Bilboko Athletic Kluba

Athletic Club

Ezizena(k)	Lehoiak
Sorrera	1898
Futbol zelaia	San Mames (Edukiera: 40.000)
Presidentea	Josu Urrutia
Entrenatzailea	Marcelo Bielsa
Liga	La Liga
2011/12	La Liga, 10.
Webgunea	www.athletic-club.net
Etxeko koloreak 　 Kanpoko koloreak 　 Hirugarren koloreak

Bilboko Athletic Kluba (ofizialki Athletic Club) lehen mailan dabilen futboleko euskal talde bat da. 1898. urtean sortu zen. Euskal Herriko futbol talderik zaharrena da, baita arrakastatsuena ere historian zehar. Betidanik egon da lehen mailan, Real Madrid eta FC Barcelonarekin batera, eta doblete (Liga eta Kopa denboraldi berean) gehien duen taldea da, bostekin.

Historia

Bilbao FC, Athletic Club eta Bizcaya

Sakontzeko, irakurri: Bizcaya (futbol taldea)

Lamiako futbol zelaia, Athleticen lehendabiziko zelaien bat.

Futbola Bilbora jokalari talde bik eraman zuten, biek Erresuma Batuarekin lotura zutenak: altzairugintza eta itsas-merkataritzan aritutako langile britainiarrak eta Erresuma Batuko eskoletatik itzulitako euskal ikasleak. 1890eko hamarkadaren hasieran langileek Bilbao Football Club izeneko taldean sortu zuten. Tartean 1898an Zamacois Gimnasio inguruan zebiltzan ikasleek Athletic Club sortu zuten. 1901ean Bilboko Cafe Garcia eginiko biltzar batean estatutuak onartuak izan ziren.

1902an Bilboko klub biek elkartu eta Bizcaya izeneko taldea sortu zuten, lehendabiziko Espainiako Futbol Errege Kopan parte hartzeko. Garaipena lortu zuten finalean FC Barcelona mendean hartu eta gero. 1903an klub biek bat egin zuten eta Athletic Club de Bilbao izena jarri zioten klub berriari. Urte berean, Madrilen zeuden euskal ikasle talde batek Athletic Club de Madrid sortu zuen, gero Atlético Madrid izango zena. Klubaren jaiotze datak eztabaida piztu izan du futbol historialarien artean: klubak berak 1898. urtea dela esaten du, beste batzuek 1901. urtea aukeratzen dute eta gainontzekoek, berriz, 1903. urtearen alde egiten dute.

Errege Kopa

Klubaren lehendabiziko garaipenak sorberria zen Espainiako Futbol Errege Kopa lehiaketan izan ziren. 1902an Bizcayak lortutako garaipenaren ondoren, sorberria zen Athleticek berriro 1903an irabazi zuen. 1904an garaipena lortu zuten aurkaria zuten Club Español de Madrid partidara agertu ez zelako. 1907an Bizcaya izena berpiztu zuten Union Vizcaino taldearekin elkartea sortuz. Lehiaketa berriro 1911n, eta hirutan segidan, 1914 eta 1916 artean, irabazi zituen. Orduko izarra Pichichi golegilea zen, 1913ko abuztuaren 21ean San Mameseko irekieran lehendabiziko gola eta 1915eko finalean hat-trick lortu zituena. Bere omenez egungo Ligako golegile nagusiak Pichichi Saria lortzen du.

Liga hasiberria

1920ko hamarkadako euskal klub nagusiak Athletic Club, Real Unión, Getxoko Arenas eta Real Sociedad ziren. Laukote honek 1928an Espainiako futbol liga txapelketa sortu zuten. 1930ean Deportivo Alaves igo ondoren, Lehen Mailako hamar klubetako bostak euskaldunak ziren. Orduan gaztelaniaz "Con cantera y afición, no hace falta importación" (euskaraz: "Harrobia eta zaleekin, inportazioa ez da beharrezkoa") esateari ekin zioten, Athleticek bere filosofiaren lema izango zuena.

Onddo-kapelua

1921ean Fred Pentland izeneko entrenatzaile berri bat etorri zen Racing Santander taldetik. 1923an Athleticek Errege Kopan garaipena lortu zuen, modu iraultzaile erabiliz gainera: pase laburra. 1927an Athletic utzi eta Athletic Madrid, Real Oviedo eta Espainiaren entrenatzailea izan zen. 1929an Bilbora itzuli eta Athleticek Liga/Errege Kopa dobletea egin zuen bitan, 1930 eta 1931an hain zuzen ere. Klubak lau aldiz segidan irabazi zuen Errege Kopa 1930 eta 1933 artean eta Liga 1932 eta 1933an. 1931an Athleticek bere garaipen luzeena lortu zuen, FC Barcelona 12-1 irabaziz.

Atlético Bilbao

Mosaikoa San Mamesen.

1941an kluba izenaz aldatu behar zuten, Francisco Francok agindutako dekretu baten arabera, gaztelaniazkoak ez ziren izenak galarazita zeuden eta horrela klubari Atlético Bilbao izena jarri zioten. Urte berean klubeko historiako golegile nagusiak bere debuta egin zuen: Telmo Zarraonaindia, hurrengo hamahiru denboraldietan 294 golak lortuko zituena. 1950/51 denboraldiko bere 38 golak oraindik Ligako errekorra badira. 1943an Athleticek Liga/Copa del Generalísimo doblete egin zuen berriro eta 1944 eta 1945ean Errege Kopa irabazi.

1950eko hamarkadaren hasieran Athletic Clubeko aurrelari lerroa ospetsua izan zen: Zarra, Panizo, Rafa Iriondo, Venancio eta Gainzak osatua. Aurrelari hauei esker klubak beste Copa del Generalísimo lortu zuen 1950ean. Ferdinand Daučík entrenatzaile berriaren heltzeak klubeko garaipenak handitu zuen: 1956an beste doblete bat eta 1955 eta 1958 Copa del Generalísimo bi lortuz. 1956an klubak Europako Kopan debuta egin zuen, historiako Manchester Uniteden talderik onenetariko batek menderatua izana.

1960ko hamarkada

1930, 1940 eta 1950eko hamarkadetan lortutako garaipenak lortzeko, Athleticek atzerritar jokalariak lortzeko murrizteen laguntza izan zuen. Nahiz eta gehienetan taldeek hiru atzerritar baino gehiago ezin izan, Real Madrid edo FC Barcelona bezalako klubek iruzur egin zuten Alfredo Di Stéfano, Ferenc Puskás, José Santamaria edo Ladislao Kubala bezalako jokalariak nazionalizatuz. Athleticek, ostera, harrobi politikari ekin zion, malgutasun gutxi edo bat ere ez erakutsiz. Hori zela eta 1960ko hamarkadan, Real Madriden nagusitasuna azaldu zen, Atlético Bilbao taldeak 1969an Copa del Generalisimo bakarra irabaziz.

Hala ere, Athleticek aitona-amonen neurria ere erabili zuen, eta Bartzelonan jaiotako Armando Merodio fitxatu zuen. Alabaina, Txus Pereda, Miguel Jones edo José Eulogio Garate bezalako jokalariak fitxatzeari uko egin zion, jaiotzez euskaldunak ez baziren ere hirurak Euskal Herrian heziak eta Garateren gurasoak ere euskaldunak ziren. Hamarkada honetan Athletic Clubeko izar bat agertu zen: Jose Angel Iribar atezaina.

1970eko hamarkada

1970eko hamarkadan Athleticek ez zuen arrakasta berreskuratu, hamar urtez Errege Kopa bakarra lortu baitzuen, 1973an hain zuzen ere. 1975eko abenduan, Real Sociedaden aurkako partida batean, Iribar eta Errealeko kapitaina zen Inaxio Kortabarriak ikurrina atera eta zelaiaren erdigunean kokatu zuten. Hauxe zen ikurrinaren lehendabiziko agerpen publikoa Francoren heriotzaren ondoren.

1977an Athletic UEFA Kopako finalera ailegatu zen, kanpoan lortutako golei ezker Juventusek menderatua izana. Hamarkada honetan ere Athletic Bilbao jatorrizko izena berreskuratu zuen.

1980ko hamarkada

1981ean Athleticek Javier Clemente sinatu zuen entrenatzaile gisa. Honek laster osatu zuen historiako talderik onenetariko bat, Urkiaga, De Andres, Urtubi, Argote edo Zubizarreta bezalako harrobiko jokalari gazteak Dani edo Goikoetxea bezalako beteranoekin uztartuz. Bere lehendabiziko denboraldian, Clementek Ligako laugarren postua lortu zuen. 1983an klubak Liga bat eta 1984an beste Liga/Errege Kopa dobletea lortu zituen. 1985 eta 1986an Athleticek 3.a eta 4.a hurrenez hurren bukatu zuen txapelketa. Clementeren estilo oldarkor, defentsa eta eraginkortasuna bultzatu zituen.

Ordutik Athleticek ez du garaipen handirik izan. Jose Angel Iribar, Howard Kendall, Jupp Heynckes edo Javier Irureta bezalako entrenatzaileek ezin izan dute garaipenak lortu.

1990eko hamarkada

Clemente ondorengo entrenatzaile arrakastatsuena Luis Fernández izan zen, 1996an sinatuta. 1998an Ligan bigarrena izan zen, Champions League parte hartzeko sailkatuz. Fernandezek harrobiaren ikuspegi zabalaren onurak izan zuen: Athleticen jokatzeko ez zen beharrezkoa Euskal Herrian jaioa izan baizik eta Euskal Herrian hezia izatea. Horrela Salamancan jaiotako Patxi Ferreira edo Brasilen jaiotako Biurrun debutatu zuten. Roberto López Ufarte edo Benjamín, ostera, guraso euskaldunak izanda ere, ez ziren aukeratuak.

Klubak beste harrobian hezitako jokalariak, euskal harrobikoak ez baziren ere, fitxatu zituen. Horrela Bixente Lizarazu (klubeko lehendabiziko iparraldeko jokalaria) Ismael Urzaiz edo José Mari fitxatu zituen. Politika berri honek 1995ean eztabaida sortu zuen Athleticek Real Sociedadetik Joseba Etxeberria fitxatu zuenean. Jokalari hauek, Rafael Alkorta, Julen Guerrero edo Patxi Ferreira bezalako Athleticen harrobiko jokalariekin batera 1998ko arrakasta lortu zuten.

2000ko hamarkada

Athletic Celta Vigoren aurka, 2005ean.

XXI. mende hasierako lehendabiziko urteak, Athletic historiaren txarrenetariko batzuk izan dira Errege Kopa emaitza txarrak izan ez ezik Ligako lehendabiziko postuetatik at geratu ere izan du. Lehen Mailan mantentzea lortu badu ere, Athletic bere historiako kirol-krisialdi nagusienetariko batean sartuta dago, beti sailkapeneko azken postuetatik irten ezinda. Adibidez, 2006/07 denboraldian bere historiako sailkapen posturik txarrena lortu zuen, 17.a izanda.

Hala ere, klubak bazituen berri pozgarriak ere: alde batetik, 2002an sinatutako itun bati esker, emakumezkoen taldea sortu zuen, lau liga irabazi dituena; bestetik, harrobiak jokalari inportateak ere sortu ditu, tartean Yeste, Amorebieta, Iraola edo Llorente.

2010ko hamarkada

Joaquín Caparrós sevillarra Athletic entrenatzen hasi zenetik taldearen emaitza juxtuak alde batetara utzi eta Ligan eta Kopan paper ona egitera ohitu da. 2009ko Errege Kopako finala izan zen inflexio-puntua. Bertan Athleticek Bartzelonaren aurka galdu bazuen ere zaletuak ilusionatzen hasi ziren eta taldearen mailan jauzia egon zen. Hurrengo urtean UEFA Europa League jokatu zuen emaitza onik lortu ez bazuen ere. 2010-11 denboraldian Liga bikaina egin zuen eta 6. sailkatzea lortu zuen, berriz ere Europan jokatzeko aukera eskuratuz.

Hauteskundeetan Josu Urrutia lekittarra bihurtu zen lehendakari eta honek Marcelo Bielsa argentinarra ekarri zuen. Bielsaren eskutik Athletic joko ikusgarria egiten hasi zen, eta hasieran jokalariei ohitzea kostatu bazitzaien ere denboraldi zoragarria egin du, Errege Kopako eta UEFA Europa Leagueko finalak jokatzera iritsi baita. Ligan ordea hiru txapelektetan aritzearen nekea somatu du eta 10. postu gris batean gelditu da.

Palmaresa

Nazioartekoak

• UEFA Txapeldunordetza (2): 1976-77, 2011-12.
• Pequeña Copa del Mundo de Clubesko txapelduna (1): 1967
• Copa Latinako txapeldunordea (1): 1956.

Sakontzeko, irakurri: Athletic-en ibilbidea Europan

Nazionalak

• 8 Liga Txapelketa: 1929-30, 1930-31, 1933-34, 1935-36, 1942-43, 1955-56, 1982-83, 1983-84.
  • 7 Liga Txapeldunordetza: 1931-32, 1932-33, 1940-41, 1946-47, 1951-52, 1969-70, 1997-98.
• 24 Errege Kopa Txapelketa: 1902, 1903, 1904, 1910, 1911, 1914, 1915, 1916, 1921, 1923, 1930, 1931, 1932, 1933, 1943, 1944, 1945, 1950, 1955, 1956, 1958, 1969, 1973, 1984.
  • 14 Errege Kopa Txapeldunordetza: 1905, 1906, 1907, 1913, 1920, 1942, 1949, 1953, 1966, 1967, 1977, 1985, 2009, 2012.
• Superkopa Txapelketa 1: 1984.
  • 2 Superkopa Txapeldunordetza: 1983, 2009.
• Eva Duarte Kopa Txapelketa 1: 1950.
  • Eva Duarte Kopa Txapeldunordetza 1: 1945.

Herrialde txapelketak

• Iparreko Txapelketa / Bizkaiko Txapelketa (17): 1913-14, 1914-15, 1915-16, 1919-20, 1920-21, 1922-23, 1923-24, 1924-25, 1925-26, 1927-28, 1928-29, 1930-31, 1931-32, 1932-33, 1933-34, 1938-39, 1939-40
• Copa Vasca (1): 1934-35

Lagunarteko txapelketak

• Morocco Summer Cup (1)
• Ramón de Carranza Trofeoa (1): 1972.
• Colombino Trofeoa (3): 1981, 1990, 1999.
• Costa del Sol Trofeoa (2): 1961, 1978.
• Teresa Herrera Trofeoa (2): 1947, 1983.
• Villa de Gijón Trofeoa (1): 2005
• Lasesarre Trofeoa (1): 2007
• Ibérico Trofeoa (1): 1977.
• Ciudad de Vigo Trofeoa (1): 1979.

Jokalariak

Sakontzeko, irakurri: Athletic Clubeko futbolarien zerrenda

Pichichi Saria

Izena	Denboraldia	Golak
Carlos	1974-1975	19
Uriarte	1967-1968	22
Zarra	1952-1953	24
Zarra	1950-1951	38
Zarra	1949-1950	25
Zarra	1946-1947	34
Zarra	1945-1946	24
Zarra	1944-1945	19
Unamuno	1939-1940	26
Gorostiza	1931-1932	12
Bata	1930-1931	27
Gorostiza	1929-1930	19

Zamora Saria

Izena	Denboraldia	Golak
Iribar	1969-1970	20
Lezama	1946-1947	29
Etxebarria	1940-1941	21
Blasco	1935-1936	30
Blasco	1933-1934	21
Blasco	1929-1930	20

Gol gehien egin dituzten jokalariak

#	Izena	Guztira	Golak Ligan	Golak Kopan	Golak UEFAn	Golak Champions Leaguen
1	Zarra	334	253	81
2	Dani	199	147	37	11	0
3	Arieta	170	136	30	2	2
4	Panizo	163	126	37
5	Gainza	149	119	29		1
6	Gorostiza	148	111	37
7	Bata	141	105	36
8	Artetxe	133	105	23	0	5
9	Urzaiz	129	116	12	0	1
10	Uriarte	121	90	22	8	0
11	Sarabia	118	83	28	3	0
12	Guerrero	116	101	11	2	2
13	Iriondo	115	84	31
14	Carlos	115	81	29	5	0
15	Llorente	113	81	17	15
16	Iraragorri	112	88	24
17	Etxeberria	104	88	10	4	2
18	Unamuno	98	78	20
19	Ziganda	91	77	10	4	0
20	Venancio	89	68	21

Partida gehien jokatu dituzten jokalariak

#	Izena	Guztira	Ligan	Kopan	UEFAn	Champions Leaguen	Espainiako Superkopa
1	Iribar	614	466	93	49	0	0
2	Rojo	541	414	87	34	0	0
3	Etxeberria	514	445	41	18	8	2
4	Gainza	487	382	99		6	0
5	Orue	480	391	73	10	6	0
6	Larrazabal	445	390	37	10	8	0
7	Canito	435	354	75		6	0
8	Guerrero	430	372	41	7	8	0
9	Argote	427	332	68	13	5	0
10	Urzaiz	419	367	34	11	7	0

Jokalari ezagunenak

Txetxu Rojo Alkorta Bata Belauste Dani Etxeberria Agustin Gainza

Goikoetxea I Goikoetxea II Ismael Urzaiz Gorostiza Guerrero Jose Angel Iribar Javier Irureta

Karanka Lezama Bixente Lizarazu Zubizarreta Panizo Pitxitxi

Iriondo Julio Salinas Unamuno Uriarte Zarra Piru Gainza Iker Muniain

Fernando Llorente

2011/2012 denboraldiko taldea

Zkia.	Jokalaria	Posizioa	Altuera (m.)	Adina	Jatorria	JP	Taldean noiztik	Kontratua (urte)-rarte	Oharrak
Lehen taldea 2011/12
1	Gorka Iraizoz	Atezaina	1'91	(31 urte)	Harrobia	203	2007	2015	Euskal Herria-rekin internazionala.
2	Gaizka Toquero	Aurrelaria	1'82	(27 urte)	Sestao River	149	2008	2012	Euskal Herria-rekin internazionala.
3	Jon Aurtenetxe	Atzelaria	1'82	(20 urte)	Harrobia	59	2009	2014	Euskal Herria-rekin internazionala.
4	Fitxa librea
5	Fernando Amorebieta	Atzelaria	1'92	(27 urte)	Harrobia	230	2005	2013	Euskal Herria eta Venezuela-rekin internazionala.
6	Mikel San José	Atzelaria	1'86	(22 urte)	Harrobia	98	2009	2015	Euskal Herria-rekin internazionala.
7	David Lopez	Erdilaria	1'81	(29 urte)	CA Osasuna	142	2007	2013
8	Ander Iturraspe	Erdilaria	1'87	(23 urte)	Harrobia	92	2008	2015	Euskal Herria-rekin internazionala.
9	Fernando Llorente (3.)	Aurrelaria	1'95	(27 urte)	Harrobia	288	2004	2013	Euskal Herria eta Espainiarekin internazionala.
10	Oscar De Marcos	Erdilaria	1'80	(23 urte)	Alaves	92	2009	2016
11	Igor Gabilondo	Erdilaria	1,85	(33 urte)	Real Sociedad	170	2006	2012	Euskal Herria-rekin internazionala.
12	Koikili Lertxundi	Atzelaria	1'68	(31 urte)	Sestao River	98	2007	2012	Euskal Herria-rekin internazionala.
13	Raúl Fernandez-Cavada	Atezaina	1'96	(24 urte)	Harrobia	2	2010	2015
14	Markel Susaeta	Erdilaria	1'79	(24 urte)	Harrobia	204	2007	2013	Euskal Herria-rekin internazionala.
15	Andoni Iraola (2.)	Atzelaria	1'82	(29 urte)	Harrobia	383	2003	2014	Euskal Herria eta Espainiarekin internazionala.
16	Iban Zubiaurre	Atzelaria	1'77	(29 urte)	Real Sociedad	4	2007	2014
17	Iñigo Perez	Erdilaria	1'78	(24 urte)	Harrobia	43	2009	2015
18	Carlos Gurpegi (1.)	Erdilaria	1'81	(31 urte)	Harrobia	265	2001	2014	Euskal Herria-rekin internazionala.
19	Iker Muniain	Aurrelaria	1'69	(19 urte)	Harrobia	125	2009	2015	Euskal Herria eta Espainiarekin internazionala.
20	Aitor Ocio	Atzelaria	1'87	(35 urte)	Gasteizko Aurrera	119	2001-03, 2007	2012	Euskal Herria-rekin internazionala.
21	Ander Herrera	Erdilaria	1'82	(22 urte)	Zaragoza	45	2011	2016
22	Xabi Castillo	Atzelaria	1'84	(26 urte)	Harrobia	45	2009	2013
23	Borja Ekiza	Atzelaria	1'80	(24 urte)	Harrobia	43	2010	2015	Euskal Herria-rekin internazionala.
24	Javi Martinez	Erdilaria	1'90	(23 urte)	CA Osasuna	244	2006	2016	Euskal Herria eta Espainiarekin internazionala.
25	Fitxa librea
26	Igor Martinez	Aurrelaria	1'70	(22 urte)	Alaves	12	2010	2013
27	Guillermo Fernandez	Aurrelaria	1'81	(19 urte)	Harrobia	0	2011
28	Ibai Gomez	Aurrelaria	1'77	(22 urte)	Sestao River	22	2010	2012
29	Enric Saborit	Atzelaria	1'86	(20 urte)	Harrobia	0	2011
30	Aitor Fernández	Atezaina	1'82	(21 urte)	Harrobia	0	2011
31	Jonas Ramalho	Atzelaria	1'81	(18 urte)	Harrobia	1	2011
32	Iñigo Ruiz de Galarreta	Erdilaria	1'74	(18 urte)	Harrobia	1	2011

• = Kapitainak.
• = Epe luzeko lesioa.
• 25 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Bilbao Athletic taldeko jokalariak dira, eta beraz bigarren edo lehen taldearekin jokatu dezakete partidak. LFP-ko arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 25-erako dortsalak eraman beharko dituzte.

Fitxaketa merkatua 2011/12

Fitxaketak
Jokalariak	Posizioa	Jatorria	Mota	Zenbatekoa
Ander Herrera	Erdilaria	Zaragoza	Fitxaketa	7.500.000 €
Borja Ekiza	Atzelaria	Bilbao Athletic	Lehen taldera igo
Iker Muniain	Aurrelaria	Bilbao Athletic	Lehen taldera igo
Jon Aurtenetxe	Atzelaria	Bilbao Athletic	Lehen taldera igo
Iñigo Perez	Erdilaria	SD Huesca	Lagapenetik bueltan
Iban Zubiaurre	Atzelaria	Albacete	Lagapenetik bueltan

Bajak
Jokalariak	Posizioa	Talde berria	Mota	Zenabtekoa
Ion Velez	Aurrelaria	Girona FC	Librea
Urko Vera	Aurrelaria	Hercules	Librea
Mikel Balenziaga	Atzelaria	Real Valladolid	Lagatua
Iñigo Diaz de Cerio	Aurrelaria	Numantzia	Lagatua
Galder Cerrajeria	Erdilaria	Murtzia	Lagatua
Ustaritz Aldekoaotalora	Atzelaria	Real Betis	Lagatua
Pablo Orbaiz	Erdilaria	Olympiacos FC	Lagatua

Emaitzak

• 4 Parte hartze Champions Leaguen
• 2 Parte hartze Errekopan
• 18 Parte hartze UEFAn
• Parte hartze 1 Intertoton
• 81 Denboraldiak (Guztiak) Ligan

Denboraldiak		Em.	Jok.	I	B	G	AG	KG	Pt	Kopa	Europa		Oharrak
1996/1997	1D	6	42	16	16	10	72	57	64	4. erronda
1997/1998	1D	2	38	17	14	7	52	42	65	final-laurdenak	UEFA	2. erronda
1998/1999	1D	8	38	17	9	12	53	47	60	5. erronda	Champions	Multzoan
1999/2000	1D	11	38	12	14	12	47	57	50	2. erronda
2000/2001	1D	12	38	11	10	17	44	60	43	3. erronda
2001/2002	1D	8	38	14	11	13	54	66	53	finalaurrekoa
2002/2003	1D	7	38	15	10	13	63	61	55	2. erronda
2003/2004	1D	5	38	15	11	12	53	49	56	1.Erronda
2004/2005	1D	9	38	14	9	15	59	54	51	finalaurrekoa	UEFA	final-hamaseirenak
2005/2006	1D	12	38	11	12	15	40	46	45	final-zortzirenak	Intertoto	1.Erronda
2006/2007	1D	17	38	10	10	18	44	62	40	final-hamaseirenak
2007/2008	1D	11	38	13	11	14	40	43	50	final-laurdenak
2008/2009	1D	13	38	12	8	18	47	62	44	FINALA
2009/2010	1D	8	38	15	9	14	50	53	54	final Hamaseirenak	UEFA	final-hamaseirenak
2010/2011	1D	6	38	18	4	16	59	55	58	final Zortzirenak

Athletic Clubeko sailkapen historikoa Ligan.

Athletic Clubeko sailkapen historikoa Europan.

Errekorrak eta estatistikak

• Bazkideak: 34,373
• Aurrekontua: 53.100.000 €
• Denboraldiak Ligan: 77 (guztiak).
• Ligako partida batean lortutako gol gehien (etxean): Athletic 12 - FC Barcelona 1 (1930-31).
• Ligako partida batean lortutako gol gehien (kanpoan): Osasuna 1 - Athletic 8 (1958-59).
• Kopako partida batean lortutako gol gehien: Athletic 12 - Celta 1 (1946-47)
• Europako partida batean lortutako gol gehien: Standard Liège 1 - Athletic 7 (2004-05).
• Emaitzarik onena Ligan: 1.a (8 aldiz)
• Emaitzarik txarrena Ligan: 17.a (06-07).
• Ligako emaitza historikoa: 3.a

Instalazioak

Sakontzeko, irakurri: San Mames

San Mames futbol zelaia, 2007ko ekainean
(Athletic Club 2 - Levante UD 0)

Hasieran Bilboko Campa de los Ingleses eta beste hainbat lekuetan jokatu bazuen ere, egungo Athletic Clubeko futbol zelaia San Mames da. Zelaiak 40.000 ikusleentzako lekua du eta 103x68 m. neurriak. 1913ko abuztuaren 21ean zabaldu zuten Racing de Irun aurkako partida jokatuz. Izena San Mames kristau martiritik datorkio, horrela zuen izena bere jabea zen egoitza. San Mames martiriaren kondaira dela eta, Athleticeko jokalariek lehoiak dute ezizena.

Zelaiaren ezaugarri nagusia duen arkua da, Bilboko ia edoizein lekutik ikus daitekeena. Athleticeko zelaian 1982ko Munduko Futbol Txapelketako partidak jokatuak izan ziren.

Hona hemen egungo zelaiaren ezaugarriak:

• Izena - San Mames
• Hiria - Bilbo
• Edukiera - 39.750
• Irekiera - 1913
• Azalera - 103 x 68 m
• Entrenatzeko instalazioak: Lezama

Etorkizuneko estadioa

San Mames futbol zelai zaharkitua aspaldi geratu zitzaion txiki Athletic Clubari. Hori dela eta, zelai berria egiteko proiektua abian dago. Hona hemen zelai berriaren ezaugarriak:

• Izena - San Mames Barria
• Edukiera - 55.500
• Hasiera - 2010eko maiatzaren 26a
• Bukaera - 2014

Entrenatzeko instalazioak

Sakontzeko, irakurri: Lezama (kirol-instalakuntzak)

Athletic Clubek Lezamako instalazioetan entrenatzen du. Instalazioak 1971an eraikiak dira eta hantxe lehenengo taldeak ez, beste talde guztiek (emakumezkoena tartean) jokatzen dute.

Uniformea

• Lehenengoa: Zamarra txurigorria, praka eta galtzerdi beltzak.

• Bigarrena: Zamarra urdina, praka txuria eta galtzerdi urdinak.
• Hirugarrena: Zamarra txuria lerro gorri eta berdez (ikurrina bezala), praka txuriak eta galtzerdi gorriak.

Historia eta bilakaera

Historiako bere lehendabiziko partidatan, Athletic Clubek edozein motako uniformea erabili zuen lagun arteko partidak jokatzeko normalean, zamarra eta praka txuriak eta galtzerdi beltzak.

1902-03 denboraldian, lehendabiziko Kopan parte hartzeko, uniforme berria behar zuen. Horrela Blackburn Roversen talde ingelesak erabili zuen uniformea aukeratu zuten, Athletic Clubeko ordezkariek Ingalaterran erositakoa. Uniformeak zamarra txuri-urdina eta praka eta galtzerdi urdinak zituen.

1910ean, Athleticeko ordezkariek, Blackburn Roversen uniformeak agortuak zirelako, Southamptonen uniformeak (zamarra txurigorria, praka eta galtzerdi beltzak) erosi zituen. Athletic Clubekoek Atlético de Madrideko jokalarie prestatu zieten uniformea, baina azkenek praka urdinak erabiltzea erabaki zuten.

1950ean Athleticek galtzerdi txuri-gorriak erabiltzea erabaki zuten. 1970eko hamarkadan berriro galtzerdi beltzak erabiltzera pasa zuten.

1980ko hamarkadan, Athleticek 10 urteko kontratua sinatu zuen Adidas enpresarekin. 1990eko hamarkadan Kappa enpresarekin sinatu zuen, 1998-1999 denboraldia arte. 1999-2000 denboraldian berriro 2 urteko kontratua sinatu zuen Adidas enpresarekin. 2001ean Athleticek bere marka propioa sortu zuen: 100% Athletic.

2008ean Athleticek lehendabizikoz zamarran enpresa pribatu baten publizitatean izateko kontratua sinatu zuen, Petronor enpresarekin. Publizitatearen truke, hiru denboraldirako 6 milioi euro lortu zituen. Lehenago, publizitate instituzionala erabilia zuen: lehenengo taldeak Europan "Euskadi" eta beste taldeek (tartean, emakumezkoena) "Bizkaia".

Entrenatzaile ezagunenak

Sakontzeko, irakurri: Athletic Clubeko entrenatzaileen zerrenda

• Mr.Shepherd: 1910-1911
• William Barnes: 1914-1916, 1920-1921
• Mr.Burton: 1921-1922
• Juan Arzuaga: 1921-1922
• Fred Pentland: 1922-1925, 1929-1933
• Ralph Kirby: 1925-1926
• Maximo Royo: 1925-1926, 1928-1929
• Hertzka Lipót: 1926-1928
• Patricio Caicedo: 1933-1935
• Jose María Olabarria: 1935-1936
• William Garbutt: 1936
• Periko Biritxinaga: 1938-1939
• Roberto Etxebarria: 1939-1940
• Juan Urkizu: 1940-1947
• Henry John Bagge: 1947-1949
• Jose Iraragorri: 1949-1952,1964-1965
• Antonio Barrios: 1952-1954
• Ferdinand Daučík: 1954-1957
• Baltasar Albeniz: 1957-1958
• Martim Francisco: 1958-1960
• Juan Antonio Ipiña: 1960-1962,1964
• Angel Zubieta: 1962-1963
• Juan Otxoantezana: 1963-1964
• "Piru" Gainza: 1965-1968
• Rafael Iriondo: 1968-1969, 1974-1976
• Ronnie Allen: 1969-1971
• Salvador Artigas: 1971-1972
• Milorad Pavić: 1972-1974
• Koldo Agirre: 1976-1979
• Helmut Senekowitsch: 1979-1980
• Iñaki Sáez 1980-1981, 1986, 1991-1992
• Javier Clemente: 1981-1986, 1990-1991, 2005-2006
• Jose Angel Iribar: 1986-1987
• Howard Kendall: 1987-1989
• Txetxu Rojo: 1989-1990, 2000-2001
• Txutxi Aranguren: 1992
• Jupp Heynckes: 1992-1994, 2001-2003
• Javier Irureta: 1994-1995
• José María Amorrortu 1995, 1996
• Dragoslav Stepanović: 1995-1996
• Luis Fernández: 1996-2000
• Ernesto Valverde: 2003-2005
• José Luis Mendilibar: 2005
• Félix Sarriugarte: 2006
• José Manuel Esnal "Mané": 2006-2007
• Joaquín Caparrós: 2007-2011
• Marcelo Bielsa: 2011-egun

Presidenteak

Sakontzeko, irakurri: Athletic Clubeko presidenteen zerrenda eta Athletic Clubeko presidentetzarako hauteskundeak

1900-1901 Luis Marquez Marmolejo 1902-1903 Juan Astorkia Landabaso 1903-1906 Enrique González de Kareaga 1908-1910 Alberto Zarraoa Gazaga 1910-1911 eta 1917-1919 Pedro Astigarraga Amezola 1911-1917 Alejandro De la Sota 1919-1921 eta 1923-1926 Ricardo Irezabal Goti 1921-1922 Ernesto Bourgeaud Arana 1922-1923 José María Vilallonga Medina 1926-1929 Manuel De la Sota Aburto Txanka 1929-1933 Manuel Castellanos Jaquet 1933-1935 José María Olabarria 1935-1943 Luis Casajuana Curiel 1943-1946 Roberto de Artetxe Angulo 1946-1950 José María Larrea Urrutia

1950-1959 Enrique Guzmán Martínez 1959-1965 Javier Prado Uquijo 1965-1968 Julio Eguskiza Etxabe 1969-1973 Félix Oraá San Martín 1973-1977 José Antonio Egidazu Allende 1977-1982 Jesús María Duñabeitia Vidal 1982-1990 Pedro Aurtenetxe Viñegra 1990-1994 José Julian Lertxundi Larrauri 1994-2001 José María Arrate Llosa 2001-2003 Javier Uria Etxebarria 2003-2004 Ignacio Ugartetxe 2004-2006 Fernando Lamikiz Garai 2006-2007 Ana Urkijo Elorriaga 2007-2011 Fernando García Macua 2011- egun Josu Urrutia

Harrobia

Sakontzeko, irakurri: Bilbao Athletic eta Baskonia Kirol Kluba

Athletic Clubeko harrobia Euskal Herriko emankorrenetariko bat da, lehenengo taldean ez ezik Europako klub nagusietan ere jokatutako jokalariak sortu baititu. Harrobiaren egoitza nagusia 1971an Lezaman dauden instalazioetan kokatzen da. Hantxe 11 urte baino gehiago dituzten jokalari asko ari dira.

Hona hemen harrobiaren organigrama:

• Bilbao Athletic (Athletic B)
• Baskonia Kirol Kluba (Athletic C)
• Gazteak (Ohorezko Maila eta Gazteen Liga Nazionala)
• Kadeteak (Euskal Liga eta Ohorezko Maila)
• Haurrak (Gorena eta 1. maila)
• Kimuak (lau talde).

Harrobiaren egungo metodologia arduraduna Eduardo Estibariz da.

Ereserkia

Sakontzeko, irakurri: Athleticen ereserkia

Athletic Clubeko lehenengo ereserki herrikoia Alirón abestia zen. Jatorrian 1913an Aquino eta Retanak moldatutako kuple bat zen. Teresita Zazá izeneko kupletistak Bilbora abestia ekarri eta Athleticzaleek errepika aldatu zuten: Alirón, alirón, el Athletic campeón abesteko. Abestiaren hitzak gaztelaniaz zeuden eta honela zioten:

«	En España entera triunfa la canción del "alirón" y no hay chico deportista que no sepa esta canción. Y las niñas orgullosas hoy le dan su corazón a cualquiera de los once del Athletic campeón.	»

1950eko hamarkadan beste abesti bat zabaldu zen herria, Timoteo Urrengoetxeak moldatu eta Los Cinco Bilbaínos abestutakoa. Abestiaren errepikak honela zioen:

«	Athletic, Athletic Club de limpia tradición: ninguno más que tú lleva mejor blasón. Del fútbol eres ley; te llaman el león. Y tu afición es reina del fútbol español.	»

1982 Carmelo Bernaola musikagile eta Athleticzalea klubak eskainia da ereserki berria egiteko. Bernaolak Alirón kuplearen errepika eta 1928an Feliciano Beobidek moldatutako Altza Gaztiak biribilketa erabiltzen zituen abesti berria moldatzeko.

Bernaolaren moldaketek txistu eta danbolin erabiltzen zituzten. Hitzak Juan Anton Zubikaraik egin zituen, Bernaolak berak proposatua. Honek gaztelania utzi eta bizkaieraz idazten zuen, Espainiaren aipamenak Euskal Herriarenen truke aldatuz. Titulua Beobidearen mantendu zuen: Altza gaztiak. Errepikak honela dio:

«	Zabaldu daigun guztiok irrintzi alaia: Athletic, Athletic zu zara nagusia.	»

Ereserkia 1983an ABAOaren abesbatzak eta Bilboko Udal Bandak grabatu zuten. San Mameseko estadioan lehendabizikoz 1983ko martxoaren 30ean entzun zen, FC Barcelonaren aurkako Kopa partida hasi baino lehen.

Peñak edo kirol-lagunarteak

Athleticzaleak San Mameserako bidean partida baten aurretik

Athleticen webgune ofizialaren arabera, 2006-09-23an Athleticek 373 peña edo kirol-lagunarte zituen munduan zehar, honela banatuak:

• Euskal Herrian: 155. Hauetatik:
  • Bizkaian: 123 (hauetatik 43 Bilbon)
  • Gipuzkoan: 14
  • Nafarroan: 9
  • Araban: 7
  • Lapurdin: 2

• Espainiako beste autonomia erkidegoetan: 213. Hauetatik:
  • Gaztela eta Leonen: 40
  • Valentziako erkidegoan: 33
  • Andaluzian: 29
  • Gaztela-Mantxan: 29
  • Extremaduran: 16
  • Murtzian: 15
  • Madrilen: 9
  • Errioxan: 8
  • Galizian: 8
  • Kantabrian: 8
  • Asturiasen: 5
  • Balear Uharteetan: 4
  • Katalunian: 4
  • Aragoin: 3
  • Kanarietan: 2

• Beste herrialdeetan: 5. Hauetatik:
  • Argentinan: 1
  • Estatu Batuetan: 1
  • Italian: 1
  • Mexikon: 1
  • Venezuelan: 1

1973tik aurrera, urtero peñen kongresu bat burutzen dute.

Emakumezkoen taldea

Sakontzeko, irakurri: Athletic Club (emakumezkoen taldea)

Emakumezkoen Taldea bere laugarren liga txapelketa ospatzen San Mamesen

Athletic Emakumezkoen Taldea 2002an sortu zen. Bere jatorria Leioa E. F. T. izan zen. Lehoiak 2001-2002 denboraldian Superligara igotzea lortu zuen. 2002-2003 denboraldian Athletic Superligako talde euskaldun bakarra izan zen, baina bere estreinaldia ohorezko mailan ezin hobea izan zen, txapeldun izatea lortu zuen eta. Apirilaren 27an lortu zuen txapelketa, Sevillako Hispalis gaindituz San Mames bete batean. “Lehoi emeek” hurrengo bi denboraldietan titulua ere lortu zuten, 2004-2005 denboraldian partida bat ere galdu barik. Denboraldi hartako titulua jokalariek Bilboko kaleetan zehar ospatu zuten, milaka eta milaka zaleen artean. 2005-2006 denboraldia hasi baino lehen, Iñigo Juaristik (hiru tituluetako entrenatzailea) eta zenbait jokalarik taldea utzi zuten, zuzendaritzarekiko desadostasunak zituzten eta. Ondorioz Athleticek ezin izan zuen aurreko denboraldietako arrakasta errepikatu. 2006-2007 denboraldian Juaristi itzuli zen taldera eta titulua berreskuratu zuten "Lehoi emeek".

Superliga irabazteak Europako Txapeldunen Liga jokatzeko aukera eman zion taldeari, bigarren faseraino heltzea arrakasta handiena izanez. Emakumezkoen Futbol Erreginaren Kopa ere jokatu du, baina lorpen aipagarri barik.

Kanpo loturak

• Athleticen ereserkia MP3an
• Athleticen webgune ofiziala
• (Gaztelaniaz) aupaAthletic.com Athleticzaleen webgune ez-ofiziala
• (Gaztelaniaz) San Mamés zelaiaren webgune ez-ofiziala