Abanto

Wikipedia, Entziklopedia askea
Abanto-Zierbena» orritik birbideratua)
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Abanto
 Bizkaia, Euskal Herria
Gallarta.jpg
Abanto udalerriko Gallarta auzoa.
Abantoarra bandera

Abantoarra armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Bizkaia
Eskualdea Meatzaldea
Izen ofiziala Bandera de Abanto y Ciérvana.svg Abanto y Ciérvana/Abanto-Zierbena
Alkatea Maite Etxebarría Azpiolea EAJlogo.jpg
Posta kodea 480xx
INE kodea 48002
Herritarra abantar
Kokapena
Koordenatuak 43° 18′ 53″ N, 3° 04′ 19″ W / 43.314722222222°N,3.0719444444444°W / 43.314722222222; -3.0719444444444Koordenatuak: 43° 18′ 53″ N, 3° 04′ 19″ W / 43.314722222222°N,3.0719444444444°W / 43.314722222222; -3.0719444444444
Abanto hemen kokatua: Bizkaia
Abanto
Abanto
Abanto (Bizkaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 18,03 km2
Garaiera 93 metro
Demografia
Biztanleria 9.570 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -68)
% 49,34 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 50,66
Dentsitatea 530,78 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 6,18
Zahartze tasa[1] % 21,56
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 35,27
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78,97 (2011)
Genero desoreka[1] % 12,62 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 14,49 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 21,89 (2010)
Euskararen erabilera %2,9 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.abanto-zierbena.eus

Abanto (edo —Aragoiko Abanto herritik bereizi behar denean— Abanto Bizkaia)[2] Bizkaiko Meatzaldea eskualdeko udalerri bat da, 9.570 biztanle zituena 2016. urtean. Burdin esplotazio ugari eduki zituen. Hirigunea Gallarta auzoan kokatuta dago. 1995. urtean Zierbenako portua Abantotik banandu zen. Zaragoza probintzian jadanik ofizialki Abanto izena zuen herria bazegoenez, eta Espainiako legeek Estatu horren barruan izen bereko bi herri izatea galarazten dutenez, herriaren izen ofiziala Abanto-Zierbena da oraindik ere.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abantoren inguruko herriak honakoak dira: mendebaldean Muskiz; iparraldean Zierbena eta Santurtzi; eta ekialdean Ortuella. Abanto Serantes eta Triano mendien artean dago. Trianoko mendiek, udalerriaren hegoaldean kokaturik, Abantoren historian zehar garrantzi handia izan dute, bertan daude herria aberastu zuten meategiak. Euren artean, Bodovalle meategia da aipagarria, Euskal Herriko sakonena baita. Izan ere, meategiaren erdigunea 100 metrora dago itsasoaren mailaren azpitik.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Meatzaritza Museoaren kanpoaldeko erakusketa

Udalerriak herrigunetik kanpoko auzo asko dauzka. Erdigunea Gallarta da eta bertan udaletxea dago. Gallartan Euskal Herriko Meatzaritzaren Museoa dago, eskualdeko jarduera tradizionalaren historia biltzen duen museoa.

Hona hemen auzoen zerrenda eta biztanleria 2007ko erroldaren arabera:

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1996an Zierbenak independentzia lortu zuen; beraz, hortik aurrerako datuek ez dute Zierbenako biztanleria kontuan hartzen

Abantoko biztanleria

Politika eta administrazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abantoko udaletxea, Gallartan.

2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Maite Etxebarria Azpiolea (EAJ) da Abanto-Zierbenako alkatea, aurreko agintaldiko alkatetza berrituta, izan ere, 2013tik da udalerriko alkate andre. Etxebarriak alkatetza berritu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, gehiengo osoaz.

2015eko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abantoko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV)
7 / 13
2.230 (% 46,68)
8 / 13
2.777 (% 55,61)
Euskal Herria Bildu (EH BILDU)*
2 / 13
938 (% 19,64)
2 / 13
890 (% 17,82)
Abanto-Zierbenako Independienteak (INDAZ)**
2 / 13
863 (% 18,07)
1 / 13
368 (% 7,37)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
2 / 13
675 (% 14,13)
2 / 13
747 (% 14,96)
Alderdi Popularra (PP)
0 / 13
71 (% 1,49)
0 / 13
182 (% 3,64)
Partido Social y Vasco (PSyV)
0 / 13
30 (% 0,60)
* 2011n Bildu koalizioa aurkeztu zen.
** 2011n Ezker Batua-Berdeak-INDAZ koalizioa aurkeztu zen.
Datuen iturria: 2015eko eta 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.eus webgunean
Abantoko udal hauteskundeak
Alderdi politikoa 2015[3] 2011[4] 2007[5] 2003[6] 1999[7] 1995[8] 1991[9] 1987[10] 1983[11] 1979[12]
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)  %45,51 7  %54.45 8  %50,07 9  %33,02 5  %23,55 3  %19,65 3  %20,78 3  %10,95 1  %19,11 2  %15,32 3
Euskal Herria Bildu (EH Bildu) / Bildu  %19,14 2  %17,45 2 - - - - - - - - - - - - - - - -
Abanto-Zierbenako Independienteak (INDAZ)  %17,61 2  %7,22 1  %4,66 0 - - - - - - - - - - - - - -
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)  %13,78 2  %14.65 2  %20,93 3  %25,97 4  %29,51 5  %30,64 4  %31,05 4  %24,30 4  %28,04 4  %19,22 3
Alderdi Popularra (PP)  %1,45 0  %3,57 0  %2,52 0  %5,65 0  %4,96 0  %3,32 0 - - - - - - - -
Soziala eta Euskal Alderdia - -  %0,59 0 - - - - - - - - - - - - - - - -
Eusko Abertzale Ekintza (EAE) - - - -  %10,75 1 - - - - - - - - - - - - - -
Abantoko Herri Elkartea - - - -  %4,89 0  %19,16 3  %15,22 2  %16,55 2 - - - - - - - -
Ezker Batua-Berdeak (EB-B) - - - -  %2,75 0  %10,08 1  %7,46 1  %12,71 2  %4,29 0  %3,36 0 - - - -
Eusko Alkartasuna (EA) - - - -  %2,00 0  %4,89 0  %2,04 0  %2,57 0  %3,36 0  %4,37 0 - - - -
Euskal Herritarrok (EH) - - - - - - - -  %15,62 2 - - - - - - - - - -
Herri Batasuna (HB) - - - - - - - - - -  %12,54 2  %13,89 2  %19,55 3  %12,75 2  %10,35 2
Zentro Demokratiko eta Soziala (CDS) - - - - - - - - - -  %0,47 0  %0,67 0 - - - - - -
Euskadiko Ezkerra (EE) - - - - - - - - - - - -  %24,99 4  %25,06 4  %25,37 3  %20,06 4
Zierbena Batasun Hautesle Elkarte - - - - - - - - - - - - - -  %7,60 1 - - - -
Espainiako Lanaren Alderdia / Batasun Komunista (PTE-UC) - - - - - - - - - - - - - -  %4,37 0 - - - -
Euskadiko Partidu Komunista (EPK) - - - - - - - - - - - - - - - -  %13,97 2  %18,14 3
Independenteak - - - - - - - - - - - - - - - - - -  %14,85 2
Euskadiko Mugimendu Komunista (EMK) - - - - - - - - - - - - - - - - - -  %2,07 0
Erakundeak Iraultza Langileen (ORT) - - - - - - - - - - - - - - - - - -  %0,00 0

Endoreak, hautetsiak edo izendatuak, 1842. urtetik hona[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1842ko urtarrila – 1843ko urtarrila: Andres Jose San Martin
  • 1843ko urtarrila - 1843ko uztaila: Emeterio del Alisal
  • 1843ko uztaila - 1844ko martxoa: Benigno Ruiz Murga
  • 1844ko martxoa – 1846/01/01: Jose Mª Aretxabaleta
  • 1846/01/01 – 1847/01/03 Juan Francisco del Merro
  • 1847/01/03 – 1850/01/01 Miguel Eskutza
  • 1850/01/01 – 1854/01/01 Pablo de los Heros
  • 1854/01/01 – 1854/10/02 Francisco Robledo
  • 1854/10/02 – 1857/03/12 Jose Gonzalez El Cerro
  • 1857/03/12 – 1859/01/01 Cosme Allende
  • 1859/01/01 – 1861/01/01 Miguel Eskutza
  • 1861/01/01 – 1865/01/01 Jose Aranguren
  • 1865/01/01 – 1867/01/01 Ruperto Lexartza
  • 1867/01/01 – 1869/01/01 Manuel Garai Laza
  • 1869/01/01 - 1872/03: Agapito Sasia
  • 1872/03 – 1873/09: Antonio Hurtado
  • 1873/09 – 1874/01: Agustin Iarto
  • 1874/01 – 1875/01/01 Antonio Eskutza (errejidorea)
  • 1875/01/01 – 1876/01/01 Maximino Uriarte
  • 1876/01/01 – 1876/03/07 Manuel Chave (behin-behinekoa)
  • 1876/03/07 – 1876/04/11 Juan Angel Allende
  • 1876/04/11 – 1877/04/01 Jose Antonio Eskutza
  • 1877/04/01 – 1879/07/01 Mamerto Bermeosolo
  • 1879/07/01 – 1881/07/01 Juan Angel Allende
  • 1881/07/01 – 1885/07/01 Mariano Olabarria
  • 1885/07/01 – 1890/01/01 Calisto Lopez
  • 1890/01/01 – 1891/07/01 Eugenio Solano
  • 1891/07/01 – 1894/01/01 Agustin Iza Errementeria
  • 1894/01/01 - 1900/10: Calisto Lopez
  • 1900/11/03 – 1904/01/01: Agustin Iza Errementeria
  • 1904/01/01 – 1906/01/01: Agustin Garmendia
  • 1906/01/01 – 1910/01/01: Bernardo Ruiz Elizondo
  • 1910/01/01 - 1912/01: Alejo Eguzkitzaga Bilbao
  • 1912/01 - 1914/01: Manuel Asla
  • 1914/01 – 1916/01/01 Jose Salcedo Zubaran
  • 1916/01/01 – 1918/01/01 Luis Sanjines
  • 1918/01/01 – 1920/01/01 Fabriciano Torrontegi
  • 1920/01/01 – 1923/10/01 Antonio Pujana Meabe
  • 1923/10/01 – 1924/03/26 Dionisio Ureta Balparda
  • 1924/03/26 – 1930/03/12 Tomas Quintana Martin
  • 1930/03/12 – 1931/01/31 Dionisio Ureta Balparda
  • 1931/01/31 – 1931/04/15 Francisco Uribe Urioste
  • 1931/04/15 – 1931/04/28 Nemesio Merodio Ramos (behin-behinekoa)
  • 1931/04/28 – 1934/11/14 Antonio Pujana Meabe
  • 1934/11/14 – 1936/02/23 Jose Colon Laza
  • 1936/02/23 – 1937/07/02 Antonio Pujana Meabe
  • 1937/07/02 – 1938/02/09 Luis Sanjines Renovales
  • 1938/02/09 – 1952/05/03 Jose Colon Laza
  • 1952/05/03 – 1955/08/29 Eugenio Mendikote Mardones
  • 1955/08/29 – 1959/12/05 Juan Ramón Sanchez-Serrano Mugika
  • 1959/12/05 – 1964/08/26 Francisco Garaigordobil Barrutia
  • 1964/08/26 – 1969/12/14 Tomas Alonso Garcia
  • 1969/12/14 – 1974/09/10 Jose Antonio Romero Onaindia
  • 1974/09/10 – 1979/04/19: Luis Andres Merodio Garcia
  • 1979/04/19 – 1983/05/23: Francisco Puerto Balmisa
  • 1983/05/23 - 1987/07: Luis Mª Vallejo Lopez
  • 1987/07 – 1991/06/15: Francisco Puerto Balmisa
  • 1991/06/15 - 1995: Luis Mª Vallejo Lopez
  • 1995 - 2003: Juan Jose Mezkorta Puertollano
  • 2003 - 2013: Manuel Tejada Lanbarri
  • 2013 - (karguan): Maite Etxebarria Azpiolea
Las Carreraseko ikuspegi orokorra

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errepideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bilboko Renfe Aldirien C-2 lineak bi geltoki ditu herrian:

Astelehenetik ostiralera 20 minutuko maiztasunaz ibiltzen da trena ordu gorietan, eta 30 minutukoaz egunaren gainontzeko orduetan. Larunbat eta igandeetan maiztasuna 30 minutukoa da. Horrez gain, ostiral eta larunbat gauetan gau jaia gaueko zerbitzuak eskaintzen dira.

Autobusa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaibus hiri-arteko zerbitzuko hurrengo lineak udalerria zeharkatzen dute:


Encartaciones S.A.

La Unión-La Burundesa

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hona hemen udalerriaren monumentuak[13]:

Abantar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Abanto Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa