Amezketa

Amezketa
Gipuzkoa
Amezketako udalerria Txindokiko gailurretik ikusita.
Izen ofiziala	Amezketa
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Gipuzkoa Tolosaldea
Alkatea	Iñaki Miren Amundarain Tolosa (Bildu)
Herritarra	amezketar
Koordenatuak	43°2′58″N 2°5′18″W
Eremua	20,58 km2
Garaiera	215 m
Distantzia	36 km Donostiara
Posta kodea	20268
Biztanleria	970 bizt. (2011)
Dentsitatea	47,13 bizt./km²
Sorrera	1615

Amezketa Aralarko ingurualdean kokatuta dagoen udalerri gipuzkoarra da, Tolosaldeko eskualdearen hegoaldean eta Txindoki mendiaren magalean dago.

Probintziako ekialdean dago, Nafarroako mugan, Tolosatik 12 km-ra eta Donostiatik 36ra dago.

"Euli-herri" ezizenaz ezaguna da tradizionalki.

2009tik UEMAko mankomunitate euskalduneko partaidea da.

Herri mugakideak

Iparraldean Alegia eta Orendain, hegoaldean Aralarko mendilerroa, ekialdean Bedaio eta mendebaldean Abaltzisketa mugakide ditu.

Auzoak

Hainbat auzotan banaturik dago, baina garrantzitsuenak lau dira:

• Ugarte (herri sarreran kokatuta dago).
• San Bartolome edo erdigunea (Plazaren inguru guztia).
• Ergoiena auzoa (elizaren inguruan biltzen diren erikuntzek osatua).
• San Martin (Amezketatik 2 km-ra kokatuta dagoen zelaia).

Kultura

Euskara

Oso herri euskalduna izanda, herritar gehienak euskal hiztunak ditugu. Erdialdeko euskararen edo gipuzkeraren aldaera bat egiten dute jatorriz.

Jaiak

• Herriko zaindaria San Bartolome da eta beraz bertako festak abuztuaren 24 (Bartolome Deunaren eguna) inguruan izaten dira. Baina "San Martin" egunean ere festa moduko bat antolatzen da izen bereko auzoan, aipatutako deunaren omenez.

• Ospakizun hauetaz gain, inauterietan, zehazki astelehenean eta igandean, herritarrak etxez-etxe dantzan ibiltzen dira urte askotako ohitura jarraituz.

Demografia

Biztanleriaren bilakaera

1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2009
1.217	1.252	1.244	1.243	1.305	1.392	1.503	1.325	1.138	1.040	980	990

Amezketar ezagunak

• Fernando Bengoetxea Altuna "Pernando Amezketarra" (1764-1823), plazagizon eta bertsolaria, herrikiderik ezagunena dena. Gaur egun, herriko enparantza nagusiak bere izena daroa.
• Pello Zabala (1943-), fraide, idazle, irratiko aurkezle eta meteorologoa.
• Joxean Tolosa (1955-), pilotari ohia eta Euskal Telebistako esataria.
• Antton Karrera, Ezker Batua-Berdeakeko bozeramailea eta Eusko Legebiltzarkidea 2001az geroztik.

Kanpo loturak

• (Gaztelaniaz) Amezketari buruzko webgune ez ofiziala