Aia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Aia
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Aia gipuzkoa.jpg
Aia udalerriko herrigunea.
Aiako bandera

Aiako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Urola Kosta
Izen ofiziala Bandera aya.jpg Aia
Alkatea Miren Nekane Arrizabalaga Manterola EAJlogo.jpg
Posta kodea 20809
INE kodea 20016
Herritarra aiar
Kokapena
Koordenatuak 43° 14′ 12″ N, 2° 08′ 55″ W / 43.236547°N,2.1486667°W / 43.236547; -2.1486667Koordenatuak: 43° 14′ 12″ N, 2° 08′ 55″ W / 43.236547°N,2.1486667°W / 43.236547; -2.1486667
Aia hemen kokatua: Gipuzkoa
Aia
Aia
Aia (Gipuzkoa)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 55,27 km2
Distantzia 23 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 2.024 biztanle (2015) — (Green Arrow Up.svg 13)
% 53,34 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 46,66
Dentsitatea 36,62 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 23,37
Zahartze tasa[1] % 22,23
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 51,65
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 78,73 (2011)
Genero desoreka[1] % 9,95 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 7,3 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 88,57 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 72,9 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1025. urtea
Webgunea http://www.aiako.com/


Artikulu hau Gipuzkoako udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Aia (argipena)».

Aia Gipuzkoako ipar-erdialdeko udalerri bat da, Urola Kosta eskualdekoa. Nekazari herri zabala da, 56 km² baititu, eta 2.024 biztanle zituen 2015. urtean. Donostiatik 25 km mendebaldera dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparralde aldean Orio eta Zarautz udalerriekin egiten du muga, ekialdean Usurbil, Zizurkil eta Asteasurekin, hego-mendebaldean Errezilekin eta, azkenik, mendebaldean, Zestoarekin. Bihotz itxurakoa da Aia, eta kostaldeari irekiune txiki batez lotzen zaio, Txurruka hondartzan.

Ingurune naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Pagoetako natura parkea»

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aia elurpean.

Aiak eremu handia du, eta hor sakabanatuta daude haren 11 landaguneak.

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aiako biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Miren Nekane Arrizabalaga Manterola da Aiako alkatea, EAJ alderdikoa.

2011. urteko udal hauteskundeetan aiarrek 2 zinegotzi gehiago aukeratu zituzten, biztanleriaren hazkundeagatik. 2007ko hauteskundeekin alderatuz, EAJ-PNV alderdiak 3 boto gehiago lortu zituen, eta sei zinegotziak mantendu zituen. Bildu koalizioak 220 boto gehiago eskuratu zituen eta bost zinegotzi, 2007an aurkeztu zen ezker abertzaleko EAE-ANV alderdiak baino bi zinegotzi gehiago.

2015eko udal hauteskundeetan EAj alderdiak zinegotzi bat gehiago eskuratu zuen eta Bilduren ondorengoa zen EH Bilduk bat galdu zuen.

Aiako udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
7 / 11
579 (% 58,25)
6 / 11
564 (% 54,02)
Euskal Herria Bildu*
4 / 11
403 (% 40,54)
5 / 11
463 (% 44,35)
*2011ko hauteskundeetan Bildu gisa aurkeztu zen koalizioa.
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.net webgunean
Aiako udal hauteskundeak
Alderdi politikoa 2015[3] 2011[4] 2007[5] 2003[6] 1999[7] 1995[8] 1991[9] 1987[10] 1983[11] 1979[12]
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)  % 56,71 7  % 53,06 6  % 61,31 6  % 83,37 8  % 54,56 5  % 56,76 5  % 53,15 5  % 51,78 5  % 98,97 9  % 100 11
Euskal Herria Bildu (EH Bildu) / Bildu  % 39,47 4  % 43,56 5 - - - - - - - - - - - - - - - -
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE)  % 1,18 0  % 1,13 0 - - - - - - - - - - - - - - - -
Alderdi Popularra (PP) - -  % 0,47 0  % 0.77 0  % 0,99 0 - - - - - - - - - - - -
Eusko Abertzale Ekintza (EAE) - - - -  % 26,56 3 - - - - - - - - - - - - - -
Eusko Alkartasuna (EA) - - - -  % 8,85 0  % 14,64 1  % 14,77 1  % 19,93 2  % 19,18 2  % 19,43 2 - - - -
Euskal Herritarrok (EH) - - - - - - - -  % 30,56 3 - - - - - - - - - -
Herri Batasuna (HB) - - - - - - - - - -  % 22,26 2  % 26,87 2  % 28,28 2 - - - -

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Urolaldeko hizkera»

Aiako euskara gipuzkera da, eta Urolaldeko hizkeraren eta Beterriko hizkeraren arteko zubilana egiten du.

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aian 4 kirol elkarte daude:

  • LARRA-TXORI
  • ALKAR
  • INDAMENDI AUZOA K.E.

(Hiru hauek arrantza eta ehiza elkarteak dira)

  • INDAMENDI AUZOA K.E.: Kirol Elkarte honek areto-futboleko eta pilotako taldeak ditu.

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aia herrian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auzoetako festak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Altzola: San Roke, santuaren eguna abuztuan izan arren, azaroaren 18an ospatzen da.
  • Elkano: San Pedro, ekainaren 29an.
  • Laurgain: San Migel eguna, irailaren 29an.
  • San Pedro: Auzoko santuaren eguna, ekainaren 29an, Elkanon bezala.
  • Santiago: Santiago eguna, uztailaren 25ean.
  • Urdaneta: San Martin, abuztuaren 11n.
  • Iturriotz: ekainaren 24an erromeria dago San Juan baselizaraino.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aiar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aia Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa