Edukira joan

Berriatua

Wikipedia, Entziklopedia askea
Berriatua
 Bizkaia, Euskal Herria
Berriatuko eliza.
Berriatuko bandera

Berriatuko armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaLea-Artibai
Izen ofiziala Berriatua
AlkateaJoseba Gogenola Bilbao (EH Bildu)
Posta kodea48710
INE kodea48018
Herritarraberriatuar
Kokapena
Koordenatuak43°18′35″N 2°28′02″W / 43.309722222222°N 2.4672222222222°W / 43.309722222222; -2.4672222222222
Mapa
Azalera20,23 km²
Garaiera68 metro
Distantzia53 km Bilbora
Demografia
Biztanleria1.224 (2025:  −23)
alt_left 580 (%47,3) (%52,7) 645 alt_right
Dentsitatea0,61 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak [1]% 82.69 + % 5.6 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]%  (2021)
Etxeko erabilera [3]% 68.14 (2021)
Datu gehigarriak

Berriatua[4] Bizkaiko ipar-ekialdeko udalerri bat da, kostaldekoa, Lea-Artibai eskualdekoa. 2024. urtean 1.254 biztanle zituen.

Izena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gogoan izatekoa da Berriatua izenaren bukaerako –a artikulua dela. Hortaz, herriaren izen osoa erabiltzean honakoa da bidea: Berriatua, Berriatuarekin, Berriatuan..., baina Berriatuko, Berriatutik, Berriatura...[4]

Era berean, izen honek bere azken –a galtzen du ondoan beste determinatzaile bat edo adjektiboa daramanean; adibidez: Berriatu maitea, Berriatu osoan, Gure Berriatu hau...[4]

Udalerriari Berritxu ere esaten zaio, lagunarteko hizkeran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Ikuspegi orokorra

Mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Kantauri itsasoa, hegoaldean Markina-Xemein, mendebaldean Mendexa eta Amoroto eta ekialdean Ondarroa eta Mutriku mugakide ditu.

Mapa
Berriatua eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Auzoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria honako auzoek osatzen dute: Asterrika, Erribera, Magdalena eta Merelludi

Artibai ibaia Berriatuan

Auzo eskolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Asterrika auzoak eskola bat eduki zuen. 1925eko otsailaren 4an zabaldu zuten. Diputazioak sortutakoa zen. Gela bakarra zeukan eta mistoa zen. Adin desberdinetako umeak batzen ziren bertan.[5]

Merelludi (Milloi) auzoan ere egon zen auzo eskola bat. Hara ere neska eta mutilak joaten ziren.[6]

Azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Berriatuak azpiegitura hauek dauzka:[7]

  • Osasun zentroa eta botikina
  • Herri ikastetxea
  • Liburutegia
  • Tarine Udal Musika eskola
  • Haurtzaindegia
  • Mendibarren frontoia
  • Ibarra futbol zelaia

Historia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atxurra, Armiña, Lamiña II eta Goikolauko haitzuloetan daude Berriatuko gizakiaren lehen aztarnak. Azken kobazulo honetan gainera, “Goikolauko lepokoa” deritzona aurkitu zuten. Kolore berdeko koilare hau Kristo aurreko 2000. urtekoa da eta Bilboko Arkeologia Museoan dago gordeta.

Berriatuaren gaineko aurreneko idatziak XIV. mendekoak dira. 1327an esaterako, Berriatuko elizatearen barruan Ondarroako hiribildua sortu zen. XV. Mendetik aurrera historia iskanbilatsua bizi izan zuen herriak, armategi bat baino gehiago baitzeuden bertako lurretan. Historikoki Gernikako juntetxeko 24. eserlekua dagokio Berriatuari.[8]

Aranzibia eta Adan Yarzakoa familiek edukitako gatazkek eragina eduki zuten herrian. 1417. urtean, Mantxorako setioaren ondoren, bi familia hauek etsaitu egin ziren. Ondorioz, guda odoltsua gertatu zen Ondarroa eta Lekeitio artean, eta bertan hil ziren Adan Yarzakoaren bi seme eta Aranzibiaren beste bi seme sasiko.

1443an Martin Ruiz Ganboakoak eraso egin zion Aranzibiako dorreari, Pedro Ortiz Aranzibiakoarekin etsaitu zelako, honek Ondarroatik bota zituelako haren ilobak. Ganboakoak 2.000 gerlari batu zituen eta Aranzibia dorretxea erre zuen, eta Pedro Ortiz hil zuten.

1794ko abuztuaren 28an Berriatua eta Ondarroa erre zituzten tropa frantsesek.

1956an sute batek udaletxea erre zuen.[9]

1974an eta herritarren nahiaren aurka, Ondarroaren auzo bilakatu zen Berriatua. Derrigorrezko lotura horrek 1983ra arte iraun zuen. Urte horretako azaroan Bizkaiko Batzar Nagusiek desanexioari baietza eman zioten eta orduz geroztik udalerri propioa osatzen du Berriatuak.[8]

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019an Berriatuak 1.251 biztanle zituen. 65 urtetik gorako populazioa %21,9koa zen. Eta kanpoan jaiotako herritarren portzentaia %17,35ekoa zen.[10]

Eustaten arabera, Berriatuak gainditu egiten du estatuko herrien etorkin kopuruaren media. Halako lau herri daude bakarrik EAEn.[11]

Berriatuan bizi diren kanpotarren artean, Senegalekoak dira nagusi (99 pertsona). 45 pertsona Espainiako estatuan jaioak dira. 23 Ekuadorrekoak eta 14 Paraguaikoak. Beste hainbat nazionalitate ere badaude, kopuru txikiagoan.[12]

Biztanleriaren tamainaUrtea8001000120014001600180020002200189019201950198020102040BerriatuaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 645 gizon, 580 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.16
 
95-99
 
0.34
0.47
 
90-94
 
2.59
1.71
 
85-89
 
2.59
2.64
 
80-84
 
2.07
5.12
 
75-79
 
7.24
5.27
 
70-74
 
5.52
4.19
 
65-69
 
6.72
4.96
 
60-64
 
6.90
5.89
 
55-59
 
6.03
10.54
 
50-54
 
6.55
7.75
 
45-49
 
8.97
8.22
 
40-44
 
6.38
6.20
 
35-39
 
5.86
5.58
 
30-34
 
4.83
5.27
 
25-29
 
3.62
4.96
 
20-24
 
3.97
7.75
 
15-19
 
5.17
4.03
 
10-14
 
5.17
4.65
 
5-9
 
5.69
4.65
 
0-4
 
3.79
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[13]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−15−10−50510151975198319911999200720152023BerriatuaHazkunde begetatiboa
Urtea1983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa 3−4−34313−6−2−5−7−2−1−50−2−2−20−89161045190213−572−126−5−131−3−10−4
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[14] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea0369121519962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 243107731711112319181519131020619145121481110778
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[15] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 37,4 udalerri berean jaioak ziren[16], probintziako batez bestekoaren (% 37,6) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 17,6 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bizkaiko mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 37,4Probintzia berean · % 36,3Erkidegoan · % 5,6Beste erkidegoa · % 3Estatutik kanpo · % 17,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 73 Bizkaian, % 5,9 Gipuzkoan, eta % 0 Araban jaio ziren[17].

Jaioterria, lurralde historikoka
Bizk
EAEt
Bizkaia · % 73Gipuzkoa · % 5,9EAEtik kanpo · % 21
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 13,9k atzerriko nazionalitatea zuen[18]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Saharaz hegoaldeko Afrika (% 47,4), Hego Amerika (% 24,6), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 14) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Senegal, Ekuador, Nikaragua dira.[19]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Afri
Amerika · % 50,5Europa · % 6,9Afrika · % 41,7Asia · % 0,5Ozeania · % 0,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
61
Senegal
16
24
Ekuador
11
11
Nikaragua
8
8
Paraguai
8
4
Ameriketako Estatu Batuak
4
3
Bolivia
5
3
Kolonbia
5
5
Maroko
2
2
Portugal
3
2
Errumania
2
1
Argentina
2
0
Honduras
3
1
Kuba
2
1
Peru
1
2
Txile
0
0
Dominikar Errepublika
1
0
Frantzia
1
0
Gambia
1
1
Italia
0
0
Mexiko
1
0
Polonia
1
0
Txina
1
0
Ukraina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 563 etxebizitza zeuden: 449 (% 79,8) nagusiak eta 114 (% 20,2) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[20] 2021eko Zentsuaren kontsumo elektrikoaren arabera, 57 (% 10,0) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 53 (% 9,3) hutsik zeuden.[21] Etxebizitza nagusien % 81,7 jabetzan zegoen eta % 15,8 alokairuan.[20] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 6 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 23 plazarekin (3,83 plaza etxebizitzako).[22]

563etxebizitza
449nagusi
6etxebizitza turistiko (2026) Bizkaiko mapa

Etxebizitza multzoa Bizkaiko mapa (2024)

449
114
Nagusiak (449)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (114)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa, 2021) Bizkaiko mapa (2021)

462
57
53
Okupatuak (462)Noizbehinkakoak (57)Hutsik (53)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Bizkaiko mapa (2024)

367
71
Jabetzan (367)Alokairuan (71)Beste modu batean (11)

Guztira 449 etxegune zeuden, batez beste 2,8 egoiliarrekoak; horietatik 112 (% 24,9) pertsona bakarrekoak ziren.[20]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Bizkaiko mapa (2024)

112
111
202
Egoiliar 1 (112)2 egoiliar (111)3-5 (202)6-9 (23)10 edo gehiago (1)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 119,5 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 48,8 urtekoa.[20] Etxebizitzen % 33,4 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[20] Etxebizitzen % 40,3 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

188
263
76
Etxebizitza 1 (188)2 (36)3-10 (263)11-20 (76)

Gela kopurua

263
99
132
1-3 gela (24)4 (45)5 (263)6 (99)7 edo gehiago (132)

Bainugela kopurua

338
224
Bainugela 1 (338)2 edo gehiago (224)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 24,7 berokuntza zentrala zuten, % 50,6 banakakoa eta % 22,0 noizean behingoa.[20] Horrez gain, % 36,5 hodien bidezko gasa zuten eta % 44,3 igogailua.

Berogailu mota

% 24,7
% 50,6
% 22,0
Zentrala (% 24,7)Banakakoa (% 50,6)Noizean behingoa (% 22,0)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 36,5
Ur bero zentrala% 39,4
Igogailua% 44,3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.072 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 35,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 26,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,4.[23] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 34,5 zen 2021ean eta % 35,8 2024an; beraz, 1,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 21,6 izatetik % 17,4 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 37,8 ziren, eta gizonen artean % 34,2; 3,6 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 18,0 eta gizonen % 17,0 ziren.

1.072biztanle 15 urte edo +, 2024
% 35,8goi-mailako ikasketak+1,3 puntu 2021etik mapa
% 17,4lehen hezkuntza edo gutxiago−4,2 puntu 2021etik mapa
% 11,0ikasten ari dira, 2024
% 17,4
% 26,9
% 19,9
% 35,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 17,4Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 26,9Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,9Goi-mailako ikasketak · % 35,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bizkaiko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 56,8 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 43,2 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 6 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 40,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 59,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 1,8 ziren.[23]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 1,8
Lehen hezkuntza
% 15,7
DBH eta antzekoak
% 26,9
Batxilergoa
% 8,1
Erdi-mailako LH
% 11,8
Goi-mailako LH
% 15,5
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 10,4
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 6,5
Masterrak eta espezialitateak
% 2,8
Doktoretzak
% 0,6
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Berriatua, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak384% 35,8199% 34,2185% 37,8
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa213% 19,9127% 21,886% 17,6
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)288% 26,9157% 27,0131% 26,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago187% 17,499% 17,088% 18,0
Guztira1.072% 100,0582% 100,0490% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Berriatua, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 34,5% 18,5% 25,4% 21,61.045
2022% 34,8% 18,8% 26,4% 20,01.035
2023% 34,2% 19,7% 27,2% 19,01.048
2024% 35,8% 19,9% 26,9% 17,41.072

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 11,0 ikasten ari zen (118 pertsona).[24] Ikasten ari zirenetatik, % 41,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 35,6 batxilergoan, % 12,7 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 9,3 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 38,2 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 44,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 12,7 eta emakumeen % 12,7. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 91,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 45,2 eta 25–29 urtekoen % 11,5; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,5 baino ez.[25] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 48,1 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 31,4.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 91,0
20–24 urte
% 45,2
25–29 urte
% 11,5
30–34 urte
% 3,4
35–39 urte
% 3,8
40–44 urte
% 2,8
45–49 urte
% 3,1
50–54 urte
% 1,9
55 urte edo +
% 0,0
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,8
Goi-mailako ikasketak
% 41,5
Erdi-mailako LH
% 12,7
Batxilergoa
% 35,6
DBH eta antzekoak
% 9,3
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,0
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 80,2 estatuan jaio zen, eta % 19,8 atzerrian.[23] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 11,5; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 12,4 eta % 35,0, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 40,5 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 22,7 eta % 22,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 40,9
Goi-mailakoak
% 12,4
% 22,0
Batx. / erdi LH
% 21,2
% 25,6
DBH
% 31,4
% 11,5
Lehen H. edo gutx.
% 35,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 40,5
Goi-mailakoak
% 22,7
% 16,4
Batx. / erdi LH
% 24,0
% 26,0
DBH
% 30,7
% 17,1
Lehen H. edo gutx.
% 22,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 11,6 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 8,5.[24] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 46,0 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 16,7 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Politika

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetan Berriatua Bizi herri kandidaturak 548 boto (8 zinegotzi) lortu zituen eta EAJk 89 boto (zinegotzi 1). 2011ko ekainaren 11n Imanol Mugartegi Berriatuko alkate izendatu zuten, bigarrenez.[26]

2015eko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015eko udal hauteskundeetan EH Bilduko hautagaitzak irabazi zuen, Jon Arriola Espilla hautatua izan zela.[27]

Berriatuako udalbatza
Alderdia 2015eko maiatzaren 24 2011ko maiatzaren 22
Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
EH Bildu
6 / 9
338 (% 58,58)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
3 / 9
214 (% 37,09)
1 / 9
89 (% 13,67)
Berriatua Bizi
8 / 9
548 (% 84,18)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0 / 9
3 (% 0,46)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean
Udaletxea

2019ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: 355 boto EH Bildu koalizioak; 227 boto EAJ alderdiak; eta 2 boto PSE-EE alderdiak.[28] Jon Arriola aukeratu zuten berriro alkate.

2023ko udal hauteskundeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 388 boto lortu zituen, EAJk 125 eta PSE-EEk 4.[29] Joseba Goienolak hartu zuen alkate makila.[30]

Kultura

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Berriatuko Damiana Gojenola hiztunaren testigantza. Euskal Herriko Ahotsak[31][32] proiekturako eginadako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Berriatuko euskara Mendebaleko euskara edo bizkaiera bertako euskalkia da eta Lea-Artibaiko euskaran[33][34] dago katalogatuta. Herritarren %93tik gora euskaldunak dira bertan. UEMA elkartean sartuta dago Berriatua.

Herriko taldeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
XIX. mendeko euskarazko idatzia hilerrian

Goikolau elkartea: 2012an sortu zuten herriko ondarea eta historia jaso, artxiboa sortu eta kultura eta euskara bultzatzeko.

Jaiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Maiatzak 9 : San Gregorio eguna
  • Ekainak 29: San Pedro eguna (herriko patroia)
  • Uztailak 22: Madalena auzoko jaiak
  • Abuztuak 10: San Lorentzo, Asterrika auzoko jaiak
  • Irailak 2: San Antolin, Merelludi auzoko jaiak
  • Irailak 14: Aita Kurutz ermitako jaiak
  • Azaroak 25: 1983ko desanexio urteurrena[35]

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Etxepintxoa, fatxada margotua duen eraikina. XVIII. mendea.[36]
  • Arantzibia dorretxea, gaur egungo eraikina XVI. mendekoa da.
  • Lekoia-Bekoa baserria. XVI. mendea.[37]
  • San Pedro eliza: Lehenbiziko San Pedro eliza XII. mendean eraiki zuten orduko sendi ahaltsuek. 1588an berreraiki egin zen eta gaur egun duen berpizkunde garaiko estiloa eman zitzaion. Barruan nabarmenena egurrezko erretaula barrokoa da, bere zutabe salomondar eta guzti.[38]
  • Herrian hainbat burdinola zaharren arrastoak daude: Ugaitzaldean (500 urte inguru eduki ahal ditu), Obekola (gero errota bihurtutakoa).[39]


Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Cikautxo

Berriatuko sektore ekonomiko nagusia industria da inongo zalantzarik gabe (%79,1); ondoren datoz zerbitzuak (% 18,3), eraikuntza (%1,3) eta lehen sektorea (%1,2).[10]

Herrian dagoen enpresa nagusia Cikautxo da, Mondragon korporazioan sartutako kooperatiba. Kautxuzko eta plastikozko osagaiak garatu eta ekoizten ditu.

Gardotzako industrigunea

1972 hasi zen martxan kooperatiba hau. Ondarroako eta inguruetako hainbat gazteren proiektua izan zen. Gazte horietako batzuek Arrasateko kooperatibetan ikasten eta lan egiten zuten, eta hortik sortu zitzaien ideia: eskualdean ere kooperatibak sortzea. Euskadiko Kutxa izan zen lurrak erosteko dirua ipini zuena, eta hara joateko zubia ere enpresak egin behar izan zuen. 18 lagun hasi ziren lanean lehenengo urte hartan.[40]

Guenaga arrain kontserba fabrika

Gaur egun egoitza nagusia Berriatuan badauka ere, hainbat fabrika ditu munduko 8 herrialdetan (Espainian, Txekiar Errepublikan, Eslovakian, Errumanian, Estatu Batuetan, Mexikon, Txinan eta Indian), eta 3.000 pertsonatik gorako taldea dauka.[41]

Berriatuko beste kooperatiba bat ere garai berean sortu zen, eta antzeko kezkek bultzatuta. 1975ean eratu zen KIDE, nahiz eta 1979ra arte ez zen produzitzen hasi.[40] Gardotza poligonoan kokatzen da egoitza nagusia, eta produkzio ordezkaritza dauka Shangain (Txina). Hotzarekin zerikusia duten ekipamenduak produzitzen ditu (panelak, ateak...). Mondragon korporazioko kide da.[42]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 17.032 euro-koa zen[43], eta etxegune bakoitzeko 47.212 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.738 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 24.150 euro zen. Errenta gordina 19.970 euro-koa izan zen pertsonako.

Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 20.318 eurokoa zen[44][oh 1]: gizonena 24.365 eurokoa eta emakumeena 16.677 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 31,6 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 20.672 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 45.690 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 15.077 euro baino gutxiago jaso zuten, eta beste % 10ek 106.183 euro baino gehiago[45].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2023) Bizkaiko mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
7.807
P20
4.220
13.019
P25
7.938
15.727
P30
10.406
19.949
P40
13.003
24.365
P50
16.677
29.708
P60
20.220
35.666
P70
24.406
38.575
P75
27.778
41.452
P80
33.477
51.396
P90
43.161
60.429
P95
55.464
91.623
P99
82.492
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2023) Bizkaiko mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
20.408
P10
11.815
29.860
P20
15.859
33.733
P25
17.471
37.183
P30
20.797
44.912
P40
26.799
51.975
P50
34.711
60.281
P60
40.758
70.085
P70
61.698
75.692
P75
70.575
84.989
P80
74.969
107.081
P90
99.249
131.521
P95
119.357
171.588
P99
172.086
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 60,8 soldatak dira[46].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[47][oh 2]. Udalerrian indizea 25,8 da, probintziakoaren (29,6; Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,5; Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 13.096 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 116.183 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 11,3 zen[48] (Bizkaia osoan, % 9,4; udalerriko banaketa berdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 8.935 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 39.019 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 22,9 zen[49] (Bizkaia osoan, % 18,1).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea10.00020.00030.00040.00050.00060.00070.00080.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Berriatua udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 565 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,4; gainerako % 46,6 inaktibo zeuden (erretiratuak % 56,1, beste inaktiboak % 28,5 eta ikasleak % 15,4).[50] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 55,7 zen eta emakumezkoena % 50,5; langabezia-tasa, aldiz, % 6,6 eta % 10,6 zen, hurrenez hurren.[50]

Okupatuen kopurua 516 zen 2023ean, 2021eko 509etik gora.[51] Emakumeek okupatuen % 43,4 osatzen dute, eta gizonek % 56,6.

516okupatu, 2023+% 1,4 2021etik
% 43,4emakumeak okupatuen artean
% 53,4jarduera-tasa, 2024
% 8,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 48,9
% 26,2
% 13,3
Okupatuak · % 48,9Langabeak · % 4,4Ikasleak · % 7,2Erretiratuak · % 26,2Beste inaktiboak · % 13,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Berriatua, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak518% 48,9299% 52,1219% 45,2
Langabeak47% 4,421% 3,726% 5,4
Inaktiboak494% 46,6254% 44,3240% 49,5
Guztira1.059% 100,0574% 100,0485% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 53,9), industria (% 34,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,4) eta eraikuntza (% 4,1).[51] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 34,1), ondoren hezkuntza (% 13,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 7,4) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bizkaiko mapa
% 34,7
% 53,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 7,4Industria · % 34,7Eraikuntza · % 4,1Zerbitzuak · % 53,9
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 34,1
Hezkuntza
% 13,4
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 7,4
Merkataritza
% 6,8
Administrazio publikoa
% 5,8
Ostalaritza
% 5,4
Eraikuntza
% 4,1
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 3,7
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Jarduera profesionalak
% 3,3
Garraioa eta biltegiratzea
% 3,1
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,1
Beste zerbitzu batzuk
% 2,3
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 2,1
Etxeetako jarduerak
% 1,9
Informazioa eta komunikazioak
% 1,7
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,2
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,4
Erauzketa-industriak
% 0,2
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 50,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 29,5), eta oinarrizko okupazioak % 12,8.[52] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,5 eta emakumeen % 41,5).

% 29,5
% 50,6
% 12,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 29,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 50,6Oinarrizko okupazioak · % 12,8Ez dago jasota · % 7,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Berriatua, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak152% 29,561% 20,991% 40,6
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak261% 50,6168% 57,593% 41,5
Oinarrizko okupazioak66% 12,841% 14,025% 11,2
Ez dago jasota37% 7,222% 7,515% 6,7
Guztira516% 100,0292% 100,0224% 100,0

Okupatuen % 73,6 besteren konturako langileak dira, eta % 26,4 norberaren konturakoak.[53]

% 23,1
% 55,4
% 18,2
Norberaren kontura, langileak dituena · % 3,3Norberaren kontura, langilerik gabe · % 23,1Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 55,4Besteren kontura, aldi baterakoa · % 18,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Berriatua, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura136% 26,480% 27,456% 25,0
Besteren kontura380% 73,6212% 72,6168% 75,0
Guztira516% 100,0292% 100,0224% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 80,8 estatuan jaio zen, eta % 19,2 atzerrian.[50] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,5 okupatuak dira, % 32,9 erretiratuak, % 8,5 ikasleak, % 5,1 bestelako inaktiboak eta % 2,1 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 53,1 okupatuak dira, % 30,5 bestelako inaktiboak, % 7,0 langabeak, % 6,3 erretiratuak eta % 3,1 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 48,0 okupatuak dira, % 28,9 erretiratuak, % 14,3 bestelako inaktiboak, % 5,8 ikasleak eta % 3,0 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,1 okupatuak dira, % 35,7 bestelako inaktiboak, % 12,9 langabeak eta % 2,9 erretiratuak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 51,5
Okupatuak
% 53,1
% 2,1
Langabeak
% 7,0
% 8,5
Ikasleak
% 3,1
% 32,9
Erretiratuak
% 6,3
% 5,1
Beste inakt.
% 30,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 48,0
Okupatuak
% 47,1
% 3,0
Langabeak
% 12,9
% 5,8
Ikasleak
% 1,4
% 28,9
Erretiratuak
% 2,9
% 14,3
Beste inakt.
% 35,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 80,4 estatuan jaio zen, eta % 19,6 atzerrian.[52] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 55,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 63,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,5 oinarrizko okupazioetakoak eta % 7,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 40,3 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 6,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 48,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 36,4 oinarrizko okupazioetakoak eta % 15,2 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 25,0
Goi eta erdi maila
% 7,4
% 55,8
Langile kualifikatuak
% 63,2
% 10,3
Oinarrizko okup.
% 26,5
% 8,9
Ez dago jasota
% 2,9
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 45,0
Goi eta erdi maila
% 15,2
% 40,3
Langile kualifikatuak
% 48,5
% 6,8
Oinarrizko okup.
% 36,4
% 7,9
Ez dago jasota
% 0,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[54] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,7 industrian ari dira, % 39,7 zerbitzuetan eta % 5,8 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,2 nekazaritzan ari dira, % 30,9 industrian, % 20,6 zerbitzuetan eta % 7,4 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 79,6 zerbitzuetan ari dira, % 15,7 industrian eta % 3,1 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 69,7 zerbitzuetan ari dira, % 30,3 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 1,8
Nekazaritza
% 41,2
% 52,7
Industria
% 30,9
% 5,8
Eraikuntza
% 7,4
% 39,7
Zerbitzuak
% 20,6
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 3,1
Nekazaritza
% 0,0
% 15,7
Industria
% 30,3
% 1,6
Eraikuntza
% 0,0
% 79,6
Zerbitzuak
% 69,7
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 52 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 302 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[55][oh 3]. Udalerriaren azalera 20,2 km² denez, NAE lurraldearen % 14,9 da[56]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 92 larre iraunkorrak (278 ha, 49 ustiategitan), % 5,4 arbolak (16,3 ha, 25 ustiategitan), % 2,1 lur goldagarria (6,4 ha, 28 ustiategitan), % 0,3 norberaren kontsumorako baratzeak (0,91 ha, 34 ustiategitan) eta % 0,2 berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,55 ha, 10 ustiategitan)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
15%
85%
NAE · 302 ha (% 14,9)Gainerako azalera · 1.721 ha (% 85,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
92%
Lur goldagarria · 6,4 ha (% 2,1)Larre iraunkorrak · 278 ha (% 92)Arbolak · 16,3 ha (% 5,4)Baratzeak · 0,91 ha (% 0,3)Berotegiak · 0,55 ha (% 0,2)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 576 behi, 1.207 ardi, 195 ahuntz, 172 txerri, 102 zaldi, 3.091 hegazti, 9 untxi eme eta 32 erlauntz zeuden[57][58].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 712 gidari zeuden erroldatuta: 412 gizon (% 57,9) eta 300 emakume (% 42,1)[59]. Biztanleen % 58,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.200 ibilgailuk osatzen zuten: 744 turismo, 148 motozikleta, 113 furgoneta, 107 kamioi eta 16 ziklomotor[59]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 607 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (451) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,2 urtekoa zen; turismoen % 5,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 13,6k 25 urte baino gehiago[59]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,4 diesel zen eta % 33,4 gasolinazko; 11 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,9; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,9k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 29,6k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
33%
35%
30%
0 etiketa · 14 (% 1,2)ECO · 20 (% 1,7)C etiketa · 387 (% 32,8)B etiketa · 410 (% 34,7)Etiketarik gabe · 350 (% 29,6)
Turismoak, adinaren arabera
15%
29%
37%
14%
< 4 urte · 43 (% 5,8)4–8 urte · 111 (% 14,9)8–15 urte · 216 (% 29)15–25 urte · 273 (% 36,7)≥ 25 urte · 101 (% 13,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Berriatuar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Futbola: Berriatuko F.T

Zesta-punta: Berriatuako zesta eskola

Txirrindularitza: Berritxuko txirrindularitza elkarti

Jatetxeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arriola jatetxea

Zentrala jatetxea

Urepel kafetegia

Mendibarren frontoiko jatetxea

Eskolak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haur hezkuntza eta lehen hezkuntzako eskola publikoak daude Berriatuan.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. 1 2 3 Euskaltzaindia: 145. araua: Bizkaiko herri izendegia.
  5. ↑ Rosana Goikoetxea, ‘Asterrikako eskola’, Ondarroa 2013, Ondarroako Historia Zaleak
  6. ↑ https://ahotsak.eus/berriatua/pasarteak/brt-004-016/
  7. ↑ https://web.archive.org/web/20200805012536/http://www.berriatua.org/eu-ES/Zerbitzuak/Orrialdeak/default.aspx
  8. 1 2 https://web.archive.org/web/20200924132752/http://www.berriatua.org/eu-ES/Turismoa/Historia/Orrialdeak/default.aspx
  9. ↑ http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/berriatua/ar-13436-17686/#17696
  10. 1 2 https://www.eustat.eus/municipal/datos_estadisticos/berriatua_c.html
  11. ↑ https://www.eustat.eus/elementos/ele0013000/Los_residentes_extranjeros_mas_numerosos_en_la_C_A/not0013001_c.html
  12. ↑ https://web.archive.org/web/20210926165953/http://udal.aztiker.com/berriatua/eu/node/453
  13. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  14. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  15. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  16. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Bizkaia.tab.
  17. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  18. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  19. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Bizkaia.tab.
  20. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  21. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  22. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  23. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  26. ↑ «Imanol Mugartegi omendu du Berriatuko Udalak - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza» Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza 2015-07-08 (kontsulta data: 2020-07-04).
  27. ↑ «Berriatua: Bilduk sei ordezkari lortu ditu, eta EAJk hiru, herri plataforma bako deialdian» Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza 2015-05-24 (kontsulta data: 2020-07-04).
  28. ↑ https://www.euskadi.eus/ab12aAREWar/resultado/maint
  29. ↑ «2023ko Udal eta Foru Aldundiko Hauteskundeak» Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza (kontsulta data: 2024-08-25).
  30. ↑ Larraitz, Ibaibarriaga(e)ko. (2023-06-17). «Herriari eskaini dizkiote alkate makilak udal osaketetan» Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza (kontsulta data: 2024-08-25).
  31. ↑ «Berriatuko eta inguruetako euskara - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
  32. ↑ «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
  33. ↑ «Lea-Artibaikoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
  34. ↑ «Berriatua - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (kontsulta data: 2018-06-27).
  35. ↑ https://web.archive.org/web/20200924143345/http://www.berriatua.org/eu-ES/Turismoa/Jaiak/Orrialdeak/default.aspx
  36. ↑ «Etxepintxoa etxea. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (kontsulta data: 2020-07-04).
  37. ↑ «Lekoia Bekoa baserria. Ondarea. Euskal Ondare Kulturalaren Informazio Sistemaren hasiera orria» www.euskadi.eus (kontsulta data: 2020-07-04).
  38. ↑ http://www.berriatua.org/eu-ES/Turismoa/Zerikusi/Orrialdeak/Iglesiasyermitas.aspx[Betiko hautsitako esteka]
  39. ↑ https://web.archive.org/web/20161020192446/http://www.berriatua.org/eu-ES/Udala/Udalaldizkaria/Documents/ZEBARRI_5_3.pdf
  40. 1 2 Ibai Muñiz (2007), Lea Artiba eskolatik eskualdera, Lea Artibai ikastetxea
  41. ↑ https://www.cikautxo.es/eu/cikautxo.php
  42. ↑ https://www.kide.com/enpresa/kide-16[Betiko hautsitako esteka]
  43. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Bizkaia.tab.
  44. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  45. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Bizkaia.tab.
  46. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Bizkaia.tab.
  47. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  48. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  49. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  50. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  51. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  52. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  53. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  54. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  55. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
  56. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1228064.
  57. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  58. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
  59. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Berriatua&oldid=11783032"(e)tik eskuratuta