William Faulkner

William Faulkner

Datu pertsonalak
Jaio	1897ko irailaren 25a
	New Albany, Mississippi (AEB)
Hil	1962ko uztailaren 6a
	Byhalia, Mississippi (AEB)

William Faulkner (New Albany, Misisippi, 1897ko irailaren 25a – Byhalia, Mississippi, 1962ko uztailaren 6a) estatubatuar idazlea izan zen, herrialde hartako eleberrigilerik ospetsuenetarikoa. Halaber, 100 bat istorio labur idatzi zituen. Bere lanak bereziak dira sakontasun emozionalarengatik eta drama psikologikoengatik.

Beste idazle jakin batzuk bezala, bere garaian Ernest Hemingwayren etsai estilistiko handienetarikotzat jo zuten (Adibidez, Hemingwayren esaldi motzak Faulknerren esaldi luzeekin konparatzen zituzten). Europako idazle garrantzitsuen (Joyce, Woolf, Proust...) estiloarekin antzekotasun nabariak ditu. Faulkner famatua da, bereziki, teknika narratibo berriak zabaltzeagatik; hots, monologoa, narratzaile ezberdinak, denbora jauziak, eta abar. Bere eragin nagusia XX. mendeko bigarren erdiko Hego Amerikako idazleengan izan zen; batik bat, Gabriel García Márquezengan eta Mario Vargas Llosarengan. Hau argi eta garbi uzten duen liburu batEl pez en el agua da, Llosak idatzia.

1949an Literaturako Nobel Saria eskuratu zuen.

Biografia

William Faulkner Ameriketako Estatu Batuen hegoaldean jaio zen, Mississippi estatuan. Bere familia nahiko tradizionala zela bere lehen urteak igaro zituen, eta urte haiek markatu zuten Faulknerren idatzizko produkzio guztia. 1915ean, ikasketak bertan behera utzi ondoren, bere aitonaren banketxean lan egin zuen. Geroago, Lehen Mundu Gerraren bitartean, RAFeko (Erresuma Batuko aireko armada) hegazkinlai bezala aritu zen. Gudaren ostean, unibertsitatera bueltatu zen, baina denbora laburrerako, ikasketak berriro utzi baitzituen, idazteari esker bizi nahi zuen eta.

New Orleansen kazetari aritu zen, eta, beste idazle baten (Sherwood Anderson) laguntzarekin, bere lehen eleberria argitaratu zuen: Soldier's pay. Europaren barnean bidaiatu zuen, eta eleberri serie bat idatzi zuen. Bere asmakizun ezagunena Yoknapatawpha konderria da, Lafayette konderrian inspiratua, non zabaldu zuen Estatu Batuen hegoaldeko estatuen egoera desatsegina eta, bereziki, beltzen egoera zurien aurrean. Han, Yoknapatawpha konderrian, proiektatu zuen ber pentsamoldeak bere familiarekiko, zehazteko, bere aitona identificatu zuen Sartoris kolonelarekin, konderri horren pertsonai bat. Yoknapatawpha konderriaren inguruan eleberri serie bat idatzi zuen.

"El ruido y la furia " idatzi zuenetik (1929) idazle trebea zela argi geratu zen edo, gutxienez, kritikoek horrela adierazi zuten. Kritiko literario hauen ustez, Faulkner bilakatu zen idazle on batean "El ruido y la furia", "Mientras agonizo" (1930), "Luz de agosto" (1932), ¡Absalón, Absalón! (1936) eta "El villorrio" (1940) idatzi zuenetik aurrera. Bestalde, azken hauek bere eleberri hoberenak bezala kontsideratuta daude. 1929.urtean ezkondu zen Estelle Oldhamekin eta geroztik Oxford herri txikian bizi izan zuen. Faulknerek beti jaso zuen txalo gehiago kritikaren aldetik publikoren aldetik baino. Bere liburuak ez ondo ziren saltzen, "Santuario" (1931)ren salbuespenarekin. Arrazoi honengatik Malcolm Cowley kazetaria Faulknerren alde azaldu zen hainbat artikuluetan. Bere influentzia handiena Hegoamerikako idazleetan aurkitzen da, eta bere heriotzaren ostean XX.mendeko fiziozko idazlerik handienetarikoa kontsideratuta dago. Dena dela, bere alkoholismoarengatik bere izen ona galdu zuen hil aurretik.

Idazlanak

Euskaratu den bakarra Hotsa eta ardaila da (ingelesez, The Sound and the Fury). Ibaizabal argitaletxeak argitaratu zuen, 1992an, eta itzultzailea Maria Garikano izan zen.

Eleberriak

• Soldiers' Pay (1926)
• Mosquitoes (1927)
• Sartoris (Flags in the Dust) (1929)
• Hotsa eta ardaila (The Sound and the Fury) (1929)
• As I Lay Dying (1930)
• Sanctuary (1931)
• Light in August (1932)
• Pylon (1935)
• Absalom, Absalom! (1936)
• The Unvanquished (1938)
• If I Forget Thee Jerusalem (The Wild Palms/Old Man) (1939)
• Go Down, Moses (1942)
• Intruder in the Dust (1948)
• Requiem for a Nun (1951)
• A Fable (1954)
• The Reivers (1962)
• Flags in the Dust (1973)

Snopes Trilogy

1. The Hamlet (1940)
2. The Town (1957)
3. The Mansion (1959)

Istorio laburrak

• Landing in Luck (1919)
• The Hill (1922)
• New Orleans
• Mirrors of Chartres Street (1925)
• Damon and Pythias Unlimited (1925)
• Jealousy (1925)
• Cheest (1925)
• Out of Nazareth (1925)
• The Kingdom of God (1925)
• The Rosary (1925)
• The Cobbler (1925)
• Chance (1925)
• Sunset (1925)
• The Kid Learns (1925)
• The Liar (1925)
• Home (1925)
• Episode (1925)
• Country Mice (1925)
• Yo Ho and Two Bottles of Rum (1925)
• Music - Sweeter than the Angels Sing
• A Rose for Emily (1930)
• Honor (1930)
• Thrift (1930)
• Red Leaves (1930)
• Ad Astra (1931)
• Dry September (1931)
• That Evening Sun (1931)
• Hair (1931)
• Spotted Horses (1931)
• The Hound (1931)
• Fox Hunt (1931)
• Carcassonne (1931)
• Divorce in Naples (1931)
• Victory (1931)
• All the Dead Pilots (1931)
• Crevasse (1931)
• Mistral (1931)
• A Justice (1931)
• Dr. Martino (1931)
• Idyll in the Desert (1931)
• Miss Zilphia Grant (1932)
• Death Drag (1932)
• Centaur in Brass (1932)
• Once Aboard the Lugger (I) (1932)
• Lizards in Jamshyd's Courtyard (1932)
• Turnabout (1932)
• Smoke (1932)
• Mountain Victory (1932)
• There Was a Queen (1933)
• Artist at Home (1933)
• Beyond (1933)
• Elly (1934)
• Pennsylvania Station (1934)
• Wash (1934)
• A Bear Hunt (1934)
• The Leg (1934)
• Black Music (1934)
• Mule in the Yard (1934)
• Ambuscade (1934)
• Retreat (1934)
• Lo! (1934)
• Raid (1934)
• Skirmish at Sartoris (1935)
• Golden Land (1935)
• That Will Be Fine (1935)
• Uncle Willy (1935)
• Lion (1935)
• The Brooch (1936)
• Two Dollar Wife (1936)
• Fool About a Horse (1936)
• The Unvanquished (1936)
• Vendee (1936)
• Monk (1937)
• Barn Burning (1939)
• Hand Upon the Waters (1939)
• A Point of Law (1940)
• The Old People (1940)
• Pantaloon in Black (1940)
• Gold Is Not Always (1940)
• Tomorrow (1940)
• The Tall Men (1941)
• Two Soldiers (1942)
• Delta Autumn (1942)
• The Bear (1942)
• Afternoon of a Cow (1943)
• Shingles for the Lord (1943)
• My Grandmother Millard and General Bedford Forrest and the Battle of Harrykin Creek (1943)
• Shall Not Perish (1943)
• Appendix, Compson, 1699-1945 (1946)
• An Error in Chemistry (1946)
• A Courtship (1948)
• Knight's Gambit (1949)
• Nobel Prize Award Speech (1949)
• A Name for the City (1950)
• Notes on a Horsethief (1951)
• Mississippi (1954)
• Sepulture South: Gaslight (1954)
• Race at Morning (1955)
• By the People (1955)
• Hell Creek Crossing (1962)
• Mr. Acarius (1965)
• The Wishing Tree (1967)
• Al Jackson (1971)
• And Now What's To Do (1973)
• Nympholepsy (1973)
• The Priest (1976)
• Mayday (1977)
• Frankie and Johnny (1978)
• Don Giovanni (1979)
• Peter (1979)
• A Portrait of Elmer (1979)
• Adolescence (1979)
• Snow (1979)
• Moonlight (1979)
• With Caution and Dispatch (1979)
• Hog Pawn (1979)
• A Dangerous Man (1979)
• A Return (1979)
• The Big Shot (1979)
• Once Aboard the Lugger (II) (1979)
• Dull Tale (1979)
• Evangeline (1979)
• Love (1988)
• Christmas Tree (1995)
• Rose of Lebanon (1995)
• Lucas Beauchamp (1999)

Olerkiak

• Vision in Spring (1921)
• The Marble Faun (1924)
• A Green Bough (1933)
• This Earth, a Poem (1932)
• Mississippi Poems (1979)
• Helen, a Courtship and Mississippi Poems (1981)