Azpeitia

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Azpeitia
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Azpeitia.JPG
Azpeitia udalerriaren ikuspegi orokorra.

Azpeitiko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Urola Erdia
Izen ofiziala Azpeitia
Alkatea Eneko Etxeberria Bereziartua Euskal Herria Bildu.PNG
Posta kodea 20.730
INE kodea 20018
Herritarra azpeitiar
Kokapena
Koordenatuak 43° 10′ 55″ N, 2° 15′ 55″ W / 43.181944444444°N,2.2652777777778°W / 43.181944444444; -2.2652777777778Koordenatuak: 43° 10′ 55″ N, 2° 15′ 55″ W / 43.181944444444°N,2.2652777777778°W / 43.181944444444; -2.2652777777778
Azpeitia hemen kokatua: Gipuzkoa
Azpeitia
Azpeitia
Azpeitia (Gipuzkoa)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 69,39 km2
Garaiera 80 metro
Distantzia 41 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 14.822 biztanle (2015) — (Green Arrow Up.svg 97)
% 50,32 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,68
Dentsitatea 213,6 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 4,7
Zahartze tasa[1] % 11,69
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 47,91
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 77,28 (2011)
Genero desoreka[1] % 11,25 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 11,59 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 81,94 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 59,8 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1310. urtea
Webgunea http://www.azpeitia.eus

Azpeitia Gipuzkoako erdialdeko udalerri bat da, Urola Erdia eskualdekoa. 70,4 km² ditu, eta 14.822 biztanle zituen 2015. urtean.

San Ignazio Loiolakoa Azpeitiko Loiola auzoan jaio zen. Hantxe dago Loiolako Santutegia, XVII. mendean Ignazioren omenez eraikitako barroko estiloko basilika.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpeitia izena, dirudienez, honela osatu zen: haitz + behe + ti. Hau da, jatorriz «haitzaren behealdean dagoen tokia» esan nahi du segur aski.[3]

Azpeitia izenaren bukaerako –a artikulua da. Hortaz, udalerriaren izen osoa erabiltzean honakoa da bidea: Azpeitia, Azpeitiarekin, Azpeitian...; baina Azpeitiko, Azpeititik, Azpeitira... Era berean, izen honek bere azken –a galtzen du ondoan beste determinatzaile bat edo adjektiboa daramanean; adibidez: Azpeiti maitea, Azpeiti osoan, Gure Azpeiti hau...[4]

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldean Zestoa; ipar-mendebaldean Deba; mendebaldean Azkoitia; hego-mendebaldean Zumarraga; hegoaldean Ezkio-Itsaso eta Beasain; eta ekialdean Errezil eta Beizama mugakide ditu.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriguneaz gain Azpeitiak hainbat auzo ditu eta horietako hiruk dute estatistiketan izaera ofiziala:

Horietaz gain badira beste auzo hauek:

Urtegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrian Ibai-Eder urtegia dago, eskualdeko ur horniduraren bide nagusia dena.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abeltzaintza (esnea eta haragia) eta industria (altzarigintza, zurgintza, metalurgia tailerrak) dira udalerriko ekonomi jarduera nagusiak.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Bildu koalizioko Eneko Etxeberria hautatu zuten alkate.

2015eko udal hauteskundeetan Bilduk zinegotzi bat galdu zuen eta EAJk bi irabazi, baina lehenak gehiengoa izateari eutsi zion. Eneko Etxeberriak alkate izaten jarraitu zuen.

Azpeitiko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu*
10 / 17
3.760 (% 53,45)
11 / 17
4.333 (% 55,85)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
7 / 17
2.984 (% 42,42)
5 / 17
2.219 (% 28,60)
Hamaikabat (H1!)
1 / 17
483 (% 6,23)
*2011ko hauteskundeetan Bildu gisa aurkeztu zen koalizioa.
Datuen iturria: 2015eko eta 2011ko udal hauteskundeen emaitzak euskadi.eus webgunean

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azpeitian gipuzkeraz hitz egiten da; eta, euskalki horren barruan, Urolaldeko hizkeran.

2001eko datuen arabera, azpeitiarren % 87,8 euskaldunak dira, % 7 ia euskaldunak, eta % 5,3 erdaldunak. Datu horiek nahiko egonkor mantendu dira 1986. urtetik, euskaldunen eta ia euskaldunen igoera txiki batekin eta erdaldunen jaitsiera txikiarekin.[5]

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Loiolako Santutegia, Azpeitia udalerriko Loiola auzoan.

Azpeitiar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Azpeitia Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa