Beizama

Beizama
Gipuzkoa
Beizamako ikuspegia.
Izen ofiziala	Beizama
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Gipuzkoa Urola Kosta
Alkatea	Ramon Gerrikagoitia Goikoetxea (Aurrera Beizama)
Herritarra	beizamar
Koordenatuak	43°8′8″N 2°11′56″W
Eremua	16,55 km2
Distantzia	35 km Donostiara
Posta kodea	20739
Biztanleria	183 bizt (2010)
Dentsitatea	11,06 bizt/km²
Sorrera	1564
http://www.beizama.net/

Beizama Gipuzkoaren erdi-erdian dagoen landa-udalerri txiki eta euskalduna da. 16,55 km² ditu, eta 2008an 180 biztanle zituen. UEMAko kidea da.

Geografia

Beizama Gipuzkoako erdigune geografikoan dago, Urola-Kosta eskualdean. Donostiatik 29 km-ra dago, Azpeitiatik 11ra eta Tolosatik 15era. Beizamara sartzea herri mailako errepideen bidez egiten da.

Udalerriak 16,8 km² dauzka, eta mugakide ditu Beasain hegoaldean, Albiztur eta Bidegoian ekialdean, Errezil iparraldean, eta Azpeitia sartaldean.

Beizama herria Illaun mendiaren magalean dago, Murumendiko mendilerroan. Ingurua basoz eta zelaiz osatua da. Duen garaierak (485 m), Gipuzkoako bigarren udalerririk altuena bihurtzen du, Bidegoianen ostean.

Demografia

XX. mendean, populazio galera handia izan du. Izan ere, 1900. urtean 634 biztanle zituen, eta gaur egun 180 inguru. 1960ko hamarkada eta 1970ekoa izan ziren biztanle galera handienekoak.

Auzoak

Herrigunea, alde batetik, udaletxea, eliza eta pilotalekuarekin, eta bestetik, Aginamendi, Amenabar, Baztarkalaldea, Ilarraldea eta Urdanpileta baserri-auzoak ditugu.

Nabarmentzekoa da Nuarbe auzoa, zati bat Beizamarena eta bestea Azpeitiarena dituena.

Euskara

Sakontzeko, irakurri: Urolaldeko hizkera

Ekonomia

Nekazaritza eta abeltzaintza jarduera ekonomiko tradizionalak izan dira aspalditik, eta azken urteotan landa-turismoa sustatzen dabiltza.

Historia

XI. mendean lehenengo aldiz aipatu zuten idatziz, Erdi Aro hartan Saiazko Alkate Gorenaren menpe egon zen Errezil, Aia eta Bidania-Goiatzekin batera. Batasun horri XIX. mendea arte eutsi zioten.

XVIII. mendean, berriz, udalak 100.000 pagorekin inguruak basoberritu zituen.

Azkenik, "Beizamako krimena" ezin dugu aipatu gabe utzi: 1926ko azaroaren 14an bi emakume (ama-alabak) Korosagasti baserrian hilda agertu ziren. Gertakari tragiko ezohiko horrek herria astindu zuen, are gehiago hilketa inoiz argitu ez delako. Pio Baroja idazleak berak "El cabo de las tormentas" lanean aipatu zuen.

Ondarea

XVI. mendeko San Pedro parrokia-eliza herriko eraikinik zaharrena da, eta nabarmentzekoak dira XVII. mendeko udaletxea eta Bakardadearen baseliza (XVIII) eta San Lorentzokoa.

Jaiak eta ohiturak

Ekainaren 29an San Pedro jaiak ospatzen dituzte, eta Ernioko erromeriak ere aipatzekoak dira.

Herri-kirolak

Nuarbe auzoa nabarmendu izan da nazioartean azken urteotan sokatira taldea dela eta. Kirol honi eskainitako museoa dago auzo horretan.

Demografia

Biztanleriaren bilakaera

1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2009
675	646	606	566	588	534	460	306	175	175	160	180

Beizamar ospetsuak

• Alejandro Labaka (1920-1987), misiolaria.
• Pedro Otaegi (1938-), aktorea.
• Joxemiel Peñagarikano (1957-), aizkolaria.

Kanpo loturak

• (Euskaraz) (Gaztelaniaz) Wegune ofiziala