Ezkio-Itsaso
|
Ezkio-Itsaso |
|
|---|---|
 Gipuzkoa |
|
 |
|
| Izen ofiziala | Ezkio-Itsaso |
| Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea |
Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Gipuzkoa Urola Garaia |
| Alkatea | Jose Inazio Etxezarreta Estala (indep) |
| Herritarra | ezkiotar, itsasoar |
| Koordenatuak | 43°4′55″N 2°16′27″W / 43.08194°N 2.27417°WKoordenatuak: 43°4′55″N 2°16′27″W / 43.08194°N 2.27417°W |
|
|
|
| Eremua | 21,22 km2 |
| Garaiera | 425 m |
| Distantzia | 50 km Donostiara |
| Posta kodea | 20.709 |
| Biztanleria | 609 bizt (2011) |
| Dentsitatea | 28,7 bizt/km² |
| Sorrera | 1965 martxoaren 2 (udalerria) |
| http://www.ezkio-itsaso.net | |
Ezkio-Itsaso Gipuzkoako Urola Garaia[1] eskualdean kokatutako herria da. Itsasotik 300 metroko garaieran dago, 21,3 km² ditu eta 2008 urtean 578 biztanle zituen.
Beasain, Ormaiztegi, Gabiria, Legazpi eta Zumarragarekin egiten du muga. Santa Lutzia ibaiak zeharkatzen du herria.
Eduki-taula |
[aldatu] Geografia
Ezkio-Itsaso udalerriko urak bi bailaratara doaz: iparraldekoak, Urola bailarara, eta hegoaldekoak, Oriara. Herrigunea Oria bailaran dagoenez, usadioz bai eta udalerri honetan hitz egiten den goierritar euskararengatik, Goierriko herritzat jo da Ezkio-Itsaso, udalerria administratiboki Urola Garaian badago ere.
[aldatu] Historia
Ezkio-Itsaso 1965. urtean sortu zen, ordura arte bi udalerri ziren Ezkio eta Itsaso batu zirenean.
Ezkiori buruzko lehenengo datuak 1385eko urriaren 29koak dira. Egun hartan Urretxuri batu zitzaion. Horren ondorioz, Segurarekin hainbat iskanbila izan zituen Urretxuk. Azkenean 1441. urtean Ezkio Segurari batu zitzaion.
1661eko martxoaren 13an Ezkio Areriako alkatetzatik banandu zen.
Itsaso izena 1399an Henrike III.ari bidalitako agiri batean agertzen da lehen aldiz. 1461ean Henrike IV.ak Itsaso izendatu zuen. Arriaranekin batera, Areriako alkatetzaren parte zen. 1692an Itsasok eta Arriaranek udalerri bakarra osatu zuten.
Santa Lutzi-Anduaga eta Alegi auzoak geroago sortu ziren, Erdi Aroaren erdialdean.
1726an Iruñeko gotzaina Santa Lutzi auzotik igaro eta bertako feria ospatzen ari zirela, gizon-emakumeak elizan lo egiten ikustean, bertan feria bat egitearen aurka azaldu zen. Urretxuk feria bertan antolatzeko eskakizuna egin zuen eta 1727tik aurrera han ospatu da.
1927an Arriaran Beasaini lotu zitzaion.
[aldatu] Ezkio-Itsasoko auzoak
Ezkio-Itsaso honako auzo hauetan banatzen da:
| Auzoa | Biztanleria |
|---|---|
| Ezkio | 144 |
| Itsaso | 87 |
| Itsaso-Alegia | 61 |
| Mandubia | 6 |
| Matximenta | 13 |
| Santa Lutzi-Anduaga | 259 |
[aldatu] Ondasun nabarmenak
[aldatu] Euskara
[aldatu] Pertsonai ospetsuak
- Mikel Elizburu, ingeniaria
[aldatu] Ezkioko agerpenak
1931ko ekainaren 30ean bertako Bereziartua anaia-arrebek Ama Birjina ikusi zutela adierazi zuten. Horren ondorioz, jende ugari joan zen Ezkiora peregrinatzera. Starkie hispanista irlandar katolikoak gertakizun hau jaso zuen bere "Spanish Raggle-Taggle" liburuko kapitulu batean eta bere ustez, dena zenbait tradizionalistak eta eskuindarrek manipulatua izan zen.
1933ko ekainaren 10ean Ezkion eliza bat egitea debekatu zuten. 1934az geroztik, Ezkio toki debekatua bihurtu zen, bai errepublikarrentzat, bai Elizarentzat; ordutik aurrera, oso jende gutxi hurbildu zen bertara.
[aldatu] Demografia
| 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2009 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| * | * | * | * | * | * | * | 778 | 596 | 545 | 544 | 589 |
[aldatu] Etorkizuna
Abiadura Handiko Trena bertatik pasatuko da, eta udalerri honetan geltoki bat egiteko asmoa dago, Nafar Korridorearekin lotura egiteko.
[aldatu] Erreferentziak
[aldatu] Kanpo loturak
- Ezkio-Itsasoko udala
- Igartubeiti baserri--museoa
- Goierriko hitza Eskualdeko berriak egunero Euskaraz
- Lebur Fundazioa Urola Garaiko burdinaren kultura eta natur eta kultur ondarea bultzatzea ditu helburu.
|
|||||||
|
|||||||
