Gatika

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gatika
 Bizkaia, Euskal Herria
Baptism Bizkaia Gatika 20070818 122432.JPG
Gatikako Santa Maria elizako ataria.
Gatikar bandera

Gatikar armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaUribe-Butroe, Mungialdea
Izen ofizialaEscudo de Gatika.svg Gatika
AlkateaLeixuri Arrizabalaga (EAJ)
Posta kodea48110
INE kodea48040
Herritarragatikar
Kokapena
Koordenatuak43°21′50″N 2°52′19″W / 43.3638889°N 2.8719444°W / 43.3638889; -2.8719444Koordenatuak: 43°21′50″N 2°52′19″W / 43.3638889°N 2.8719444°W / 43.3638889; -2.8719444
Azalera17,77 km2
Garaiera89 metro
Distantzia18 km Bilbora
Demografia
Biztanleria1.665 (2020)
Green Arrow Up.svg2 (2019)
alt_left 826 (%49.6)837 (%50.3) alt_right
Dentsitatea93,53 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 24,4
Zahartze tasa[1]% 20,75
Ugalkortasun tasa[1]‰ 31,98
Ekonomia
Jarduera tasa[1]% 80,28 (2011)
Genero desoreka[1]% 10,7 (2011)
Langabezia erregistratua[1]% 8,58 (2013)
Euskara
Euskaldunak[1]% 72,31 (2010)
Kaleko erabilera [2] (2016)
Etxeko erabilera [3]% 51.2 (2016)
Datu gehigarriak

Gatika Bizkaiko ipar-erdialdean dagoen udalerria da, Mungialdea eskualdean dagoena. 2016. urtean 1.662 biztanle zituen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Butroe ibaia igarotzen da udalerriaren iparraldetik.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Plentzia, Lemoiz eta Maruri-Jatabe, hegoaldean Loiu eta Derio, ekialdean Mungia eta mendebaldean Urduliz eta Laukiz mugakide ditu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1053. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Gatikako herria.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomia jarduera nagusiak industria (langileen % 52) eta nekazaritza (bazka landareak, artoa, barazkiak, fruitu arbolak eta behi hazkuntza; langileen % 31) dira.

Hizkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaraz hitz egiten da: bizkaieraz. Hizkuntza banaketa, 1996an: 897 euskaldun, 116 ia euskaldun eta 66 erdaldun. 2001ean eginiko zentsuan ia %80 euskal hiztunak ziren. Udalerria UEMAko mankomunitate euskaldunaren barruan dago.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria auzoka banatzen badugu, honako emaitza aterako zaigu:

Biztanleria auzoka (2001)
Auzoa Biztanleria
Butroe 100
Garai 1000
Gorordo 1900
Igartua 300
Libarona 50
Sertutxa 606
Ugarte 4
Zurbao 136

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gatikako biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko maiatzaren 226ko hauteskundeak, Euzko Alderdi Jeltzaleak irabazi zituen.

Izena Zinegotziak Boto kopurua[4]
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
5
508 (%52,43)
Bildu
2
234 (%24,15)
Gatikako Talde Independientea (GTI)
2
185 (%19,09)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0
18 (%2,89)
Alderdi Popularra (PP)
0
8 (%0,83)

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gatikako Bernardo Fullaondo[5] (Ahotsak[6] proiekturako)

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gatikan[7] Mungialdeko hizkera[8] hitz egiten da, mendebaldeko euskalkiaren aldaera bat.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarriak dira Butroeko gaztelua, izen bereko auzoan (VIII. mendekoa, XVIII. mendean eraberritua), eta XII. mendeko Santa Maria parrokia.

Gatikar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean[Betiko hautsitako esteka] 2011/07/06an kontsultatua
  5. «Fullaondo Iturrioz, Bernardo - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-12).
  6. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-12).
  7. «Gatika - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-09).
  8. «Mungialdekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-09).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa