Estrasburgo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Estrasburgo

Alsazia
Strasbourg Cathedral.jpg
Estrasburgoko bandera

Estrasburgoko armarria

Izen ofiziala Strasbourg
Estatua
Eskualdea
Departamendua
Barrutia
 Frantzia
Alsazia
Bas-Rhin (67)
Estrasburgo (burua)
Alkatea Fabienne Keller (UMP)
(2001-2008)
Herritarra Estrasburgotar
Koordenatuak 48°35′04″N 07°44′55″E / 48.58444°N 7.74861°E / 48.58444; 7.74861Koordenatuak: 48°35′04″N 07°44′55″E / 48.58444°N 7.74861°E / 48.58444; 7.74861
Estrasburgo non dagoen adierazten duen Frantzia-ko/-go/-eko mapa
Estrasburgo
Eremua 78,26 km2
Posta kodea 67000, 67100, 67200
Biztanleria 272.800 bizt.
Dentsitatea 3.485,82 bizt./km²
Sorrera K. a. 12 Argentoratum erromatar herria
Aglomerazioa Strasbourg (CUS)
INSEE kodea 67482
http://www.strasbourg.fr/

Estrasburgo, Strasbourg edo Strassbourg[1] (frantsesez Strasbourg, alemanez Straßburg, alsazieraz Strossburi) Frantziako ipar-ekialdeko Bas-Rhin departamenduko udalerri bat da, Alsaziako hiriburua. Ill ibaiaren ertzean dago, Rhinen ondoan. Marne eta Rhône ubideek Rhin ibaiarekin lotzen dute, ibai-portu handi batean.

Zubi estaliak.

Estrasburgoko hirigune metropolitarrak 650.000 biztanle zituen 1999an, bere eragina Alemaniako eskualde askotara luzatzen delarik. Frantziako zazpigarren metropolirik handiena da, eta bere kokapenari esker, komunikazio-gune paregabe bat da (nabigazioa batez ere, Rhin ibaian).

Frantzia eta Alemania arteko borroken kausa izan da historikoki Estrasburgo, bi herrialdeek nahi baitzuten. Frantziarrak 1633an jabetu ziren hiriaz. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, hiri frantses hau batasunaren elementu eta ikur bihurtu zen, eta horregatik kokatu ziren hiri honetan Europako Kontseiluaren egoitza, baita Europar Legebiltzarra eta Giza Eskubideen Europako Auzitegia ere.

Europar Batasunak Estrasburgo aukeratu zuen Europako Legebiltzarraren egoitza izateko, Bruselarekin batera konpartitzen duen funtzioa. Era berean, Rhin ibaian nabigazioa sustatzeko komisioaren egoitza ere bada hiria.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Datu klimatikoak (Estrasburgo)
Hila Urt Ots Mar Api Mai Eka Uzt Abu Ira Urr Aza Abe Urtekoa
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 17.5 21.1 25.7 29.7 33.3 37.0 37.4 38.5 33.4 29.1 22.1 18.3 38.5
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 4.2 6.2 11.1 14.9 19.6 22.4 25.1 25.0 20.7 14.6 8.3 5.3 14.8
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -23.2 -22.3 -16.7 -5.6 -2.4 1.0 4.9 3.2 -0.6 -7.6 -10.8 -23.4 -23.4
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -1.0 -0.7 2.2 4.6 9.0 12.1 13.9 13.6 10.3 6.6 2.3 0.3 6.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 30 35 36 43 78 77 66 58 62 53 50 45 631.4
Eguzki orduak 54 83 132 170 206 206 224 232 157 84 51 35 1633
Iturria (1): L'internaute: Villes [2]
Iturria (2): Météo-France [3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

842. urtean Karlos Burusoilak eta Luis germaniarrak bertan egin zuten Estrasburgoko zin ospetsua, Lotario I.aren aurka. Idazki hori frantsesaren lehen lekukotzat hartzen da. 855etik aurrera Germaniako Erromatar Inperio Santuan sartu ziren Estrasburgo eta Alsazia. Estrasburgon bizi izan zen Gutenberg 1434-1447 urteetan eta bertan asmatu zuen inprenta. 1681ean Frantziaren eskuetara igaro zen Estrasburgo eta Vaubanek gotorlekua eraiki zuen 1687an. Goethek eta Metternichek bertako Unibertsitatean ikasi zuten.

1792an Rouget de Lislek Estrasburgon kantatu zuen lehen aldiz Rhineko armadaren kanta (La Marseillaise). 1870ko irailaren 28an alemaniarrek setiatu eta beretu zuten hiria. 1918 arte Alemaniarren mende geratu zen. Bigarren Mundu Gerran kalte handiak jasan zituen, eta Leclerc jeneralak hartu zuen 1944ko azaroaren 23an.

Biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1684 1789 1851 1871 1910 1921 1936 1946
22.000 49.943 75.565 85.654 178.891 166.767 193.119 175.515
1954 1962 1968 1975 1982 1990 1999 2006
200.921 228.971 249.396 253.384 248.712 252.338 263.941 272.975


Ill ibaia Rohan jauregitik ikusia

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Estrasburgoko industriak garrantzia handia du Alsazian. Ibai-portu garrantzitsua (9.439.000 tona urtean). Bi petrolio findegi.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Katedrala XI. eta XIV. mendeen artean eraikia da, eta gezi-dorre bakarra du; eskultura, beirategi eta tapiz gotiko ugariz apaindua dago. Beste monumentu batzuk: apezpikuaren etxea (udal museoa egun), Santo Tomasen eliza (XIII-XIV. m.) eta Unibertsitatea, 1567an eraikia. San Pedro Gaztea (XIII. m.) eta San Gilen (XV. m.) elizak. San Pedro Zaharra (XV. m.). Rohan familiaren gazteluak hiru museo ditu. Petite France izeneko auzo ikusgarria. Europako Kontseiluko jauregia (1950).

Bere gune historikoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk 1998an.

Herri eta hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commons-logo.svg
Commonsen fitxategi gehiago dago honi buruz:
Estrasburgo