Herensuge

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Drake på en medeltida vävnad, Nordisk familjebok.png

Herensugea edo dragoia mundu osoko mitologian agertzen den animalia-izakia da, baita Euskal Herriko mitologian ere. Antzinako kulturen ikusmolde telurikoaren osagai garrantzitsu bat da eta herrien erlijiozko sinesmenetan eragin handia dauka.

Dragoien inguruko aipamenik zaharrenetako suge forma zuten. Dragoi-motako kriaturak Ekialde Hurbilean aipatzen dira, Mesopotamiako arte eta literaturan. Indoeuropar kultura osoan zehar eta Ekialde Hurbileko mitologia ia guztietan ekaitzei lotutako suge erraldoi gisa agertzen dira. Antzinako Mesopotamiako mušḫuššu, Antziako Egiptoko Apep, Rigvedako Vṛtra, Bibliako Leviatana, Greziako mitologiako Piton, Ladon eta Lernear Hidra, Norvegiako mitologiako Jörmungandr, Níðhöggr, eta Fafnir edo Beowulfeko dragoiak hedapen honen erakusgarri dira.

Erdi Aroan sua botatzeko gaitasuna zuten, lau hegal eta lau hankako animalia gisa agertu ziren lehen aldiz, beste dragoi batzuen nahasketa egiten. Mendebaldeko kulturatan dragoia beti da garaitua izateko monstruo bat, eta santu zein heroi ezberdinek hiltzen dituzten. Kontakizun honen parte izaten da San Jurgirena. Fantasia liburuetan ere ohikoak dira, adibidez Hobbita edo Eraztunen Jaunan, Harry Potterren edo A Son of Ice and Fire eleberrietan.

Elezaharrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal kondairek osatu altxorraren parte da, dudarik gabe, batzuetan buruanitzeko munstrotzat, bestetan aireetan barna dabilen meteorito goritzat agertuz. Ez da harritzekoa, beraz, herensugea suntsitu zuen Mikel goiaingerua ohoratua izatea Euskal Herrian, bereziki Nafarroan. Flaubert frantses idazleak bere aldetik, nafar kondaira eder bat – honen heroiak herensuge ikaragarri baten aurka borroka egin baitzuen - iturburutzat hartu zuen «Saint Julien l’Hospitalier» ipuin famatua idazteko.

Herensugea bizi edo agertu den tokiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Herensuge Aldatu lotura Wikidatan