Gatika

Wikipedia, Entziklopedia askea
Gatika
 Bizkaia, Euskal Herria
Baptism Bizkaia Gatika 20070818 122432.JPG
Gatikako Santa Maria elizako ataria.
Gatikar bandera

Gatikar armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaUribe-Butroe, Mungialdea
Izen ofizialaEscudo de Gatika.svg Gatika
AlkateaLeixuri Arrizabalaga (EAJ)
Posta kodea48110
INE kodea48040
Herritarragatikar
Kokapena
Koordenatuak43°21′50″N 2°52′19″W / 43.3638889°N 2.8719444°W / 43.3638889; -2.871944443°21′50″N 2°52′19″W / 43.3638889°N 2.8719444°W / 43.3638889; -2.8719444
Azalera17,77 km²
Garaiera89 metro
Distantzia18 km Bilbora
Demografia
Biztanleria1.642 (2022)
Red Arrow Down.svg−32 (2021)
alt_left 826 (%50,3) (%51) 837 alt_right
Dentsitatea92,4 bizt/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 24,4
Zahartze tasa[1]% 20,75
Ugalkortasun tasa[1]‰ 31,98
Ekonomia
Jarduera tasa[1]% 80,28 (2011)
Genero desoreka[1]% 10,7 (2011)
Langabezia erregistratua[1]% 8,58 (2013)
Euskara
Euskaldunak[1]% 72,31 (2010)
Kaleko erabilera [2] (2016)
Etxeko erabilera [3]% 51.2 (2016)
Datu gehigarriak

Gatika Bizkaiko ipar-erdialdean dagoen udalerria da, Mungialdea eskualdean dagoena. 2016. urtean 1.662 biztanle zituen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Butroe ibaia igarotzen da udalerriaren iparraldetik.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Plentzia, Lemoiz eta Maruri-Jatabe, hegoaldean Loiu eta Derio, ekialdean Mungia eta mendebaldean Urduliz eta Laukiz mugakide ditu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1053. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Gatikako herria.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomia jarduera nagusiak industria (langileen % 52) eta nekazaritza (bazka landareak, artoa, barazkiak, fruitu arbolak eta behi hazkuntza; langileen % 31) dira.

Hizkuntza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskaraz hitz egiten da: bizkaieraz. Hizkuntza banaketa, 1996an: 897 euskaldun, 116 ia euskaldun eta 66 erdaldun. 2001ean eginiko zentsuan ia %80 euskal hiztunak ziren. Udalerria UEMAko mankomunitate euskaldunaren barruan dago.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria auzoka banatzen badugu, honako emaitza aterako zaigu:

Biztanleria auzoka (2007)
Auzoa Biztanleria
Butroe 49
Garai 154
Gorordo 129
Igartua 88
Libarona 55
Sertutxa 636
Ugarte 149
Zurbao 162

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gatikako biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2019ko maiatzaren 226ko hauteskundeak, Euzko Alderdi Jeltzaleak irabazi zituen.

Izena Zinegotziak Boto kopurua[4]
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
5
508 (%52,43)
Bildu
2
234 (%24,15)
Gatikako Talde Independientea (GTI)
2
185 (%19,09)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0
18 (%2,89)
Alderdi Popularra (PP)
0
8 (%0,83)

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gatikako Bernardo Fullaondo[5] (Ahotsak[6] proiekturako)

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gatikan[7] Mungialdeko hizkera[8] hitz egiten da, mendebaldeko euskalkiaren aldaera bat.

Kirola[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gatika Kirol Taldea da herriko kirol elkarte nagusia. Gizonezkoen futboleko taldeak Bizkaiko Ohorezko mailan jokatzen du eta hirugarren egin zuen hiru denboralditan jarraian.

2014. urtean Gatikako Iusturi Patinaje Kluba sortu zen eta emakumezkoen patin-hockey taldeak Espainiako Zilarrezko mailan jokatzen du.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarriak dira Butroeko gaztelua, izen bereko auzoan (VIII. mendekoa, XVIII. mendean eraberritua), eta XII. mendeko Santa Maria parrokia.

Gatikar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean[Betiko hautsitako esteka] 2011/07/06an kontsultatua
  5. «Fullaondo Iturrioz, Bernardo - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-12).
  6. «Ahotsak.eus, Euskal Herriko hizkerak eta ahozko ondarea» www.ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-12).
  7. «Gatika - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-09).
  8. «Mungialdekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus (Noiz kontsultatua: 2018-11-09).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa