Lezama

Artikulu hau Bizkaiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Lezama (argipena).

Lezama
Bizkaia
Lezamako dorretxearen ikuspegia.
Izen ofiziala	Lezama
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Bizkaia Txorierri
Alkatea	Luis Ramón Álvarez Sagardui (EAJ)
Herritarra	lezamarra
Koordenatuak	43°16′2″N 2°49′68″W
Eremua	16,8 km2
Posta kodea	48xxx
Biztanleria	2.476 bizt. (2012)
Dentsitatea	147,38 bizt./km²
www.lezama.org http://www.lezama.org www.lezama.org

Lezama Bizkaiko erdialdean dagoen udalerria da, Txorierriko eskualdean kokatutakoa.

2012. urtean 2.476 biztanle zituen.

Herria ezaguna da, besteak beste, Athletic Club futbol taldeko kirol-instalazioak udalerrian dituelako.

Mugakideak

Mugakide hauek ditu: Iparraldean Gamiz-Fika, hegoaldean Galdakao, ekialdean Larrabetzu eta mendebaldean Zamudio.

Nola heldu

Asua-Erletxe (N-367) errepidetik edo "Bizkaibus", "Lujua" autobus konpaniak edo "Eusko Trenbideak" hartzen.

Eraikinak

• Andra Mari eliza: XVI. mendean eraikitako mami gotikotik aurrera, ondoz ondo egin diren aldaketa eta handitzeen emaitza da. Haren barnean gangak, bost aldare eta atari jarraitu eder bat daude, handipena egin arte hilobi gisa erabili zena. Eraikina zehazten duten ezaugarriak gotikoa eta barrokoa dira. Arkupearen barruan dago Elizpearen Mahaia, antzina Lezamako udal erkidegoa biltzeko erabiltzen zela gogoratuz. Elizaren barrualdea hiru nabetan banatuta dago eta nabarmentzekoa da oinarrian arku karpanelaren gainean dagoen goragoko korua. Kapera nagusiak haren irudia osatzen du guztiz, erretaula barrokoa agertuz. Urrezko erretaula horrek hiru kale eta teilatupe bat ditu, eta bere zutabe konposatuek girlanden dekorazio berezia daukate beren fusteetan. Kale nagusian Ama Birjinaren zeruratzearen irudia nabarmentzen da, horma-hobi baten barnean dagoena. Bi aingeru guardako horma-hobiaren goiko aldean agertzen dira, erlaizteria apurtu baten gainean jarrita, eta gure begirada Ama Birjinaren irudirantz joaten laguntzen dute. Alboko kaleek San Pedro eta San Pauloren irudiak barne hartzen dituzte. Eliza horretan elizateko bi fiel errejidoreen eserlekuak daudela adierazi nahi dugu, batez ere garai bateko lekuko izan zirelako, eta ez berez balio artistikorik daukatelako. Zur polikromatuz eginda daude, eta XVIII. mendeko azken urteetakoak omen dira. Sakristiak bi pieza interesgarri biltzen ditu. Bata San Bartolomeren irudia da: San Antolin baselizatik ekarri ondoren, bertan kokatu zen. Bestea eserlekuaren itxura daukan kutxatzarra da, bizkarralde zabala daukana.
• Lezamako dorretxea : XVI. mendean eraikitako harlanduzko eraikin zibila.
• Baserriak:
  • Goitizuri baserria: XVI. mendeko harlanduzko horma-atal zabala du. Gainera, 1588. urteko besoa nabarmendu behar da. Bertan inskripzio bitxi eta ikusgarri batek etxea Juan de Araucok egin zuela jakinarazten digu. Iñigo Goiti jabeak berreraiki zuen XVIII. mendean, eta gaur egun itxura modernoa du.
  • Olazarra baserria: Bizkaiko herri-arkitekturan kasu bakarra da. Izan ere, barroko klasizista nagusitzen da bere estalduretan. XVII. mendeko baserri horrek hiru solairu ditu: behekoa harlanduz apainduta dago; goikoetan, berriz, zarpiatutako adreiluak daude. Adreilu horiek hormaren gainazala berdintzeko ematen den morterozko lehenengo geruza osatzen dute. Olazarrak garai hartako herri-arkitektura eta arkitektura landuaren artean zegoen lotura agerian uzten du.
  • Isukitza baserria: Eugenio Lezama Leguizamónek 1848an berreraiki zuen. Atalpean bi arku beheratu ikusi ahal dira eta goian XVII. mendeko armarria dago.

Demografia

Lezamako biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
989	1.073	1.209	1.281	1.464	1.417	1.507	1.505	1.614	1.827	2.020	2.113	2.352

Hedabideak

• "Aikor" aldizkaria.

Biografiak

• Mikel Zarate (1933-1979), idazlea.

Kanpo loturak

• Lezama hiriko webgune ofiziala