Galdames

Wikipedia, Entziklopedia askea
Galdames
 Bizkaia, Euskal Herria
Galdameseko herria Zipar menditik ikusita.jpeg
Galdamesko ikuspegi orokorra
Galdameseko bandera

Galdameseko armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaEnkarterri
Izen ofizialaEscudo de Galdames.svg Galdames
AlkateaCarlos Avellanal Villanueva (EAJ)
Posta kodea48191
INE kodea48037
Herritarragaldamestarra
Kokapena
Koordenatuak43°15′58″N 3°5′44″W
Azalera44,50 km2
Distantzia35 km Bilbora
Demografia
Biztanleria838 (2020)
Green Arrow Up.svg7 (2019)
alt_left 389 (%46.4)442 (%52.7) alt_right
Dentsitatea18,4 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 2,49
Zahartze tasa[1]% 20,96
Ugalkortasun tasa[1]‰ 41,42
Ekonomia
Jarduera tasa[1]% 80,18 (2011)
Genero desoreka[1]% 19,95 (2011)
Langabezia erregistratua[1]% 11,46 (2013)
Euskara
Euskaldunak[1]% 18,33 (2010)
Kaleko erabilera [2] (2016)
Etxeko erabilera [3]% 6.65 (2016)
Datu gehigarriak
Webguneahttp://www.galdames.org

Galdames Bizkaiko mendebaldean dagoen udalerria da, Enkarterri eskualdean dagoena. 819 biztanle zituen 2016. urtean.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ganeran (822 m) udalerriko tontorrik altuena da, Trianoko mendietan dagoena. Beste gailur batzuk Pico de la Cruz (803 m), Pico Mayor (746 m), Mello (633 m) eta Zipar/Ubieta (632 m) ditugu.

Galdames erreka igarotzen da udalerritik eta Aranaga erreka hurbil dago.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri mugakideak hauek dira: Iparraldean Muskiz, Abanto-Zierbena, Ortuella eta Trapagaran, ekialdean Santurtzi eta Barakaldo, hegoaldean Gueñes eta Zalla eta mendebaldean Sopuerta mugakide ditu.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1214. urteko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Galdameseko herria. Galdameseko Kontseiluak Bizkaiko jaurerriko kide izateko eskubidea aldarrikatu eta horixe lortu zuen 1672. urtean. 1740. urtean, aldiz, bereizi egin zen jaurerritik, baina 1800. urtean berriro ere lotu zitzaion hari. Erdi Aroan jaun eta leinu garrantzitsuen egoitza izan zen Galdames; bertako loizagatarren, atxurriagatarren eta larreatarren dorreak dira horren lekuko. Lehen Karlistadaren garaian, Esparteroren osteek erre egin zituzten San Pedroko auzo inguruko basoak (1863). Galdameseko herriak oparotasun handia izan zuen XIX. mendearen erdialdetik XX. mendearen hasiera arte, lurpeko aberastasunak zirela eta.

1946an maki multzo bat Kantabriako mendietatik Bizkaira itzuli eta Uraiagako haitzuloan eta inguruetako meatzetan babeslekua eratu zuen.[4]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomia jarduera nagusiak mea ustiapenak (langileen % 42) eta nekazaritza (artoa, patata, behi hazkuntza; langileen % 30) dira.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaiko Ezkerraldetik oso hurbil egon arren, Galdamesek ez zuen hango udalerriek -Barakaldo, Sestao, Portugalete- izan zuten populazio gorakada izan XX. mendearen bigarren erdialdean. Are gehiago, populazioa galdu zuen tarte horretan. 1980ko hamarkadatik aurrera biztanle kopuru konstantea mantentzen du udalerriak.

Galdamesko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, alkatea Carlos Avellanal Vilanueva da, EAJkoa. Avellanalek Euzko Alderdi Jeltzalearen sostengua jaso zuen, hauteskundeetan boza gehien izan zituen hautagaitza. Bilduk 3 zinegotzi lortu zituen eta Alderdi Popularrak eta Euskadiko Alderdi Sozialistak batere ez.

Galdamesko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4 / 7
281 (% 55,75)
4 / 7
309 (% 56,08)
EH Bildu
3 / 7
203 (% 40,28)
3 / 7
218 (% 39,56)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0 / 7
6 (% 1,19)
0 / 7
8 (% 1,45)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 7
1 (% 0,2)
0 / 7
9 (% 1,63)

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Galdamestar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa