Errenta gordina 19.759 euro-koa izan zen pertsonako.
Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 21.685 eurokoa zen[20][oh 1]: gizonena 25.846 eurokoa eta emakumeena 16.974 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 34,3 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 20.672 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 41.641 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 13.170 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 91.813 euro baino gehiago[21].
Diru-sarrera guztien artean % 61 soldatak dira[22].
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[23][oh 2]. Udalerrian indizea 28,1 da, probintziakoaren (29,6;
Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,5;
Bizkaiko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 11.125 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 102.436 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 10,9 zen[24] (Bizkaia osoan, % 9,4; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 8.230 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 38.921 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 21,1 zen[25] (Bizkaia osoan, % 18,1).
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Areatza udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 600 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 56,4; gainerako % 43,6 inaktibo zeuden (erretiratuak % 47,3, beste inaktiboak % 36,3 eta ikasleak % 16,4).[26] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 58,0 zen eta emakumezkoena % 55,0; langabezia-tasa, aldiz, % 7,4 eta % 10,6 zen, hurrenez hurren.[26]
Okupatuen kopurua 533 zen 2023ean, 2021eko 522etik gora.[27] Emakumeek okupatuen % 49,3 osatzen dute, eta gizonek % 50,7.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 546 | % 51,4 | 276 | % 53,7 | 270 | % 49,2 |
| Langabeak | 54 | % 5,1 | 22 | % 4,3 | 32 | % 5,8 |
| Inaktiboak | 463 | % 43,6 | 216 | % 42,0 | 247 | % 45,0 |
| Guztira | 1.063 | % 100,0 | 514 | % 100,0 | 549 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 71,7), industria (% 18,8), eraikuntza (% 6,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 2,6).[27] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 18,0), ondoren hezkuntza (% 13,9) eta merkataritza (% 11,8) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 34,9), eta oinarrizko okupazioak % 13,5.[28] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 48,5 eta emakumeen % 44,1).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 186 | % 34,9 | 89 | % 33,0 | 97 | % 36,9 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 247 | % 46,3 | 131 | % 48,5 | 116 | % 44,1 |
| Oinarrizko okupazioak | 72 | % 13,5 | 37 | % 13,7 | 35 | % 13,3 |
| Ez dago jasota | 28 | % 5,3 | 13 | % 4,8 | 15 | % 5,7 |
| Guztira | 533 | % 100,0 | 270 | % 100,0 | 263 | % 100,0 |
Okupatuen % 82,0 besteren konturako langileak dira, eta % 18,0 norberaren konturakoak.[29]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 96 | % 18,0 | 61 | % 22,6 | 35 | % 13,3 |
| Besteren kontura | 437 | % 82,0 | 209 | % 77,4 | 228 | % 86,7 |
| Guztira | 533 | % 100,0 | 270 | % 100,0 | 263 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 85,5 estatuan jaio zen, eta % 14,5 atzerrian.[26] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 55,3 okupatuak dira, % 29,7 erretiratuak, % 6,9 bestelako inaktiboak, % 5,5 ikasleak eta % 2,6 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 57,8 okupatuak dira, % 23,4 bestelako inaktiboak, % 9,4 ikasleak, % 6,3 langabeak eta % 3,1 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 50,8 okupatuak dira, % 19,0 bestelako inaktiboak, % 17,4 erretiratuak, % 7,2 ikasleak eta % 5,7 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,1 bestelako inaktiboak dira, % 35,3 okupatuak, % 10,6 ikasleak eta % 7,1 langabeak.
Okupazioa
Okupatuen % 87,4 estatuan jaio zen, eta % 12,6 atzerrian.[28] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 47,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 36,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 56,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 32,4 oinarrizko okupazioetakoak eta % 8,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 44,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 40,3 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,7 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 33,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[30] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 58,8 zerbitzuetan ari dira, % 30,9 industrian eta % 9,4 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 32,4 nekazaritzan ari dira, % 24,3 zerbitzuetan, % 21,6 eraikuntzan eta % 21,6 industrian. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 89,7 zerbitzuetan ari dira, % 8,2 industrian eta % 2,1 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 90,0 zerbitzuetan ari dira, % 3,3 eraikuntzan eta % 3,3 industrian.
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 73,8 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[31][oh 3]. Udalerriaren azalera 9,1 km² denez, NAE lurraldearen % 8,1 da[32]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 85,1 larre iraunkorrak (62,8 ha, 7 ustiategitan), % 13,6 arbolak (10,1 ha, 5 ustiategitan), % 0,9 lur goldagarria (0,7 ha, 3 ustiategitan), % 0,2 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,12 ha, 4 ustiategitan) eta % 0,1 norberaren kontsumorako baratzeak (0,08 ha, 5 ustiategitan)[oh 4].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 46 behi, 376 ardi, 96 ahuntz, 27 zaldi, 50 hegazti eta 35 erlauntz zeuden[33][34].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 743 gidari zeuden erroldatuta: 418 gizon (% 56,3) eta 325 emakume (% 43,7)[35]. Biztanleen % 57,6 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 842 ibilgailuk osatzen zuten: 605 turismo, 81 furgoneta, 59 kamioi, 58 motozikleta eta 7 ziklomotor[35]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 469 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (451) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 12,6 urtekoa zen; turismoen % 8,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 9,9k 25 urte baino gehiago[35]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,4 diesel zen eta % 39,3 gasolinazko; 5 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,7k ez zuen etiketarik[oh 5].
Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023ko maiatzaren 28ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Peru Perez de Anuzita Urquijo (EH Bildu) da Areatzako alkatea, Josu Basozabalen (EAJ) ondotik. Perez de Anuzitak alkatetza lortu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, gehiengo osoaz.
2023ko udal hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Areatzako udalbatza | |||||
| Alderdia | 2023ko maiatzaren 28a | 2019ko maiatzaren 26a | |||
| Zinegotziak | Boto kopurua | Zinegotziak | Boto kopurua | ||
| Euskal Herria Bildu (EH BILDU)* | 5 / 9 |
340 (% 53,04) |
6 / 9 |
425 (% 58,30) | |
| Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV) | 4 / 9 |
271 (% 42,27) |
3 / 9 |
262 (% 35,94) | |
| Datuen iturria: https://apli.bizkaia.eus/apps/seguru/el23/eu | |||||
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Areatzan[38] Arratiako[39] hizkera hitz egiten da, mendebaldeko euskalkiaren aldaera.
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Argazki galeria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Gortazar jauregia
- Areatzako Askatasun Etorbidea
- San Bartolome eliza.
- Arratia ibaia Areatzan
Areatzar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Pedro Antonio Añibarro (1748-1830), euskal idazlea.
- Juan Mari Atutxa (1941-), EAJko politikaria.
- Mikel Lejarza Egia (1947), espioia.
- Begoña Pedrosa (1975), hizkuntzalaria, irakaslea eta ikertzailea.
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Ezaguna eta erabilia den billaroztar herritar izena ere erabil daiteke.
- ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
- ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ Euskaltzaindia. Bizkaiko herri izendegia. , 1 or..
- ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
- ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
- ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Bizkaia.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Bizkaia.tab.
- 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Bizkaia.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Bizkaia.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Bizkaia.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
- ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1228114.
- ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ «Gorostizagoiza Etxezarraga, Maribel - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-11).
- ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-12-11).
- ↑ «Areatza - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-08).
- ↑ «Arratiakoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-11-08).



