Deba
Wikipedia(e)tik
- Beste erabilpen batzuentzako, ikus: Deba (argipena)
|
Deba |
|||
|---|---|---|---|
 Gipuzkoa |
|||
|
|
|||
| Izen ofiziala | Deba | ||
| Antolaketa Estatua Autonomia Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea |
Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Gipuzkoa Debabarrena |
||
| Alkatea | Jesus Mari Agirrezabala Goitokia (Eusko Alkartasuna) | ||
| Herritarra | debar | ||
| Koordenatuak |  Koordenatuak: |
||
|
|
|||
| Eremua | 51,54 km2 | ||
| Garaiera | 0-661 m. | ||
| Euskaldunak | %76,55 (2001) | ||
| Distantzia | 41 km. Donostiara | ||
| Postakodea | 20820 / 20829 |
||
| Biztanleria | 5.404 bizt (2008) | ||
| Dentsitatea | 104,85 bizt/km² | ||
| Sorrera | 1343 ekainaren 17 | ||
| www.deba.net | |||
Deba Debabarrenako udalerri gipuzkoarra da, kostaldean dagoena. Izena Deba ibaitik datorkio, bertan itsasoratzen baita.
51.54 km²-ko azalera du eta 2008an 5.404 biztanle zituen.
Eduki-taula |
[aldatu] Mugakideak
Iparraldean Bizkaiko Golkoa, mendebaldean Mutriku eta Mendaro, ekialdean Zestoa eta Zumaia eta hegoaldean Azkoitia mugakide ditu Debak.
[aldatu] Auzoak
Herriaren gune nagusia Debako herri-gunea da eta Itziar herriak bere gain, Lastur, Itxaspe, Egia, Arriola, Madariaga, Endoia, Arbiskoa eta Elorriaga auzoak hartzen ditu.
[aldatu] Historiaurrea
Goi Paleolitoko garaian egindako labar-pinturak ditu Ekaingo leizeak, udalerri honetako mendialdean dagoena.
[aldatu] Historia
1294ko ekainaren 24an Antso IV.ak Hiri Gutuna delakoa eman zien Itziarko biztanleei (hasieran Debak Monreal de Itziar zuen izena), eta haiek, arrantza praktikatzeko kostaldera gehiago hurbiltzeko beharra ikusiz, Debako herria fundatu zuten formalki. Hiri Gutuna 1343. urtean eman zieten Alfontso XI.ak eta Gasteizko foruak Monreal de Deva izenarekin.
Deba ibaiaren eskuinaldean kokaturik, arrantza, nekazaritza, industria eta salerosketan jarraitu zuten. Kostaldeko gainontzeko arrantzaleen antzera, debarrek balea harrapatzen ematen zuten ahaleginik handienak, nahiz eta bestelako arranta baztertu ez. Burdinolak ziren industriaren oinarri, bertatik burdin tresnak ateraz; lantegi haiek ibai eta erreka bazterretan kokatzen ziren ur indarraz baliatzeko.
Gasteiztik Debako kaira zekarten artile eta beste zenbait espezieren komertzioa onuragarria izan zen herrirako. Beste batzuentzat, berriz, gaur arte mantendu diren nekazaritza eta abelzaintza izan ziren bizibide, orduko labore batzuk mantendu ez badira ere: ohiturazko txakolina ateratzeko mahatsa, adibidez.
Urduñako pasoa zabaltzean, burdingintza eta portuko uren sakontasun eskasa zela medio, Debak zuen onura estrategikoa gutxitzen joan zen. XIX. mendearen erdi aldera portuak zuen trafikoa behera zihoan neurrian, beste aktibitate berri bat sortu zen: udaldia. Itsas bainuek garrantzia hartzen zuten neurrian, Debako hondartza atsedenerako leku bihurtu zen, kanpoko bisitarien eraginez hotel industria gehituz.
Gaur egun Debako herriak, 5.000 biztanle ingururekin, erakarpenhandiko herrixka dugu turismo arloan (landa turismoa, hotela, aterpetxea, Donejakue Bidea,...) eta Itziar aldeko industriaren garrantzia ahantzi ezina da.
[aldatu] Ikustekoak
- Udal Azoka (1910) arkitektura eklektikoaren adierazgarria.
- Agirre jauregia, XV. mendeko eraikina da.
- Bañez jauregia, XVI-XVII. mendeko hiri jauregia.
[aldatu] Inguru naturala
[aldatu] Debar ezagunak
- Robustiana "Tene" Mujika (1888-1981), idazlea.
- Peli Markiegi (1905-1946), idazlea.
- Manuel Olaizola "Uztapide" (1909-1983), bertsolaria.
- Iñaki Esnaola, (1948-), abokatu eta politiko ohia.
- Asier Riesgo (1983-), futbolaria.
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Kanpo loturak
 |
Gipuzkoako udalerriak | |
|---|---|---|
|
Abaltzisketa • Aduna • Aia • Aizarnazabal • Albiztur • Alegia • Alkiza • Altzaga • Altzo • Amezketa • Andoain • Anoeta • Antzuola • Arama • Aretxabaleta • Arrasate • Asteasu • Astigarraga • Ataun • Azkoitia • Azpeitia • Baliarrain • Beasain • Beizama • Belauntza • Berastegi • Bergara • Berrobi • Bidania-Goiatz • Deba • Donostia • Eibar • Elduain • Elgeta • Elgoibar • Errenteria • Errezil • Eskoriatza • Ezkio-Itsaso • Gabiria • Gaintza • Gaztelu • Getaria • Hernani • Hernialde • Hondarribia • Ibarra • Idiazabal • Ikaztegieta • Irun • Irura • Itsasondo • Larraul • Lasarte-Oria • Lazkao • Leaburu • Legazpi • Legorreta • Leintz Gatzaga • Lezo • Lizartza • Mendaro • Mutiloa • Mutriku • Oiartzun • Olaberria • Oñati • Ordizia • Orendain • Orexa • Orio • Ormaiztegi • Pasaia • Segura • Soraluze • Tolosa • Urnieta • Urretxu • Usurbil • Villabona-Amasa • Zaldibia • Zarautz • Zegama • Zerain • Zestoa • Zizurkil • Zumaia • Zumarraga |
||
