Edukira joan

Lanestosa

Lanestosa
 Bizkaia, Euskal Herria
Lanestosa udalerriko ikuspegi orokorra.
Lanestosako bandera

Lanestosako armarria

Administrazioa
EstatuaEspainia
ErkidegoaEuskal Autonomia Erkidegoa
LurraldeaBizkaia
EskualdeaEnkarterri
Izen ofiziala Lanestosa
AlkateaJosé Angel Ranero Santisteban (Bildu)
Posta kodea48895
INE kodea48051
Herritarralanestosarra
Kokapena
Koordenatuak43°12′56″N 3°26′14″W / 43.2156°N 3.4373°W / 43.2156; -3.4373
Mapa
Azalera1,25 km²
Garaiera300 metro
Distantzia66 km Bilbora
Demografia
Biztanleria244 (2025:  −2)
alt_left 115 (%47,3) (%52,7) 128 alt_right
Dentsitatea1,95 bizt/km²
Euskara
Euskaldunak [1]% 18.86 + % 13.17 hartzaile (2021)
Kaleko erabilera [2]%  (2021)
Etxeko erabilera [3]% 9.61 (2021)
Datu gehigarriak
Sorrera1287. urtea
Webguneahttp://www.lanestosa.net

Lanestosa Bizkaiko mendebaldeko udalerri mugakide txiki bat da, Enkarterri eskualdean dagoena. Izan ere, Euskal Herrian mendebalderen dagoen udalerria da. 271 biztanle zituen 2025. urtean.

1979an Euskaltzaindiak Isasti onartu zuen udalerri honen euskal izentzat; 2003an, baina, izen hori baztertu eta udalerriaren izena euskara batuan ere —gaztelaniaz bezala— Lanestosa zela arautu zuen, Isasti izenak ez baitu oinarririk tradizioan.

Ingurune naturala eta kokapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Lanestosaren ikuspegia Los Tornos mendatetik.

Lanestosa Enkarterrietako udalerri mendebaldekoena da, Bizkaiko mendebaldeko muturrean. Probintziako udalerririk txikienetakoa da 1,2 kilometro karraturekin. La Mortera eta Peña del moro mendien artean dagoen haran estuan kokatzen da herria, batez beste itsasoaren mailatik 289 metrora. Harana Kalera ibaiak zeharkatzen du.

Lanestosa Bilbotik 65 kilometrora, Gasteizetik 113 kilometrora eta Donostiatik 178 kilometrora dago. Herriak, Karrantzarekin egiten du muga ekialde eta hegoaldean, eta Kantabriako Sobarekin mendebaldean.

Lanestosak 1287ko ekainaren 6an jaso zuen hiribildu titulua —artean herriak Fenestrosa edo Finestrosa izena zuela—, Bizkaiko jaun Diego Lopez IV.a Harokoaren eskutik. Bizkaiko jaunaren asmoa zen Gaztelatik itsasorako bidean jada baziren biztanlegunea batu eta sendotzea. Los Tornostik zehar doan bidea aspalditik izan zen Burgostik zetorren merkataritzako bidearen zati.

1556. urteko irailaren 26an Karlos Habsburgokoako erregea Laredon zegoen, erregetzan berrogei urte eginak zituen, eta Yusteko monasterioan erretiroa hartzeko asmoa zuen. Hala, bada, Laredotik abiatuta, Asón ibaiaren urari goiti joanez Lanestosa zeharkatu zuen, Yusterantz. Gaur egun, bide hori Ruta de Carlos V izenaz da ezaguna, eta turismoa sustatzeko baliatzen da.[4]

Lanestosako biztanleen jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza izan da aspaldiko mendeetatik. Garai bateko merkataritzak pixkanaka garrantzia galdu du, eta jarduera berriak agertu dira: landa-turismoa, besteak beste. Lanestosaren erdigunea Erdi Arotik datozen etxeek osatzen dute, ondo eutsi dio garai hartako ondareari.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Karrantza, Soba eta Ramales de la Victoria.

Biztanleriaren tamainaUrtea200300400500600700800189019201950198020102040LanestosaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 128 gizon, 115 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.87
0.00
 
90-94
 
3.48
1.56
 
85-89
 
6.09
2.34
 
80-84
 
4.35
3.12
 
75-79
 
4.35
9.38
 
70-74
 
5.22
10.94
 
65-69
 
6.96
12.50
 
60-64
 
8.70
15.62
 
55-59
 
10.43
7.03
 
50-54
 
5.22
7.81
 
45-49
 
6.96
5.47
 
40-44
 
4.35
4.69
 
35-39
 
6.96
6.25
 
30-34
 
4.35
1.56
 
25-29
 
4.35
3.12
 
20-24
 
5.22
2.34
 
15-19
 
4.35
3.91
 
10-14
 
1.74
1.56
 
5-9
 
2.61
0.78
 
0-4
 
3.48
Iturria: Eustat / Instituto Nacional de Estadística[5]
Hazkunde begetatiboa
Hazkunde begetatiboa (pertsonak)Urtea−6−4−20219751982198919962003201020172024LanestosaHazkunde begetatiboa
Urtea197519761977197819791980198119821983198419851986198719881989199019911992199319941995199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Hazkunde begetatiboa −502−4−5−1−1−3−3−2−1−1−2−30−30−5−110−6−1−5−42−4−2−1−6−4−3−50−2−21−2−4−6−2−2−6−50−3−1−4−2−10
Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[6] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.
Bizirik jaiotakoak sexuaren arabera
JaiotzakUrtea00,511,5219962000200420082012201620202024GizonezkoakEmakumezkoakJaiotzak, sexuka
Urtea199619971998199920002001200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
Bizirik jaiotakoak 031231121011211120020210021103
Honakoa bertan erroldatutako amaren batetik bizirik jaiotako haurrak erakusten duen grafiko bat da. Datuak Eustat erakundeak eskaintzen ditu[7] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 23,5 udalerri berean jaioak ziren[8], probintziako batez bestekoaren (% 37,6) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak (Nafarroa barne) % 29,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,1 —probintzian % 13,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Bizkaiko mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 23,5Probintzia berean · % 37Erkidegoan · % 0,8Beste erkidegoa · % 29,6Estatutik kanpo · % 9,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Euskal Autonomia Erkidegoko probintziei dagokienez, biztanleen % 59,4 Bizkaian, % 0,7 Gipuzkoan, eta % 0 Araban jaio ziren[9].

Jaioterria, lurralde historikoka
Bizk
EAEt
Bizkaia · % 59,4Gipuzkoa · % 0,7EAEtik kanpo · % 39,9
Biztanleria jaiolekuko probintziaren arabera (2025). Iturria: Eustat.

Biztanleria atzerritarra

2025. urtean, biztanleen % 4,4k atzerriko nazionalitatea zuen[10]. Atzerritarren artean, talde nagusiak Hego Amerika (% 66,7), Erdialdeko eta Iparraldeko Amerika (% 25), Magreb (% 8,3) ziren.

Jaiotza herrialde nagusiak Peru, Mexiko, Bolivia dira.[11]

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Amerika · % 90,9Europa · % 4,5Afrika · % 4,5
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Eustaten 2024ko Biztanleriaren eta Etxebizitzen Erroldaren arabera, udalerrian 209 etxebizitza zeuden: 103 (% 49,3) nagusiak eta 105 (% 50,2) gainerakoak (bigarren egoitzak edo hutsik).[12] Etxebizitza nagusien % 75,7 jabetzan zegoen eta % 20,4 alokairuan.[12]

209etxebizitza
103nagusi

Etxebizitza multzoa Bizkaiko mapa (2024)

103
105
Nagusiak (103)Gainerakoa (bigarrena edo hutsik) (105)

Jabetza egoera (etxebizitza nagusiak) Bizkaiko mapa (2024)

78
21
Jabetzan (78)Alokairuan (21)Beste modu batean (4)

Guztira 103 etxegune zeuden, batez beste 2,1 egoiliarrekoak; horietatik 47 (% 45,6) pertsona bakarrekoak ziren.[12]

Etxeguneak egoiliar kopuruaren arabera Bizkaiko mapa (2024)

47
25
28
Egoiliar 1 (47)2 egoiliar (25)3-5 (28)6-9 (3)

Etxebizitzen batez besteko azalera erabilgarria 117 m²-koa zen eta batez besteko antzinatasuna 65,3 urtekoa.[12] Etxebizitzen % 54,3 etxebizitza bakarreko eraikinetan zeuden eta % 0,0 21 etxebizitza edo gehiagoko eraikinetan.[12] Etxebizitzen % 14,4 igogailua zuten.

Eraikineko etxebizitza kopurua

113
36
35
24
Etxebizitza 1 (113)2 (36)3-10 (35)11-20 (24)

Gela kopurua

28
74
40
64
1-3 gela (2)4 (28)5 (74)6 (40)7 edo gehiago (64)

Bainugela kopurua

175
33
Bainugela 1 (175)2 edo gehiago (33)

Berokuntzari dagokionez, etxebizitza nagusien % 11,7 berokuntza zentrala zuten, % 42,7 banakakoa eta % 33,0 noizean behingoa.[12] Horrez gain, % 0,0 hodien bidezko gasa zuten eta % 13,6 igogailua.

Berogailu mota

% 11,7
% 42,7
% 33,0
Zentrala (% 11,7)Banakakoa (% 42,7)Noizean behingoa (% 33,0)

Bestelako ekipamenduak (etxebizitza nagusiak)

Hodien bidezko gasa% 0,0
Ur bero zentrala% 93,2
Igogailua% 13,6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 228 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 32,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 21,1.[13] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 30,1 zen 2021ean eta % 32,5 2024an; beraz, 2,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,7 izatetik % 21,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 34,0 ziren, eta gizonen artean % 31,1; 2,8 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 24,5 eta gizonen % 18,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

228biztanle 15 urte edo +, 2024
% 32,5goi-mailako ikasketak+2,4 puntu 2021etik mapa
% 21,1lehen hezkuntza edo gutxiago−2,7 puntu 2021etik mapa
% 21,1
% 24,1
% 22,4
% 32,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 21,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 24,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 22,4Goi-mailako ikasketak · % 32,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Bizkaiko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Lanestosa, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak74% 32,538% 31,136% 34,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa51% 22,430% 24,621% 19,8
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)55% 24,132% 26,223% 21,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago48% 21,122% 18,026% 24,5
Guztira228% 100,0122% 100,0106% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Lanestosa, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 30,1% 19,5% 26,7% 23,7236
2022% 31,6% 20,7% 24,5% 23,2237
2023% 32,2% 22,5% 23,8% 21,6227
2024% 32,5% 22,4% 24,1% 21,1228
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.958 euro-koa zen[14], probintziako 3. baxuena, eta etxegune bakoitzeko 33.294 euro-koa, probintziako baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (18.738 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) parean. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.250 euro zen. Errenta gordina 17.008 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako 3. baxuena.

Eustaten datuen arabera, 2023. urtean udalerriko 18 urteko eta gehiagoko biztanleen errenta pertsonalaren mediana —biztanleen erdiek baino gutxiago eta beste erdiek baino gehiago jasotzen duten zenbatekoa— 14.375 eurokoa zen[15][oh 1]: gizonena 16.725 eurokoa eta emakumeena 14.072 eurokoa; hau da, emakumeena gizonena baino % 15,9 txikiagoa. Bizkaia osoan, mediana 20.672 eurokoa zen. Familia-errentari dagokionez, udalerriko familien erdiek 28.124 euro baino gutxiago jaso zuten urtean; familien % 10ek 4.396 euro baino gutxiago jaso zuten (probintziako baxuena), eta beste % 10ek 75.824 euro baino gehiago (probintziako 3. baxuena)[16].

Errenta-pertzentilak, sexuaren arabera
Errenta pertsonala (2023) Bizkaiko mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
5.610
P20
3.927
8.823
P25
8.012
10.178
P30
10.177
11.512
P40
11.161
16.725
P50
14.072
19.818
P60
16.202
24.167
P70
22.006
25.869
P75
23.101
29.616
P80
26.698
41.250
P90
33.633
48.319
P95
37.417
74.315
P99
49.669
18 urteko eta gehiagoko pertsonak, sexuaren arabera.
Familia-errenta (2023) Bizkaiko mapa
◄ gizonakPemakumeak ►
0
P10
10.963
11.348
P20
11.959
16.270
P25
14.954
18.718
P30
20.361
21.994
P40
22.464
29.630
P50
27.867
39.232
P60
33.025
45.913
P70
44.614
47.677
P75
49.583
54.330
P80
51.188
74.315
P90
83.049
86.692
P95
86.157
117.632
P99
117.147
Familiak, diru-sarrera nagusien hartzailearen sexuaren arabera.
Errenkada bakoitzeko balioa muga bat da: adibidez, P20 errenkadan, pertsonen edo familien % 20k zenbateko hori baino gutxiago jaso zuten; P50 mediana da. Bi grafikoek eskala bera dute. Iturria: Eustat.

Diru-sarrera guztien artean % 51,1 soldatak dira[17].

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[18][oh 2]. Udalerrian indizea 27,7 da, probintziakoaren (29,6; Bizkaiko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,7 da, probintziakoaren (2,5; Bizkaiko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Eustatek beste adierazle bat ematen du[oh 1]: diru-sarrera txikienak dituzten familien % 20ren batez besteko errenta, handienak dituztenen % 20renaren ehuneko gisa adierazita; zenbat eta handiagoa izan, orduan eta berdinagoa da banaketa. 2023. urtean, udalerrian lehenengoek 5.149 euro jaso zuten batez beste, eta bigarrenek 79.447 euro; hau da, lehenengoen errenta bigarrenen % 6,5 zen[19] (Bizkaia osoan, % 9,4; udalerriko banaketa desberdinagoa da). Pertsonen errentari dagokionez, diru-sarrera txikienak dituzten biztanleen erdiak batez beste 6.667 euro jaso zuen, eta handienak dituzten erdiak 29.198 euro; lehenengoen errenta bigarrenen % 22,8 zen[20] (Bizkaia osoan, % 18,1).

Errentaren bilakaera
Errenta pertsonala
EuroakUrtea0500010.00015.00020.00025.00030.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaErrenta pertsonala: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Familia-errenta
EuroakUrtea010.00020.00030.00040.00050.00060.00020132015201720192021202320. pertzentilaMediana80. pertzentilaFamilia-errenta: 20., 50. eta 80. pertzentilak
20. pertzentila, mediana eta 80. pertzentila.
Iturria: Eustat.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Lanestosa udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 101 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 45,1; gainerako % 54,9 inaktibo zeuden.[21] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 16,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 45,0 zen eta emakumezkoena % 45,2; langabezia-tasa, aldiz, % 16,7 eta % 17,0 zen, hurrenez hurren.[21]

Okupatuen kopurua 90 zen 2023ean, 2021eko 94etik behera.[22] Emakumeek okupatuen % 46,7 osatzen dute, eta gizonek % 53,3.

90okupatu, 2023−% 4,3 2021etik
% 46,7emakumeak okupatuen artean
% 45,1jarduera-tasa, 2024 mapa
% 16,8langabezia-tasa, 2024 mapa
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024) Bizkaiko mapa
% 37,5
% 54,9
Okupatuak · % 37,5Langabeak · % 7,6Inaktiboak · % 54,9
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Lanestosa, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak84% 37,545% 37,539% 37,5
Langabeak17% 7,69% 7,58% 7,7
Inaktiboak123% 54,966% 55,057% 54,8
Guztira224% 100,0120% 100,0104% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 70,0), industria (% 17,8), eraikuntza (% 7,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,4).[22]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Bizkaiko mapa
% 17,8
% 70,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 4,4Industria · % 17,8Eraikuntza · % 7,8Zerbitzuak · % 70,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 55,6; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 26,7), eta oinarrizko okupazioak % 13,3.[23] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,4 eta emakumeen % 50,0).

% 26,7
% 55,6
% 13,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 26,7Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 55,6Oinarrizko okupazioak · % 13,3Ez dago jasota · % 4,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Lanestosa, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak24% 26,714% 29,210% 23,8
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak50% 55,629% 60,421% 50,0
Oinarrizko okupazioak12% 13,34% 8,38% 19,0
Ez dago jasota4% 4,41% 2,13% 7,1
Guztira90% 100,048% 100,042% 100,0

Okupatuen % 72,2 besteren konturako langileak dira, eta % 27,8 norberaren konturakoak.[24]

% 27,8
% 72,2
Norberaren kontura · % 27,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 72,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Lanestosa, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura25% 27,817% 35,48% 19,0
Besteren kontura65% 72,231% 64,634% 81,0
Guztira90% 100,048% 100,042% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 21,3 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[25][oh 3]. Udalerriaren azalera 1,3 km² denez, NAE lurraldearen % 17 da[26]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 100 larre iraunkorrak (21,3 ha, 4 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 4].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
17%
83%
NAE · 21,3 ha (% 17)Gainerako azalera · 104 ha (% 83)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Larre iraunkorrak · 21,3 ha (% 100)Baratzeak · 0,01 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 75 behi, 39 ardi, 4 zaldi eta 1 erlauntz zeuden[27].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 126 gidari zeuden erroldatuta: 70 gizon (% 55,6) eta 56 emakume (% 44,4)[28]. Biztanleen % 51,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 255 ibilgailuk osatzen zuten: 148 turismo, 28 kamioi, 28 furgoneta, 25 motozikleta eta 6 ziklomotor[28]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 609 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (451) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 13,1 urtekoa zen; turismoen % 10,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 21,6k 25 urte baino gehiago[28]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 57,1 diesel zen eta % 41,3 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,2; probintzian % 1,2). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,8k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
25%
25%
45%
0 etiketa · 7 (% 2,8)ECO · 6 (% 2,4)C etiketa · 62 (% 24,6)B etiketa · 64 (% 25,4)Etiketarik gabe · 113 (% 44,8)
Turismoak, adinaren arabera
10%
14%
20%
34%
22%
< 4 urte · 15 (% 10,1)4–8 urte · 21 (% 14,2)8–15 urte · 30 (% 20,3)15–25 urte · 50 (% 33,8)≥ 25 urte · 32 (% 21,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Lanestosako alkatea Euskal Herria Bildu koalizioko José Angel Ranero Santisteban da.

Lanestosako udalbatza
Alderdia 2015eko maiatzaren 24a
Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu
4 / 7
85 (% 48,3)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV)
3 / 7
75 (% 42,61)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0 / 7
16 (% 9,09)
Datuen iturria: Udal hauteskundeen emaitzak euskadi.eus webgunean

2011ko maiatzaren 22ko udal hauteskundeetan EAJ alderdiak jaso zituen boto gehien, eta bigarren Bildu alderdia eta hirugarren PSE-EE izan zen. EAJk alderdiak 3 zinegotzi lortu zituen, Bilduk eta PSE-EEk bina zinegotzi. 2011ko ekainaren 11n egindako inbestidura ekitaldian Bilduko José Angel Ranero hautatu zuten alkate, bere alderdiaren 2 boto eta PSE-EE alderdiko 2 zinegotzien botoari esker.[29]

2007 udal hauteskundeetan EAJ alderdirik bozkatuena izan ostean, Lanestosako alkatea Felipe Ranero Herrero izan zen.

Garraiobide eta azpiegiturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lanestosara heltzeko hiru errepide daude. BI-3622 eta BI-3629 errepideak Karrantzatik iristeko, eta N-629 errepidea Kantabria eta Burgosetik.

Ansa konpainiak Lanestosa-Bilbao linea ustiatzen du, astelehenetik ostiralera egunean sei autobus, eta larunbat, igande eta jaiegunetan egunean bi autobus eskainiz.

Bizkaibus hiri-arteko autobus zerbitzuaren hurrengo lineak udalerritik pasatzen dira:

Jaiak eta ospakizunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondasun nabarmenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Lanestosako eskola.

Erdi Aroko hirigunea garai batean zen modukoa mantentzea lortu du Lanestosak. Herriak guztira bost kale ditu, kaleak estuak eta harrizkoak denak. Kaleotan, XVII. mende eta XVIII. mendetako hainbat jauregi eta eraikin daude ikusgai. Bost kaleetatik hiruk ibaiaren ibilbidea mantentzen dute, eta beste biek, txikiagoak direnek, aurreko hirurak ebakitzen dituzte.

San Pedro Eliza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Lanestosako kale nagusia eta eliza.
Sakontzeko, irakurri: «San Pedro eliza (Lanestosa)»

Berez, San Pedro eliza, Calera ibaiaren eskuinaldean zegoen, baina XVI. mendean herriaren erdigunera ekarri zuten. Errenazimendu estiloko eliza da eta barrualdea hiru atalez osaturik dago. Ataletako batean, sakontasun gutxiko hegalak gurutzatzen dira. Hiru aldeak erdi puntuko arkuez banatuta daude. Arkuek Toscanako pilastrak dituzte.

Elizaren aurrealdeko erretaulak hiru kale eta hiru multzo ditu. Hiru multzoetatik, goikoa txikiagoa da eta nagusia zabalagoa. Erretaularen estiloa klasikoa den arren, irudiek erromanismo garaikoen antza daukate, ia espresiorik gabeko aurpegiak dituzten irudiak direlako.

Plaza Berria eta Zaharra

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Lanestosako Plaza Berria.

Plaza zaharra ez da berez plaza bat, baina kaleek eta etxeek sorturiko topaleku bihurtu zen. Plazak bi alderdi ditu, bata iluna eta beste argitsua. Plaza berriko etxeek Erdi Aroko etxeen itxura dute, eta landetxe izena hartzen dute, berez udalerriko nekazarienak izan zirelako. Horrez gain, etxeek zurezko balkoi jarraituak dauzkate.

Plaza Berria modernoagoa da eta ibaia, errepidea eta elizaren aurrealdearen artean kokatzen da. Zurezko arkupe bat eratzen duten haritz-zurez egindako zutabeak daude.

Indianoen etxeak eta jauregiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Gaspar Sainz de la Callejaren etxea
  • La Casona
  • Bizkaia Etxea
  • Jose Maria Balerdi Muruaren etxea
  • Antonio Etxebarria Ortizen etxea
  • Pedro Martínez Gonzalezen etxea
  • Francisco Martínez Zalakainen etxea
  • Soberatarren etxea
  • Colina jauregia

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 INEk eta Eustatek metodologia desberdinak erabiltzen dituzte errenta kalkulatzeko, eta, horregatik, haien zifrak ez dira zuzenean alderagarriak. INEren Etxeguneen Errentaren Banaketaren Atlasak etxegune bakoitzaren errenta haren kide guztien artean banatzen du, adingabeak barne, eta haren P80/P20 zatidura kontsumo-unitateko errentaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura da (zenbat eta handiagoa, orduan eta desberdintasun handiagoa). Eustatek, berriz, 18 urteko eta gehiagoko pertsona bakoitzaren errenta eta familia bakoitzarena neurtzen ditu, eta haren 20/80 ratioak diru-sarrera txikienak dituzten % 20ren batez besteko errenta handienak dituztenen % 20renarekin alderatzen du, ehunekotan (zenbat eta handiagoa, orduan eta berdintasun handiagoa).
  2. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  3. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
  2. ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  3. ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
  4. ↑ Ruta de Carlos V webgunea. Hainbat Administrazio publikok egina (besteak beste, Lanestosako Udalak).
  5. ↑ Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera). .
  6. ↑ «Euskal AEko hazkunde begetatiboa, lurralde eremuka. 1975 - 2023-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-29).
  7. ↑ «Euskal AEko jaiotza biziak, lurralde-eremuen eta sexuaren arabera. 1996 - 2024-PxWeb» PxWeb (kontsulta data: 2026-07-30).
  8. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Bizkaia.tab.
  9. ↑ Eustat, «Biztanleria jaioterriaren arabera», Jaioterria - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  10. ↑ Eustat, «Biztanleria nazionalitatearen herrialde-taldearen arabera», Nazionalitatea - Euskal Autonomia Erkidegoa - udalerriak.tab.
  11. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Bizkaia.tab.
  12. 1 2 3 4 5 6 «Etxebizitzen parkea» Biztanleriaren eta etxebizitzen errolda. Etxebizitzak (Eustat).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Bizkaia.tab.
  15. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren pertzentilak EUSTAT.tab.
  16. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren pertzentilak EUSTAT Bizkaia.tab.
  17. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Bizkaia.tab.
  18. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  19. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta familiarraren adierazleak EUSTAT.tab.
  20. ↑ Eustat, «Pertsona- eta familia-errentaren estatistika», Errenta pertsonalaren adierazleak EUSTAT.tab.
  21. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  22. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  23. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  24. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  25. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
  26. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1227956.
  27. ↑ Eustat, «Nekazaritza-ustiategietako abelburuak, udalerriaren eta espeziearen arabera». Datuak: EUSTAT abeltzaintza.tab (Wikimedia Commons).
  28. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Bizkaia.tab (Wikimedia Commons).
  29. ↑ Bilduk Lanestosa eskuratu du PSEren babesari esker. 2011ko maiatzaren 12a. Eitb.com[Betiko hautsitako esteka]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]