Lezama

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Bizkaiko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lezama (argipena)».

Lezama

 Bizkaia
Lezamako dorretxearen ikuspegia.
Lezamako dorretxearen ikuspegia.
Lezamako bandera

Lezamako armarria

Izen ofiziala Lezama
Estatua
Erkidegoa
Herrialdea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Bizkaia
Txorierri
Alkatea Alaitz Etxeandia (EAJ)
Herritarra lezamarra
Koordenatuak 43°16′29″N 2°49′0″W / 43.27472°N 2.81667°W / 43.27472; -2.81667Koordenatuak: 43°16′29″N 2°49′0″W / 43.27472°N 2.81667°W / 43.27472; -2.81667

Bizkaia municipalities Lezama.PNG

Eremua 16,8 km2
Posta kodea 48xxx
Biztanleria 2,418 bizt. (2013)
Dentsitatea 0,14 bizt./km²
http://www.lezama.org
Lezama herriaren ikuspegia XX. mendearen hasieran.

Lezama Bizkaiko erdialdean dagoen udalerria da, Txorierriko eskualdean kokatutakoa. 2012. urtean 2.476 biztanle zituen.

Herria ezaguna da, besteak beste, Athletic Club futbol taldeko kirol-instalazioak udalerrian dituelako.

Geografia fisikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lezamaren udalerria oso laua da erdialdean, eta ipar zein hegoaldetik bi mendilerro txikik osatutako muinoz inguratuta dago, Asua ibaiaren haranean. Iparraldean Irurimendi (238 m), Xantoibaso (302 m) eta Urrusti (349 m) dira garaienak. Hegoaldean, Santa Marina mendia (477 m) da altuena. Mendilerro horrek osatzen du Ibaizabal haranaren eta Lezamaren arteko muga.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lezamak udalerri mugakide hauek ditu:

Hidrologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Asua ibaia Lezamako lurretan jaiotzen da, eta hura urez hornitzen duten hainbat adar daude bertan. Ondoren, udalerria zeharkatzen du hego-ekialdetik ipar-mendebalera, eta Zamudiorantz doa.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lezamako biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, EAJko Alaitz Etxeandia hautatu zuten alkate.

2011ko maiatzaren 22

Alderdia Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
6
603 (% 44,21)
Bildu
5
576 (% 42,23)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
0
90 (% 6,6)
Alderdi Popularra (PP)
0
64 (% 4,69)
Ezker Batua - Berdeak (EB-B)
0
31 (% 2,27)
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean


Garraiobideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lezamara autoz heltzeko betiko bidea herriaren erditik igarotzen den BI-737 errepidea da, udalerria hego-ekialdetik ipar-mendebaldera zeharkatzen duena. Hala ere, gaur egun Asua eta Erletxe lotzen dituen eta udalerriko hegoaldea zeharkatzen duen N-367 autobidea da azkarren iristeko bidea.

Garraio publikoz, Bizkaibus, "Lujua" autobus konpaniak edo Eusko Trenbideak har daitezke herrira iristeko. Bi tren geltoki daude: Kurtzea eta Lezama bera.

Monumentuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Andra Mari eliza: XVI. mendean eraikitako mami gotikotik aurrera, ondoz ondo egin diren aldaketa eta handitzeen emaitza da. Haren barnean gangak, bost aldare eta atari jarraitu eder bat daude, handipena egin arte hilobi gisa erabili zena. Eraikina zehazten duten ezaugarriak gotikoa eta barrokoa dira. Arkupearen barruan dago Elizpearen Mahaia, antzina Lezamako udal erkidegoa biltzeko erabiltzen zela gogoratuz. Elizaren barrualdea hiru nabetan banatuta dago eta nabarmentzekoa da oinarrian arku karpanelaren gainean dagoen goragoko korua. Kapera nagusiak haren irudia osatzen du guztiz, erretaula barrokoa agertuz. Urrezko erretaula horrek hiru kale eta teilatupe bat ditu, eta bere zutabe konposatuek girlanden dekorazio berezia daukate beren fusteetan. Kale nagusian Ama Birjinaren zeruratzearen irudia nabarmentzen da, horma-hobi baten barnean dagoena. Bi aingeru guardako horma-hobiaren goiko aldean agertzen dira, erlaizteria apurtu baten gainean jarrita, eta gure begirada Ama Birjinaren irudirantz joaten laguntzen dute. Alboko kaleek San Pedro eta San Pauloren irudiak barne hartzen dituzte. Eliza horretan elizateko bi fiel errejidoreen eserlekuak daudela adierazi nahi dugu, batez ere garai bateko lekuko izan zirelako, eta ez berez balio artistikorik daukatelako. Zur polikromatuz eginda daude, eta XVIII. mendeko azken urteetakoak omen dira. Sakristiak bi pieza interesgarri biltzen ditu. Bata San Bartolomeren irudia da: San Antolin baselizatik ekarri ondoren, bertan kokatu zen. Bestea eserlekuaren itxura daukan kutxatzarra da, bizkarralde zabala daukana.
  • Lezamako dorretxea : XVI. mendean eraikitako harlanduzko eraikin zibila.
  • Goitizuri baserria: XVI. mendeko harlanduzko horma-atal zabala du. Gainera, 1588. urteko besoa nabarmendu behar da. Bertan inskripzio bitxi eta ikusgarri batek etxea Juan de Araucok egin zuela jakinarazten digu. Iñigo Goiti jabeak berreraiki zuen XVIII. mendean, eta gaur egun itxura modernoa du.
  • Olazarra baserria: Bizkaiko herri-arkitekturan kasu bakarra da. Izan ere, barroko klasizista nagusitzen da bere estalduretan. XVII. mendeko baserri horrek hiru solairu ditu: behekoa harlanduz apainduta dago; goikoetan, berriz, zarpiatutako adreiluak daude. Adreilu horiek hormaren gainazala berdintzeko ematen den morterozko lehenengo geruza osatzen dute. Olazarrak garai hartako herri-arkitektura eta arkitektura landuaren artean zegoen lotura agerian uzten du.
  • Isukitza baserria: Eugenio Lezama Leguizamónek 1848an berreraiki zuen. Atalpean bi arku beheratu ikusi ahal dira eta goian XVII. mendeko armarria dago.

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biografiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Lezama Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa