Pasaia

Pasaia
Gipuzkoa
Pasai Donibaneren irudia.
Izen ofiziala	Pasaia
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Gipuzkoa Oarsoaldea
Alkatea	Amaia Agirregabiria (Bildu)
Herritarra	pasaitar
Koordenatuak	43°19′30″N 1°55′16″W
Eremua	11,34 km2
Distantzia	11 km Donostiara
Posta kodea	20110
Biztanleria	15.885 bizt. (2012)
Dentsitatea	1.400,79 bizt./km²
Sorrera	antzinakoa 1805 udalerria
http://www.pasaia.net

Pasaia Gipuzkoako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, eta Oarsoaldeko eskualdean kokaturik dago Errenteria, Lezo eta Oiartzunekin batera. Udalerria Pasaiako badiaren inguruan kokaturiko lau barrutik osatzen dute.

15.996 biztanle zituen 2008an eta 11 km²ko azalera.

Pasai Donibane

Geografia

Barrutiak

Pasaia barruti izeneko zatiez osatuta dago. Barruti hauetako "herri" izaera daukate biztanle askorentzat, eta haien barruan auzoak bana daitezke. Pasaiako barrutiak hauek dira:

• Trintxerpe: 6.229 biztanle 2007an. Donostiari itsatsitako barrutia.
• Pasai Antxo: 4.644 bizt.
• Pasai San Pedro: 2.809 bizt.
• Pasai Donibane: 2.400 bizt. Udaletxea han dago.

Udalerri mugakideak

Pasaiak ondoko udalerriekin egiten du muga:

• Mendebaldean: Donostia (Altza eta Bidebieta auzoak).
• Hegoaldean: Donostia, Errenteria-Orereta eta Lezo.
• Ekialdean: Hondarribia.

Iparraldean Bizkaiko Golkoarekin egiten du muga Pasaiak.

Mugen afera

Pasaiak udalerriaren mugak ezbaian jarri ditu azkenaldian. Izan ere, 2002tik aurrera, Pasaiako udalak, talde politiko guztien babesarekin (2005ean egindako udalbatza berezi batean argi geratu bezala), Donostiarekin dituen mugak berriz definitzea eskatu zuen, euren ustez Pasaiarenak diren hainbat lur (Altza ingurukoak, batez ere) egun Donostiaren menpe daudela salatuz. Udalak, hala, Mugen Batzorde Berezia sortu zuen, Pasaiako lurrak berreskuratzeko asmoz.

Historia

1805. urtean Pasai Donibane, Pasai San Pedro eta Pasai Antxo elkartu ziren herria sortzeko. 1990eko hamarkadan, San Pedroko zati zen Trintxerpe banatu eta barruti berri gisa sortu zen.

Demografia

Pasaiaren biztanleriaren hazkundea oso goiz hasi zen XX. mendean; jadanik 1920tik 1940ra populazioa bikoiztu baino gehiago egin zen. Hala ere, mende horretan hazkunde handiena izan zuen hamarkada 1960ko hamarkada izan zen, sasoiko garapen ekonomikoarekin batera.

1970eko hamarkadatik aurrera gainbehera iritsi zen, hau ere beste toki batzuetan baino lehenago. 1980ko hamarkada izan zen populazio galera handienarena. XXI. mendearen lehen hamarkadan galerak jarraitu egin zuen.

Biztanleriaren bilakaera

Portua

Sakontzeko, irakurri: Pasaiako portua

Pasaiako arrantza eta merkataritza kaia Euskal Herriko hirugarren garrantzitsuena da, Bilboko portua eta Baionakoaren ondoren.

Urtean 4 milioi tona inguru mugitzen ditu.

Pasaiako badia, Pasai Donibaneko Arrokaundieta ingurutik, Jaizkibel mendian. Behean Pasai Donibaneko Larrabide auzoa ikus daiteke, eta aurreko aldean Ulia mendia eta Pasai San Pedroko Dorrea ingurua.

Politika

Udal hauteskundeak

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Bildu koalizioko Amaia Agirregabiria hautatu zuten alkate.

Udal hauteskundeetako emaitzak

Alderdiak	2011		2007
	Botoak	Zinegotziak	Botoak	Zinegotziak
Bildu	2.666	8	-	-
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE-PSOE)	1.152	3	1.616	5
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)	1.120	3	931	2
Alderdi Popularra (PP)	668	2	643	1
Ezker Batua-Berdeak (EB-B)	394	1	631 (+Aralar)	1 (+Aralar)
Eusko Abertzale Ekintza (EAE)	-	-	2.302	7
Eusko Alkartasuna (EA)	(Bilduren barruan)	(Bilduren barruan)	587	1

Abstentzioa %45,92koa izan zen orduan.

Alkateak

Alkateen zerrenda

2011	Amaia Agirregabiria (Bildu)
2007	Maider Ziganda Población (EAE-ANV)
2003	Izaskun Gómez Cermeño (PSE-EE)
1999	Juan Karlos Alduntzin Juanena (EH)
1995	Bixen Itxaso González (PSE-EE)
1991	Xabier Portugal Arteaga (HB)
1987	Xabier Portugal Arteaga (HB)
1983	Roberto López de Etxezarreta Murgiondo (EAJ)
1979	Eduardo Aseginolaza Muxika (HB)

Pasaitar ezagunak

Pasaiako portua

• Blas Lezo (1689–1741), itsasgizon eta militarra
• Joaquín María Ferrer (1777-1861), politikari eta militarra, Espainian goi karguduna.
• Biktoriano Iraola (1841-1919), idazlea.
• Jose Sebastian Laboa (1923-2002), nuntzio apostolikoa.
• Paco Rabanne (1934-), moda diseinatzailea.
• Mikel Laboa (1934-2008), abeslaria.
• Xabier Portugal (1951-2008), kazetaria, idazlea eta alkatea.
• Koldo Izagirre (1953-), idazlea.
• Luis Maria Lasurtegi (1956-), arraunlaria.
• Juan Jose Uria (1956-), eskubaloi jokalaria.
• Gotzon Egia (1958-), idazlea.
• Luis Fernando Dadie (1966-), futbolaria.
• Xabier Etxaniz Rojo (1971-), idazlea.
• Mikel Astarloza (1979-), txirrindularia.

Jaiak

• Ekainaren 24a Donibane, Pasai Donibane
• Ekainaren 29a Kepa Deuna, Pasai San Pedro
• Uztailaren 7a San Fermin, Pasai Antxo
• Uztailaren 16a Karmenak, Trintxerpe

. Uztailaren 25-27-- san Inazioak - Doniibane

Kanpo loturak

• (Euskaraz)(Gaztelaniaz)(Ingelesez)Pasaiako udal webgunea
• (Euskaraz)Pasaiako albistegia "Oarsoaldeko Hitza"n
• (Gaztelaniaz)"PasaiaBai" bloga
• (Euskaraz) Oiartzun ibaia
• Pasaiaren biziberritzeari buruzko erreportajea Argia aldizkarian.