Els Segadors

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Els Segadors
Flag of Catalonia.svg
Herrialdea  Katalunia
Euskaraz Segalariak
Hitzak Emili Guanyavents, 1899
Musika Francesc Alió, 1893
Onarpen data 1993
Multimedia El Segadors ereserkia entzungai

Els segadors (euskaraz Segalariak) Kataluniako ereserki ofiziala da, eta XVII. mendeko Segalarien Guduan (Guerra dels Segadors) dauka jatorria. Gaur egungo letra Emili Guanyavents-ena da, 1899koa.

Manuel Milà i Fontanals idazle eta filosofoak 1882an jada bilduak zituen ahozko tradizioaren elementuak darabiltza. Bertsio musikala Francesc Alió-rena da, 1892an melodia dagoeneko existitzen zen abestira egokituz konposatu baitzuen. Ereserkiaren atzean, 1640ko Kataluniako altxamenduan jaiotako antzinako abesti bat ikus daiteke: Felipe IV.a Austriakoaren aurkako katalanen gudua, non nekazariek zenbait gertaera garrantzitsu burutu zituzten.

Ereserkiak herriaren askatasuna defendatzeko deialdi bat egiten du.

1993ko otsailaren 25ean, Kataluniako Parlamentuaren lege batekin, Els Segadors Kataluniako ereserki deklaratua izan zen. 2006ko Autonomia Estatutuko 8.1 artikuluak dio: Kataluniak, 1 artikuluan nazionalitate lez definitua, ikur nazionaltzat bandera, jaieguna eta ereserkia ditu. 8.4 artikuluak xedatzen du: Kataluniako ereserkia «Els Segadors» da.

Soinu-erregistroa 1994ean izan zen burutua eta jendarteratua.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hogeita Hamar Urteen Gudua piztu zenean, 1618. urtean, aurrenean zergati erlijiosoak zirela medio (arrazoi politiko eta ekonomikoak ere nahasten diren arren), Felipe IV.a Austriakoak, Espainiako errege zela, derrigorturik hartu zuen parte, Habsburg-en dinastiako enperadore alemaniarrarekin zuen senidetasunagatik.

Baina guduek dirua balio dute, eta hain gerra luze batek errege-altxortegia xahutzen du. Orduan da Kataluniak gizonak eta dirua ere aportatzea nahi den unea. Horrek herritar katalanen arbuio eta haserre handia sortu zuen, zeinak tropa inperialei harrera egitera behartuta zeuden muga espainiarra frantsesen erasoetatik babesteko.

Felipe IV.aren lehen ministroa zen Olivaresko konde-dukearen jokabideek izugarrizko ezinikusia sortu zuten herri katalanarengan, eta bere soldaduen bortizkeria eta neurrigabekeriengatik herri asko matxinatu egin ziren. 1640ko Korpus egunean, Bartzelonan, "Odolezko Korpusa" (Corpus de Sang) izeneko segalarien matxinadari ekin zitzaion, Generalitat-a eta kontseilari-burua, Pau Claris, aldeko zituela.

Segalarien Gudutik, geroago Kataluniako ereserki eta kataluniar nortasunaren sinbolo bilakatu den musika kontserbatu da, Els Segadors.

Testu hedatuenak bi izan dira, historikoa eta Emili Guanyavents-ena. Lehenengoa Milà i Fontanls-ek 1882an argitaratu zuen bere Romancerillo Catalán liburuan, eta, lehenengo edizio musikalean, Francesc Alió-k Cançons populars catalanes (Kantu katalan herrikoiak) bilduman. Bigarrenak, bietatik politikoenak eta aldarrikatzaileenak, Unió Catalanista talde politikoak antolatutako lehiaketa bat irabazi zuen 1899an eta polemika publiko eta periodistiko gartsua piztu zuen. Emili Guanyavents-en egokitzapenarekin, Segalarien jatorrizko letra sinplifikatu egin zen sei estrofak hirura murriztuz, eta hauexek dira gaur egun abesten direnak.

Ereserki nazional katalanaren atonketa askoen artean, agian hedatuenak eta ezagunenak hurrengo hauek dira: Francesc Pujol-ena, koblarako; Joan Lamote de Grignon-ena, bandarako; eta Josep Viader-en harmonizazio korala. Oraintsu koru eta orkestra sinfonikorako bertsio bat egin da, Antoni Ros Marbà-ren eskutik.

Hitzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Catalunya triomfant,
tornarà a ser rica i plena.
Endarrera aquesta gent
tan ufana i tan superba.

Bon cop de falç,

Bon cop de falç,
Defensors de la terra!
Bon cop de falç!

Ara és hora, segadors.
Ara és hora d'estar alerta.
Per quan vingui un altre juny
esmolem ben bé les eines.

Bon cop de falç,

Bon cop de falç,
Defensors de la terra!
Bon cop de falç!

Que tremoli l'enemic
en veient la nostra ensenya.
Com fem caure espigues d'or,
quan convé seguem cadenes.

Bon cop de falç,

Bon cop de falç,
Defensors de la terra!
Bon cop de falç!

Katalunia garaile,
aberats eta betea izango da berriz ere.
Atzera jende hau
hain harro eta handigura.

Igitai zartada ona,

Igitai zartada ona,
Herriaren defendatzaileak!
Igitai zartada ona!

Orain da ordua, segalariak.
Orain da erne egoteko ordua.
Beste ekain bat datorrenerako
ongi zorrotz ditzagun tresnak.

Igitai zartada ona,

Igitai zartada ona,
Herriaren defendatzaileak!
Igitai zartada ona!

Egin beza dardar etsaiak,
gure bandera ikustean.
Urrezko galburuak erorarazten ditugun bezala,
komeni denean kateak segatzen ditugu.

Igitai zartada ona,

Igitai zartada ona,
Herriaren defendatzaileak!
Igitai zartada ona!


Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]