Zugarramurdi

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Zugarramurdi
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Zugarramurdi. Euskal Herria.jpg
Zugarramurdi udalerriaren irudi orokorra.
Zugarramurdiko bandera

Zugarramurdiko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Eskualdea Baztanaldea
Izen ofiziala Escudo de Baztan.svg Zugarramurdi
Alkatea Jesus Mari Agerre Indaburu
(Akelarre)
Posta kodea 31710
INE kodea 31264
Herritarra zugarramurdiar
Kokapena
Koordenatuak 43° 16′ 10″ N, 1° 32′ 30″ W / 43.2693436°N,1.5416354°W / 43.2693436; -1.5416354Koordenatuak: 43° 16′ 10″ N, 1° 32′ 30″ W / 43.2693436°N,1.5416354°W / 43.2693436; -1.5416354
Zugarramurdi hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Zugarramurdi
Zugarramurdi
Zugarramurdi (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 5,65 km2
Garaiera 205 metro
Distantzia 75 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 225 biztanle
% 49,78 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 50,22
Dentsitatea 39,82 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 4,35
Zahartze tasa[1] % 22,96
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 36,36
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 73,33 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 7,16 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 88,84 (2010)
Euskararen erabilera

73,5 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.zugarramurdi.es/


Zugarramurdi[2] Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da. Herriak 225 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Urdazubi eta Baztan udalerriekin batera Baztanaldea eskualdea osatzen du.

Ainhoa, Sara eta Urdazubi herriekin batera Xareta elkartea edo azpieskualdea ere osatzen du.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zugarramurdi toki izenaren jatorria edo esanahia ezin izan da oraingoz segurtasun osoz zehaztu ahal izan, baina ziurtasun osoz euskarazkoa dela baieztatu liteke. Pertsona abizena ere bada.

Historian zehar agirietan izen horrekin agertu izan da: Zugarramurdi (1154 eta 1860); Jose Maria Jimeno Jurio, 2004[3].

Koldo Mitxelenaren proposamenaren arabera "zumar doilor ugaridun lekua" litzateke, zumar (Gipuzkoako Zumarraga udalerriaren antzera) + andur ('doilor') + -di atzizkia (multzoa, taldea edota ugaritasuna adierazten duen atzizkia), hortaz, zugarrandurdi -> zugarramurdi. Baina Mitxelena berak bere teoria hau frogaraziko luketen antzinako agiririk ez zuela onartu zuen. Euskara batuan zumar esaten da, baina zugar euskalki edo azpieuskalkietan agertzen den aldaera ere bada. Bestalde, -di atzizkia euskal toki izen nahiz abizenetan maiz zuhaitz edo landare izenekin batera agertzen den atzizkia da, esate baterako, Lizardi, Pagadi, Aresti, Gorostidi, Loidi, etab. Adibidez, Zumardi izenak zumar asko dauden lekua adierazten du. Zugarramurdiren kasuan halere oraindik ezezaguna den tarteko elementua dago: amur delakoa.

Mikel Belaskoren arabera, herritarrek eguneroko hizkeran Zugamurdi, Zamurdi edo Zuenburdi ahoskerak erabili ohi dituzte, herriaren izenaren laburdurak alegia.

Herrigunea Zugarramurdiko Leizeetatik ikusia, tartean baita Jasokundeko eliza ere.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zugarramurdin, itsasoaren mailatik 137 metrora, Nafarroako gobernuak 1990ean jarritako estazio meteorologikoa dago.[4]

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bost auzok osatzen dute udalerria: Azkar, Etxartea, Madaria, Olasur eta Zugarramurdi herrigunea bera.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Zugarramurdiko sorginkeri prozesua»

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zugarramurdiko biztanleria

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamalau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %6,09 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an bezala, 2011ko udal hauteskundeetan ere Zugarramurdiko alkate Akelarre herri ekimeneko Jesus Maria Agerre Indaburu aukeratu zuten, Akelarrek lortu baitzituen udaleko bost ordezkariak[5].

2007ko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007ko udal hauteskundeen ondoren, Zugarramurdiko alkate Akelarre herri ekimeneko Jesus Maria Agerre Indaburu hautatu, Akelarrek lortu baitzituen udaleko bost ordezkariak. Baliogabeko botoak sei izan ziren (emandako boto guztien %4,92) eta boto zuriak sei izan ziren (%5,17). Abstentzioa %43,26 izan zen.

Zugarramurdiko Udala (2007)
Hautetsia Jasotako botoak
Evaristo Mentaberri Mihura (Akelarre) 83
Mikel Pedro Mitxelena Etxehebeste (Akelarre) 72
Jesus Maria Agerre Indaburu (Akelarre) 71
Gonzalo Garmendia Bedialauneta (Akelarre) 67
Lazaro Dainciart Iribarren (Akelarre) 67

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zugarramurdiko udaletxeko idazkaria Urdazubiko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Lapitztegia kalea, 1

Alkateen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Jesus Mari Agerre Indaburu Akelarre
2011-2015 Jesus Mari Agerre Indaburu Akelarre

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Nafar-lapurtera»

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zugarramurdiko bestak abuztuaren 15ean ospatzen dira, Andre Marietan. Bertan egiten da zikiro-jate ospetsua.

Zinema[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zugarramurdi udalerrian filma hauek girotu izan dira:

Argazki galeria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Zugarramurdi Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa