Ugao

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ugao
 Bizkaia, Euskal Herria
Ugaoko udaletxea.jpg
Ugaoko udaletxea.

Ugaoko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Bizkaia
Eskualdea Nerbioi ibarra
Izen ofiziala Escudo de Ugao Miraballes.svg Ugao-Miraballes
Alkatea Ekaitz Mentxaka Corral EAJlogo.jpg
Posta kodea 48490
INE kodea 48065
Herritarra ugaotar, miraballestar1
Kokapena
Koordenatuak 43° 10′ 53″ N, 2° 54′ 01″ W / 43.181388888889°N,2.9002777777778°W / 43.181388888889; -2.9002777777778Koordenatuak: 43° 10′ 53″ N, 2° 54′ 01″ W / 43.181388888889°N,2.9002777777778°W / 43.181388888889; -2.9002777777778
Ugao hemen kokatua: Bizkaia
Ugao
Ugao
Ugao (Bizkaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 5,2 km2
Garaiera 81 metro
Distantzia 12 km Bilbora
Demografia
Biztanleria 4.102 biztanle (2015) — (Green Arrow Up.svg 37)
% 50,1 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,9
Dentsitatea 788,85 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 0,12
Zahartze tasa[1] % 15,23
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 32,15
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 80,41 (2011)
Genero desoreka[1] % 6,41 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 12,47 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 36,06 (2010)
Euskararen erabilera % 8,6 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1375. urtea
Webgunea http://www.ugao-miraballes.net
Oharrak 1 Euskaltzaindia: 145. araua: Bizkaiko herri izendegia.

Ugao,[2] ofizialki Ugao-Miraballes, Bizkaiko hegoaldean dagoen udalerria da, Arratia-Nerbioi eskualdean, Bilbotik 15 kilometrora kokatua. Nerbioi ibaiaren arroan dago, herrigunea itsas mailatik 81 metrora dago, udalerriak 4,54 km2 ditu guztira eta 2015. urtean 4.102 biztanle zituen.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguruan dituen udalerriak hauek dira: Arrigorriaga, iparraldean; Arrankudiaga, mendebalde eta hegoaldean; eta Zeberio, ekialde eta hegoaldean.

Ugaoko orografia malkartsua da. Ez du tontor garairik, baina zaila da bertan toki laurik aurkitzea. Mendiz inguratutako haran batean dago. Mendebaldean udalerriko punturik altuena Artanda mendia da (547 m), eta ekialdean Pagasarri mendiaren magalek osatutako zenbait muinotxo daude. Nerbioi ibaiak hegoaldetik iparraldera zeharkatzen du udalerria. Haran estuan kokatua dago ibaia, eta ekialdetik Zeberio erreka jasotzen du ibaiadar nagusi. Udalerrian badaude Nerbioira isurtzen duten beste errekasto batzuk ere.

Hirigintza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunea txikia da: alde zaharra kale bakarrak osatzen du, kale nagusiak alegia, eta inguruetan azken urteotan eraikitako auzo berriak daude. Horrez gain, landa-auzo txikiak ditu Ugaok: Udiarraga, Markio, Elosu, Astibi, Leitoki, etab.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ugaoko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, EAJko Ekaitz Mentxaka hautatu zuten alkate. EAJk zazpi zinegotzi lortu zituen, eta Bilduk lau.

2015eko udal hauteskundeen emaitzen ondorioz, Ekaitz Mentxakak alkate postua berretsi zuen. EAJk zortzi zinegotzi lortu zituen, eta Bilduren ondorengoa zen Euskal Herria Bilduk hiru.

Ugaoko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
8 / 11
1.324 (% 62,42)
7 / 11
1.198 (% 55,33)
Euskal Herria Bildu
3 / 11
621 (% 29,28)
4 / 11
689 (% 31,82)
*2011ko hauteskundeetan Bildu gisa aurkeztu zen koalizioa.
Datuen iturria: 2015eko eta 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean

Alkateen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkatea Agintaldia Alderdia
Jose Luis Kortajarena 1991-2007 EAJ
Izaskun Landaida Larizgoitia 2007-2011 EAJ
Ekaitz Mentxaka Corral 2011- EAJ

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ugaoko San Bartolome eliza
Jane jauregia

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriko hizkera mendebaldeko euskararen —bizkaieraren— sartaldeko multzoan sailkatu du Koldo Zuazo hizkuntzalari ezagunak.

Euskaldun kopurua handituz joan da Ugaon azken 20 urtean.

Urtea Euskaldunak Ia-euskaldunak Erdaldunak
1986 27,5 12,5 60,0
1991 27,1 24,1 48,9
1996 35,3 17,1 47,7
2001 36,5 23,2 40,3

Hala ere, kale erabileraren neurketek erakusten dute euskararen erabilera jaitsi egin dela Arratia-Nerbioi eskualdean.

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jai nagusia Udiarragako Ama Birjinaren omenezkoa da, irailaren 8an ospatua.

Ugaotar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ugao Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa