Atxondo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Atxondo
 Bizkaia, Euskal Herria
Axpe.JPG
Atxondoko Axpe herria.

Atxondoko bandera

Atxondoko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Bizkaia
Eskualdea Durangaldea
Izen ofiziala Atxondo.png Atxondo
Alkatea David Cobos Sarraoa (EH Bildu)
Posta kodea 48291
INE kodea 48091
Herritarra atxondoarra
Kokapena
Koordenatuak 43° 07′ 48″ N, 2° 35′ 01″ W / 43.13°N,2.5836111111111°W / 43.13; -2.5836111111111Koordenatuak: 43° 07′ 48″ N, 2° 35′ 01″ W / 43.13°N,2.5836111111111°W / 43.13; -2.5836111111111
Azalera 23,41 km2
Garaiera 169 metro
Distantzia 36 km Bilbora
Demografia
Biztanleria 1.376 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -3)
Dentsitatea 58,78 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 4,48
Zahartze tasa[1] % 24,5
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 38,46
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 73,13 (2011)
Genero desoreka[1] % 22,61 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 8,52 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 64,5 (2010)
Euskararen erabilera %33,1 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.atxondo.net

Atxondo Bizkaiko hego-ekialdeko udalerria da, Durangaldekoa. 2016. urtean 1.376 biztanle zituen.

1962. urtean Atxondo haraneko hiru herriek (Apatamonasterio (udaletxea), Axpe-Martzaa eta Arratzola) bat egin zuten, Atxondo udalerria sortzeko.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atxondo izenaren jatorria atx edo haitz eta ondo hitzak dira, seguruenik. Beraz, herriaren izenak «haitzaren ondoan» esan nahiko luke, Anboto izanik aipatutako atxa.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrialdearen eta eskualdearen hego-mendebaldean dago kokatua, Arabako mugan. Elorrio ekialdean, Abadiño mendebaldean, iparraldean Elorrio eta Abadiño eta Aramaio (Araba) hegoaldean udalerri mugakideak ditu.

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibaizabal ibaiko ertzetik Anbotoko mendilerroaraino zabaltzen den bailaran kokatuta dago. Udalerrian, Arrazola ibaiak bat egiten du Ibaizabalekin.

Mendi hauek osatzen duten kareharrizko hormak 600 metroko goi-beheak ere sortzen ditu, Euskal Herri osoko handienak.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atxondon industrialdea Apatamonasterion dago kokatua, errepide-saretik gertu.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atxondoko biztanleria

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Pedro parrokia eliza, Apatamonasterion.
  • San Migel parrokia eliza, Arratzolan. Estilo gotiko eta errenazentistan egindakoa.
  • San Joan Bataiatzailea parrokia eliza, Axpen.
  • San Martin parrokia eliza, Martzaan. Honen aurrean kokatutakoa dago Marzanatarren dorrea.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz David Cobos Sarraoa (EH Bildu) da Atxondoko alkatea, Rosa Maria Elizburu Oiangurenen (Bildu) ondotik. Cobosek alkatetza lortu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, gehiengo osoaz.

2015eko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atxondoko udalatxea Apatamonasterion.

Atxondoko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu (EH BILDU)*
5 / 9
385 (% 50,00)
6 / 9
473 (% 59,50)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV)
4 / 9
353 (% 45,84)
3 / 9
275 (% 34,59)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0 / 9
17 (% 2,21)
0 / 9
27 (% 3,40)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 9
15 (% 1,95)
0 / 9
20 (% 2,52)
* 2011n Bildu koalizioa aurkeztu zen.
Datuen iturria: Udal hauteskundeen emaitzak euskadi.eus webgunean

2019koak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraiobideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraiobideak BI-634 errepidea den ardatzean daude oinarrituta, udalerria Apatamonasteriotik zeharkatzen duena, eta Durango eta Arrasaterekin bat egiten duena. Ibilbide hori Durango-Beasain ardatzaren zati da. Durangon, A-8 autobidearekin lotu daiteke, Bilbo eta Donostiara joateko. Apatamonasterio auzotik, Axpe edo Arratzola herrixkekin lotzeko aukera ere badago, udalerriko errepideen bidez. Bilbotik 36 kilometrora dago Atxondo, eta eskualdeko hiriburu den Durangotik 6 kilometrora.

Antzina, Durango-Elorrio trenbidea udalerritik ere pasatzen zen, eta Apatamonasteriotik Arratzolara zihoan beste bide bat ere bazegoen. Azken bide hau meatze-tren bat zen, baina bidaiarientzako zerbitzua ere eskaintzen zuen. Aspaldian bertan behera gelditu zen, eta horren ordez gaur egun pasealeku eder bat dago, turismorako aukera paregabea eskaintzen duena.

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Atxondoko Felix Salterain hiztunaren testigantza. Euskal Herriko Ahotsak[2][3] proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.

Atxondoko euskara mendebaldeko hizkeraren parte den sortaldeko euskaran kokatzen da, zehatzago, Durangaldeko euskaran[4][5]. Harekin batera, Durango, Elorrio, Izurtza, Abadiño etab. herrietako euskara ere kokatzen da bertan.

Atxondoar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Bizkaia
  1. a b c d e f Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
  2. «Durangaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-06-26.
  3. «Atxondo - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-06-26.
  4. «Durangaldekoa - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-06-26.
  5. «Atxondo - Ahotsak.eus» ahotsak.eus . Noiz kontsultatua: 2018-06-26.