Elgeta

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Elgeta
 Gipuzkoa, Euskal Herria
Elgeta1, Euskal Herria.jpg
Elgeta udalerriaren herrigunea.
Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Euskal Autonomia Erkidegoa
Lurraldea Gipuzkoa
Eskualdea Debagoiena
Izen ofiziala Elgeta
Alkatea Iraitz Lazkano Garitaonaindia Euskal Herria Bildu.PNG
Posta kodea 20690
INE kodea 20033
Herritarra elgetar
Kokapena
Koordenatuak 43° 08′ 12″ N, 2° 29′ 16″ W / 43.136637°N,2.487682°W / 43.136637; -2.487682Koordenatuak: 43° 08′ 12″ N, 2° 29′ 16″ W / 43.136637°N,2.487682°W / 43.136637; -2.487682
Elgeta hemen kokatua: Gipuzkoa
Elgeta
Elgeta
Elgeta (Gipuzkoa)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 16,83 km2
Garaiera 200-725 metro
Distantzia 78 km Donostiara
Demografia
Biztanleria 1.099 biztanle (2016)
(Red Arrow Down.svg -3)
% 50,27 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 49,73
Dentsitatea 65,3 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Green Arrow Up.svg% 16,82
Zahartze tasa[1] % 19,25
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 63,91
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 84,56 (2011)
Genero desoreka[1] % 16,36 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 6,3 (2013)
Kultura
Euskaldunak[1] % 74 (2010)
Euskararen erabilera[2] % 46,3 (2011)
Datu gehigarriak
Sorrera 1335ko irailaren 13. urtea
Webgunea http://www.elgeta.org

Elgeta Gipuzkoako mendebaldean dagoen udalerri txikia eta euskalduna da, Debagoiena eskualdean eta Bizkaiko mugan dagoena. Bidegurutze garrantzitsua da, Eibar 8 kilometrotara, Bergara 6 km-ra eta Elorrio 6 km-ra baitaude. Inguruko hiriburuei dagokienez, Gasteiztik 42 km-ra, Bilbotik 45 km-ra eta Donostiatik 78 km-ra dago. 1.099 biztanle zituen 2016. urtean.

2009tik UEMAko mankomunitate euskalduneko partaidea da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakide hauek ditu: Iparraldean Eibar eta Zaldibar (Bizkaia), hegoaldean eta ekialdean Bergara eta mendebaldean Zaldibar eta Elorrio (Bizkaia).

Inguru naturala[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gipuzkoako herri altuenetariko bat da Elgeta, itsas mailatik 462 metrotara kokatuta, lehen esan bezala bi herrialdeen artean administratiboki, eta hidrologikoki bi isurialdeen banalerroan ere bai, alde batetik Deba ibaia eta bestetik Ibaizabal. Halaber, Ibur, Ubegi, Ubera eta Angiozar errekek udalerria zeharkatzen dute.

Bestela, udalerri honen lurraldean Intxorta, Eguaspeko haitza, Larrabilburu, Azkonabieta, Udalaitz eta Larraluze mendiak daude, larreekin tartekatuta eta pago eta haritz bakan batzuk oraindik ere badaudelarik. zuhaitz mota nagusiena, berriz, Intsinis pinua da.

Auzuneak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriguneaz gain, Aixola, Goimendi, Egotxeaga, Larragibel, Arantzeta, Uriburu, Uriarte, Antzuategi, Isusigarra, Errota eta Asentzio landa-auzuneek udalerria osatzen dute.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elgetako lursailetan dagoen Intxortako Atea monumentua.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen sektore ekonomikoa nagusia izan da tradizionalki Elgetan, beste euskal herrietan bezala, abeltzaintza eta basogintza nagusiki. Industria inguruko herrietan baino beranduago sartu zen, burdinolak eta errotak jarduera zaharrak ordezko moduan bazeudelarik.

1965 inguruan industrializazioa hasi zen, eta gaur egun hartzen du herriko jarduera osoaren erdia.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elgetako biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2015eko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elgetako udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu*
5 / 9
360 (% 56,78)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
4 / 9
259 (% 40,85)
* 2011n Bildu koalizioa aurkeztu zen.
Datuen iturria: Hauteskundeen emaitzak euskadi.eus webgunean

Aurreko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alderdi politikoa 2011 2007
Botoak% Zinegotziak Botoak% Zinegotziak
Aralar 37,85% 4 39,13% 4
Bildu 37,69% 3 - -
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV) 21,23% 2 - -
Eusko Alkartasuna (EA) - - 32,45% 3
Eusko Abertzale Ekintza (EAE-ANV) - - 26,71% 2

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elgeta udalerriaren ikuspegia.

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mendebaleko euskararen aldaera bat da herriko jatorrizko euskalkia eta gaur egun ere herritarren %85a inguru euskal hiztunak dira.

Elgetarrek ÉL-ge-ta ahoskatzen dute beren herriaren izena, entonazio argi batean lehen silaban jarriz indarra. Kontraste bizia egiten du horrek gaztelaniazko Elgueta entonatzen den moduarekin.

Kafe Antzokia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espaloia Kafe Antzokia kulturgunea 2004ko ekainean zabaldu zuten, eskualdeko erreferentea dena. Gaur egun, itxita dago eta ekitaldi garrantzitsu edo bestelakoetarako soilik zabaltzen dute (2016).

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Andra Mari Jasokundearen parrokia.
  • Urrupain dorretxea edo Abidrio Etxea (1564).
  • Diputazio Etxea (1868).
  • Uriarteko baseliza.
  • Antzuategi Erdikoa baserria (XVII. mendekoa).
  • San Salbatore baseliza.
  • San Roke Deuna kaleko 6. eta 36. zenbakiko etxeak (XVI. mendekoak).
  • Ostatu Txikia.
  • Torrezar ostatua.

Elgetar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Elgeta Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gipuzkoa
  1. a b c d e f g   Euskal Herriari Begira, Udalbiltza, http://udalbiltza.eus/eu/euskal-herriari-begira .
  2.   «UEMA-Atlasa», Euskararen erabilera (UEMA), http://46.226.108.156/UEMA/atlas.html .