Zerain

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Zerain
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Zeraingo eliza.jpg
Zeraingo eliza.

Zeraingo armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Goierri
Izen ofiziala Zerain
Alkatea Miren Arantzazu Ruiz De Larrinaga Olaizola Euskal Herria Bildu.PNG
Posta kodea 20214
INE kodea 20026
Herritarra zeraindar
Kokapena
Koordenatuak 43° 00′ 45″ N, 2° 16′ 24″ W / 43.0125385°N,2.2733725°W / 43.0125385; -2.2733725Koordenatuak: 43° 00′ 45″ N, 2° 16′ 24″ W / 43.0125385°N,2.2733725°W / 43.0125385; -2.2733725
Zerain hemen kokatua: Gipuzkoa
Zerain
Zerain
Zerain (Gipuzkoa)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 10,37 km2
Garaiera 338 metro
Distantzia 50 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 258 biztanle (2016)
(Green Arrow Up.svg 1)
% 46,27 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 53,73
Dentsitatea 24,88 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 4,37
Zahartze tasa[1] % 16,4
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 60
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 65,71 (2011)
Genero desoreka[1] % -1,96 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 4,74 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 88,48 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 72,7 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1615. urtea
Webgunea http://www.zerain.com


Zerain Gipuzkoako hegoaldean eta Goierri eskualdean dagoen udalerri euskalduna da. Herriak 258 biztanle zituen 2016. urtean.

Zerain nekazaritzari lotuta bizi izan den herria da. Naturan dauden lehengaiak, mea, egurra, ikatza etab. ere ustiatu izan dira bertan. Gaur egun, biztanleriari eusteko buru-belarri lanean ari da herri osoa. Biziraupeneko ekimen hau gaurkotutako auzolanean oinarritzen da. Azken urte hauetan, kontzientzia soziala indartzeko, bizi kalitatea hobetzeko eta etorkizun ekonomikoa bermatzeko lan handia egin dute herritarrek.

Etorkizuneko proiektua Zerain Paisaia Kulturala da. Bertan natur eta giza paisaia lantzen dira, kalitatezko baserriko produktuak sustatuz eta ondare zabala (meategia, kartzela, museoa, etab.) berreskuratuz eta ikusgai jarriz.

Kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zerain Euskal Herriaren bihotzean dago; Gipuzkoaren hegoaldean, Arabako eta Nafarroako mugetatik oso gertu. Aizkorri mendiaren itzalpean, Segura, Mutiloa, Zegama eta Legazpi ditu mugatzat eta hiriburuetatik gertu dago: Donostia (50 km), Gasteiz (70 km), Bilbao (85 km) eta Iruñea (75 km).

Aizkorri-Aratz natura parkearen barnean dagoen udalerria ere bada, Gatzaga, Eskoriatza, Aretxabaleta, Oñati, Legazpi eta Zegamarekin batera.

Zeraingo paisaia Aizpea meategitik.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zeraingo biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

Ospakizunak eta jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • San Blas eguna.
  • Santa Ageda bezpera.
  • San Juan bezpera.
  • Bolatea.
  • Andra Mari eta San Roke egunak.
  • Kultur astea.
  • Azoka ekologikoa.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1711ko kartzela: Euskal Herriko XVIII. mendeko kartzela bakarra. Kartzelaren berezitasun nagusia, lau paretak haritz-oholez estaliak dituela. Gaur egun, kartzela Ostatu tabernaren barruan dago.
  • Aizpeko burdin meategia: Burdinaren Mendia izenez ezagutzen den Aizpeako meategiak Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailaren Monumentu Multzo izendapena du eta Aizkorri Aratza Parke naturalaren barruan dago. Burdinaren Mendiak meagintzaren aztarna interesgarri ugari gordetzen ditu: lurrazpiko galeriak, lokomotoraren errailak... Historia hori guztia eta burdingintzaren prozesua ezin hobeki azaltzen dute Aizpittako Adieraztegiko aretoek, ikus-entzunezko eta erakusgela modernoen bitartez.
  • Andre Mariaren Jasokundearen eliza: Herriguneko eraikin nagusia da Andra Mari Eliza, XV. mendearen lehen zatian eraikia. Zer ikusi asko eskaintzen du, baina aipatzekoa da harribitxiz apaindutako kobrezko gurutze erromaniko ederra: XII. mendekoa da, Gipuzkoako bakarra, Zegamako elizan dagoenaz gain.
  • Diaporama: 1996. urtean museoaren osagarri moduan sortua, gaur egun nortasun propioa izatera heldu da. Musikaz lagunduriko diapositiba-emanaldi honetan, zeraindarrek beren iragan, orain eta etorkizunean zer izan nahi duten erakusten dute. 14 minutuko emanaldi honetan, herriari egindako 500 diapositiba ikusten dira euskaraz, gaztelaniaz, frantsesez, ingelesez nahiz katalanez.
  • Francisco de Goyaren estatua: Francisco Goya margolari famatuaren omenez, arbasoak zeraindarrak baitzituen.
  • Herri museoa: Museo txiki honek Goierriko herri honen bizimodu eta ohituren bilakaera azaltzea du helburu. Zenbait ataletan herriaren prozesu historikoa adierazten duten tresna, altzari, lanabes, dokumentu, etab. biltzen dira, garai bateko nekazaritza eta artzaintzatik hasi eta, meagintza garaitik igarota, gaur egunera arte.
  • Jauregia etxea: Zeraingo Jauntxoen bizileku izan zena. Jauregiaren zatirik deigarriena dorretxearen parte izan ziren hiru horma dira, harri landuz eginak. Gotiko erako arku ederra ere badago, arku honen gainean herriko armarririk zaharrena dago, eta alboan, zer adierazten duen inork ez dakien irudi bat: "Eguzki goibela, ilargi laurdenaz besarkatua eta zortzi puntako lau izarrez inguratua".
  • Larraondoko zerrategia: 1890. urtearen inguruan eraiki zen. Zeraingo mendietan jaiotzen den Lasurtegi errekatxoko urez baliatzen da eta gaur egun ere eraiki zeneko ezaugarri eta berezitasunak gordetzen ditu.
  • Liztormendi bolatokia: Euskal Herrian tradizio handia duen jokoa da bola-jokoa eta Zerainen ere oso zabalduta dago. Garai batean, bederatzi bolatoki zeuden herrian sakabanatuta, baina garrantzitsuena Herriko Plazakoa da.
  • San Blas baseliza: XVII. mendekoa.
Panoramika sarrera
Jauregi jauregia

Zeraindar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d e f g   Euskal Herriari Begira, Udalbiltza, http://udalbiltza.eus/eu/euskal-herriari-begira .
  2.   «UEMA-Atlasa», Euskararen erabilera (UEMA), http://46.226.108.156/UEMA/atlas.html .
  3. http://www.euskalnet.net/laviana/gen_bascas/goya.htm De Zerain a Aragón. Ascendientes del pintor Francisco Goya Lucientes.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zerain Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa