Baliarrain

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Baliarrain

 Gipuzkoa
Baliarrain udalerriaren herrigunea eta inguruko baserriak Abaltzisketa udalerritik ikusita.
Baliarrain udalerriaren herrigunea eta inguruko baserriak Abaltzisketa udalerritik ikusita.
Izen ofiziala Baliarrain
Estatua
Erkidegoa
Lurralde Historikoa
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Gipuzkoa
Tolosaldea
Alkatea Martzelino Dorronsoro Galarraga
Herritarra baliarraindar
Koordenatuak 43°4′10″N 2°7′40″W / 43.06944°N 2.12778°W / 43.06944; -2.12778Koordenatuak: 43°4′10″N 2°7′40″W / 43.06944°N 2.12778°W / 43.06944; -2.12778

Gipuzkoa - Baliarrain.svg

Eremua 2,70 km2
Garaiera 292 m
Distantzia 36 km Donostiara
Posta kodea 20259
Biztanleria 125 bizt. (2013)
Dentsitatea 46,3 bizt./km²
Sorrera 1615 - 1991
http://baliarrain.net/

Baliarrain Gipuzkoako Tolosaldea eskualdean dagoen udalerri euskalduna da. 2,5 km² ditu eta 2008. urtean 100 biztanle zituen (Gipuzkoako biztanlerik gutxien duen udalerria da). Herriaren jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza da. UEMAko kidea da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baliarrain Donostiatik 36 kilometrora dago, Tolosaldean eta Gipuzkoako erdi-hegoaldean kokatzen da. Baliarraindik hurbilen dagoen herria Ikaztegieta da, Baliarraindik 3 bat kilometrora. Orendain eta Altzaga herriak ere Baliarraindik gertu daude (herri hauek, baturik, 1960ko hamarkadan Iruerrietako udalerri berria) osatu zuten.

Baliarraingo mendirik garrantzitsuenak Astatokomendia eta Belkoain dira 455 eta 447 metroko altuerarekin, hurrenez hurren.

Ibiurreko urtegia herrian dago kokatuta, Tolosaldea urez hornitzen du.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baliarrain udalerria Abaltzisketa eta Orendain arteko errepidetik ikusita.

Historian Baliarraini buruzko lehen aipamena XIV. mendetik dator, Ikaztegieta, Tolosa eta Orendain aipatzen diren dokumentu batetik alegia. Izan ere, Baliarrain ez zen udalerri independente izan 1615era arte, orduan Tolosatik banandu zela. Horren ondoren, Amezketa, Altzo eta Abaltzisketa udalerriekin batera "Amezketako Batasuna" eratu zen. Erakunde horren helburua herri txiki horien interesak Gipuzkoako Batzar Nagusietan defendatzea zen.

Espainiar estatuak gaur egun duen probintzia antolaketa ezartzean XIX. mendean, Baliarrain udalerri bihurtu zen. Haren tamaina txikiak eraginda, historian zehar arazo ekonomiko ugari izan ditu. Horrek bultzatuta 1967an inguruko Ikaztegieta eta Orendain herriekin batu zen. Herri horiek 1991n berriz banandu ziren.

Andoaingo eta Tolosaldeko ur beharrizanak asetzeko 1990eko hamarkada bukaeran, Gipuzkoako foru aldundiak urtegi berri bat eraikitzea proposatu zuen Baliarrain herrian, Ibiurreko urtegia. Urtegiaren eraikitzea iragartzeak kontrako erantzun ugari sorrarazi zituen Tolosaldeko eta Baliarraingo biztanle askoren aldetik. Atzerapen askoren ondoren hala ere, 2004ko otsailean urtegiaren lehen harria jarri zen.

Urtegiaren eraikitze lanak 2008. eta 2009. urteen artean amaitzea espero da.Urtegiak guztira 6,5 hektometro kubo izango du eta haren uharkak 70 metroko altuera. Andoaingo eta Tolosaldeko beste 12 udalerrien ur beharrizanak beteko ditu urtegiak, guztira 55.000 pertsonaren ur-laster beharrak alegia. Urtegia eraikitzearekin batera, ur zikinak tratatzeko araztegi berri bat eraikiko da.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko Udal Hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bi alderdik aurkeztu zuten hautagai zerrenda azken udal hauteskundeetan Baliarrainen: herriko talde independente batek (Herritarrak izenekoa) eta Alderdi Popularrak. Hauek izan ziren emaitzak:

  • Herritarrak: 53 boto.
  • Alderdi Popularra: 0 boto.

Emaitza horiekin, Martzelino Dorronsoro Galarraga bihurtu zen Baliarraingo alkate, 53 botorekin (botoen % 100). Alderdi Popularra ordezkaritzarik gabe geratu zen, batere botorik jaso ez zuenez.

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkatea Agintaldia Alderdia
Martzelino Dorronsoro Galarraga 2003-2007
2007-
Herritarrak

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriaren bilakaera
Errolda
urtea
Biztanle
kopurua

1842 186
1857 224
1877 244
1887 229
1897 207
1900 216
1910 194
1920 210
1930 186
1940 191
1950 193
1960 180
1991 99
2001 97

Baliarrain Gipuzkoan biztanle gutxien duten herrietako bat da, Orexarekin batera. Industrializazio prozesuak herria hustu egin zuen XIX. mende amaieratik. 1967. urtean, eta biztanleria galera hori saihesteko, Baliarrain Ikaztegieta eta Orendain herriekin batu zen Iruerrieta herria sortuz. Hiru herriek batera, 800 biztanle inguru zeuzkaten eta 13,7 kilometro koadroko azalera.

Iruerrieta sortu zuten hiru herriak 1991n banandu ziren berriro ere, eta gaur egun independente jarraitzen dute. Herrien batzearen aurretik Baliarrainek 180 biztanle zituen, baina 1991rako ia erdira murriztua zen kopuru hori, guztira 99 biztanle baino ez ziren geratzen. 1970eko hamarkadako industrializazio prozesuak beraz, eragin latza izan zuen herrian, eta hainbat biztanlek herria utzi zuten.

2004tik biztanleriak jaitsiera txiki bat izan du, izan ere, eraikiko den Ibiurreko urtegiak etxe batzuk eraitsi beharra ekarri du. Urtegia 2008rako amaiturik egongo da.

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baliarrainek Abuztuaren 15ean ospatzen ditu bere jaiak, Jasokundearen jaiak.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jasokundearen Andra Mariren eliza eta Lopetedi baserria aipatzekoak dira.

Baliarraindar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Baliarrain Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa