Joan Karlos I.a Espainiakoa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Joan Karlos I.a Borboikoa 
Berorren Maiestatea
Joan Karlos I.a Espainiakoa

1975 – 2014
Aurrekoa Francisco Franco
Oinordekoa Filipe Borboikoa

Jaiotza 1938ko urtarrilaren 5a
Erroma, Italia
Ezkontidea Sofia Greziakoa
Egoitza Zarzuela jauregia
Sinadura Joan Karlos I.a Espainiakoa-ren sinadura

Joan Karlos I.a, izen osoa gaztelaniaz Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias edo Juan Carlos I, (Erroma, 1938ko urtarrilaren 5a - ) 1975tik 2014ko ekainaren 19ra Espainiako erregea eta estatuburua izan zen. Bere oinordekoa, bere seme den, Filipe VI.a da; Joan Karlosek abdikatu eta gero. Egun, errege titulua mantentzen du.

Francok izendatu zuen bere ondorengo estatuburu, nahiz eta, izatez, errege izatea Joan Karlosen aitari zegokion. Horrela, Franco hil eta gero Espainian monarkia berrezarri zen.

1975eko azaroaren 22an izendatu zuten errege, Francisco Franco hil ondoren, 1947ko Estatuko Ondorengotzarako Legean horrela erabaki eta gero. Espainiako konstituzioak, erreferendumean berretsi zenak eta urte bereko abenduaren 27an aldarrikatu zenak, Espainiako errege bezala onartzen du eta horrez gainera, Borboi leinuaren oinordeko izendatu zuen eta baita Estatuko zuzendaritzarako boterea eman ere. Kargu hauek jaso aurretik, Joan Karlosek Estatuko buruzagitzaren barneko eginkizun batzuk izan zituen Franco gaixo zegoen bitartean.

Bere erreinaldian Joan Karlosek bere aldeko jarraitzaile ugari izan du bai Espainian eta baita Iberoamerikan ere. Hala ere, 2012an egoera hau goitik-behera aldatu zen, 2013an populazioaren % 53a bere gobernatzeko erarekin erabateko desadostasunera iritsi arte, nahiz eta, gainerako Espainiako organigrama politikoarekin alderatuta, balorazio positiboa mantendu.

Errege zela, trantsizio espainiarra eman zenean izan zuen jarreragatik, 1981eko Estatu kolpea gelditzeko izan zuen bitartekotzagatik, Europari laguntza emanagatik eta harreman diplomatikoak sortzerakoan egin duen ekarpenagatik, hainbat omenaldi eta nazioarteko sari jaso ditu, hala nola, Karlomagno saria (1982), Félix Houphouët-Boigny saria UNESCO-rentzako bakea bilatzeagatik (1995), Demokraziaren domina, Yeshiva-ko Unibertsitateak emana (1997), estatuburu mundialaren saria Appeal of Conscience erakundeak emana (2011) edo erakunde errusiarraren estatu-mailako saria (2011), besteak beste.

2014ko ekainaren 2an, abdikatzeko asmoa jakinarazi zuen [1] Semea izango du oinordeko, Filipe Borboikoa[2]

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Joan Karlos Erroman (Italia) jaio zen 1938ko urtarrilaren 5ean eta Joan Karlos Alfontso Victor Maria Borboikoa izenarekin bataiatua izan zen. Aitaren aldetik, Alfontso XIII.aren iloba da eta Joan Karlosen gurasoak Joan Borboikoa eta Battenberg(Bartzelonako kondea) eta Maria de las Mercedes Borboikoa-Dos Sicilias eta Orleans (Dos Siciliaseko printzesa) izan ziren.

Bere ahaideek Juanito deitzen diote, aita zen Joan Borboikoarengandik bereizteko. Joan Karlos I.a, Erromako ospitale batean jaio zen, Bigarren Errepublika aldarrikatu zenean, 1931n, errege-erreginen familia Espainiatik erbesteratu eta gurasoak Italian bizi baitziren[3].

1938ko urtarrilaren 26an Erromako kapera batean bataiatu zuen Vatikanoko idazkaria zen kardinal batek, Eugenio Pacellik, ondoren Pio XII.a aita santua izango zenak. Joan Karlos I.aren aitaren ama, hots, bere amona Victoria Eugenia, bataioko ama pontea izan zen eta bere amaren aita, hots, Joan Karlosen aitona, Carlos Tancredo Borboikoa (Dos Sicilias-eko printze eta Espainiako infante), berriz, aita pontekoa. 1942an, familia osoa Lausanara (Suitza) lekualdatu zen.

1948ko abuztuaren 25ean, Bizkaiko Golkoan, Franco eta Bartzelonako kondearen artean burutu zen elkarrizketa batean, erabaki zen printzea Espainiara mugituko zela bere ikasketak bertan burutzeko. Urte bereko azaroaren 8an, 10 urte besterik ez zituen Joan Karlosek espainiar lurrak zapaldu zituen lehen aldiz. Hurrengo urteko udan, Franco eta Joan Borboikoaren arteko harremanak errazak ez zirenez, Joanek bere seme Joan Karlos berriro ere Espainiatik ateratzeko erabakia hartu zuen.

Estorilen urte bat pasa ondoren, 1950eko udazkenean, Joan Borboikoak bere semari Espainiara itzultzen utzi zion bertan bere ikasketekin jarraitzeko, baina bere anaia Alfontsorekin batera izan zen oraingo honetan. 1954ko udarako Joan Karlosek jadanik bere batxilergoko ikasketak bukatuta zituen. Jarraian, heziketa militarra jaso zuen Zaragozako Academia militar General delakoan lehenik (1955-1957), ondoren, Escuela Naval Militar delakoan Pontevedran (1957-1958) eta, azkenik, Academia General del Aire-en Murtzian (1958-1959).

1956ko martxoaren 29ko Aste Santuan, Estorileko errege-erreginen etxean, gaur egun Villa Giralda izenez ezagutzen dena, 18 urte zitun Joan Karlosek eta bere anaia Alfontso errebolber batekin jolasten ari zirela, ustekabean tiro egin eta Joan Karlosen anaia hilik gertatu zen.

1961eko irailaren 13an Joan Karlos I.aren eta Sofia Greziakoaren arteko ezkon-hitza eman zen ofizialki. Zortzi hilabete geroago, 1962ko maiatzaren 14an, bikotea Atenasen ezkondu zen erritu ordoxo eta katolikotik. Ezkontzaren aurretik, Francok Joan Karlos eta Sofia Espainian bizitzearen egokitasuna adierazi zuen eta, 1963aren hasieran, Joan Borboikoa alde ez bazegoen ere, senar-emazteak Madrilera joan ziren eta Zarzuelako jauregian jarri ziren bizitzen [4].

1966ko martxoaren 5ean, Bartzelonako kondearen kontseilu pribatua Estorilen elkartu zen Alfontso XIII.aren heriotzaren hogeita bostgarren omenaldia egiteko eta Joan Karlos bertara gonbidatu zuten. Bilera hura, Joan Borboikoaren eskubide dinastikoak onartzeko ekitaldi bat izango zen. Joan Karlosek aurretik aita bizirik zegoen bitartean ez zuela koroa onartuko esan bazuen ere, emaztearen eskaerari kaso egin eta bilera horretara ez joatea erabaki zuen, gaixo zegoela esanez.

Espainiako printze[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1947ko Estatuko Buruzagitzaren Legeari jarraituz, Francok Erregearen tituluaren ondorengo izendatu zuen Joan Karlos; 1969ko uztailaren 22an, Espainiako gorteek berretsi zuten eta printze gazteak hauen aurrean zin egin behar izan zien erreinuko funtsezko legeei eta Movimiento Nacional delakoaren printzipioei, hots, ideal frankistei. Hala ere, lege horietan oinarrituko zen gerora erregimenaren aldaketa bultzatzeko eta demokraziaren etorrera errazteko.

Francok Gorteei Joan Karlos printzea bere ondorengo estatuburu izendarazi zuenekoa:

« Mugimendu Nazionalaren printzipioetan VII.ean finkatuta dago espainiar Estatuaren forma politikoa (...) Monarkia tradizional, katoliko, soziala eta ordezkaritza bidezkoa dela. 1947ko uztailaren 26ko Estatuaren Buruzagitzarako Ondorengotza Legeak (...), 1967ko urtarrilaren 10eko Estatuko Lege Organikoak zenbait puntutan aldatuta (...), seigarren artikuluan Estatuaren Buruzagitzan ondorengoa ezartzeko bide zuzena finkatzen du. Horretarako, Espainiako Caudillo eta Armaden Generalísimoari eskubidea ematen dio bere ondorengoa, Errege edo Buru moduan, izan beharko lukeela uste duena Gorteei proposatzeko (...). Horregatik, Espainiako Gorteei nire ondorengotzat erregetzat Joan Karlos Borboi eta Borboikoa Printzea proposatzeko unea dela deritzot. Izan ere, hain zeregin zailerako prestakuntza egokia hartuta eta hiru Armadetako kidea izanda, argi erakutsi du herriazale garbia dela eta Mugimenduaren Printzipioekin eta Erreinuaren Oinarrizko Legeekin bat egiten duela, eta Ondorengotza Legearen 9. artikuluan ezarritako gainerako baldintzak ere betetzen ditu. Horren arabera, eta Espainiako Gorteek onartutako Legeari jarraiki, zera berresten dut: 1. artikulua. Estatuko Buruzagitza hutsik geratzean, Koroa ezarriko da On Joan Karlos Borboi eta Borboikoa printzearen bitartez, 1947ko uztailaren 26ko Oinarrizko Legearen 11. artikuluan, 1967ko urtarrilaren 10eko Estatuko Lege Organikoak aldatuta, finkatutako ondorengotza ordenaren arabera  »

[5].

Arau dinastikoei jarraituz, Espainiako erregetzaren ondorengotza Joan Borboikoa eta Battenberg-entzat izango litzateke, Alfontso XIII.aren hirugarren seme eta jaraunslearentzat. Baina, Joan eta Francoren arteko harremanak okerrera zihoazenez, oinordekotzaren lerroan salto bat egin zuen eta Joan Karlos hautatu zuen Espainiako printze izateko. Titulu horrekin, Francok lortu nahi zuena monarkia liberalarekin distantzia bat gordetzea zen. Joan Karlosek onartu egin zuen aurrez esandako salto hori eta horrek errege-erreginen etxe barruko gatazkak ekarri zituen. 1977ra arte, Bartzelonako kondeak ez zien bere ondorengotzarako eskubideei ofizialki uko egingo.

Joan Karlos I.ak Estatuko buruzagitza onartu zuen 1974ko uztailaren 19aren eta irailaren 2aren artean lehenik eta 1975eko urriaren 20tik hilabete bereko 30era gero, Francoren gaixotasunak zirela medio. 1974ko uztailaren 9an Franco ospitalean sartu zuten bere eskuineko hankan flebitisak jota. Ospitalera joan aurretik, gobernuko lehendakariari deitu zion (Carlos Arias Navarro) eta Espainiako gorteetako lehendakariari (Alejandro Rodriguez de Valcárcel), printzeari botereen transferentzia egiteko. Bi egun geroago, Joan Karlos, lehendakaria konbenzitzen saiatu zen ez baitzuen Francok esandako hori egitea nahi, diktadoreak boterea betiko pasa ziezaiola baizik. Arias Navarroren ezezkoa jaso ondoren, Joan Karlosek Francori eskatu zion transferentziaren dekretu hori ez sinatzeko. Uztailaren 19an, diktadorearen egoera oso larria zenez, lehendakaria Francorengana joan zen transferentzia hori onartzeko xedearekin. Cristobal Martinez-Bordiú, diktadorearen koinatua, Arias Navarro logela hartan sartzea eteten saiatu zen, baina azkenik, lehendakariak sartzea lortu zuen eta baita diktadorea konbenzitu ere bitarteko boterea eman ziezaion. Honek guztiak, Villaverdeko markesa haserrarazi zuen eta baita Francoren emaztea (Carmen Polo). Joan Karlosek, lehen aldiz, Estatuko buruzagitza hartu zuen.

Franco gero eta gaixoago zegoenez, 1975eko urriaren 23an Valcárcel eta Arias Navarro Zarzuelara joan ziren Joan Karlosi berriro ere buruzagitza hartu zezala proposatzera. Baina, Joan Karlosek ezezkoa esan zuen baldin eta ordezkapena ez bazen behin betiko. Urriaren 30ean, peritonitis larri batek hartu zuen diktadorea. Bere egoera estu horretaz jabetuta, diktadoreak printzeak bera ordezkatzea eskatu zuen eta honek baiezkoa eman zuen, Francoren gaixotasuna terminala zela jakin ondoren.

Erregealdia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bundesarchiv B 145 Bild-F050576-0030, Sindelfingen, Staatsbesuch König von Spanien.jpg

1975eko azaroaren 20an, Francoren heriotzaren berri ematean, Joan Karlosek zin egin zuen Movimiento Nacional delakoaren printzipioei men egingo ziela, hots, frankismoa iraunaraziko zuela. 1975eko azaroaren 22an, Gorteek Espainiako errege egin zuten Joan Karlos I.aren izenpean eta tronura eramana izan zen bost egun geroago.

Nahiz eta Movimiento-ren legeei fideltasuna erakutsiko zien konpromisoa hartu, bere jarrerarekin Erreforma Politikorako Legea sustatu zuen eta hau diputatuen kongresuan bozkatua izan zen 1976ko azaroaren 18an eta erreferendumean onartua %94ko babesarekin. Honen ondorioz, Espainiar Trantsizioa hasi zen demokraziarantz.

1977ko maiatzaren 14an, errege izateko aukera urrun ikusten zuelarik, Bartzelonako kondeak (Joan Karlosen aita) bere eskubide dinastikoei uko egin zien. Horrela, 1977ko azaroaren 1ean, Filipe (Joan Karlos I.aren semea) koroaren oinordeko bihurtu zen eta Asturiaseko printze titulua bere gain hartu zuen. On Joanek bere ukapena ekitaldi bero eta afektibo batean burutu zuen; Landelino Lavilla zegoen Erreinuko notario nagusi eta ekitaldiaren ostean, On Joanek honako hau aitortu zuen:

« Uko egiten dut, Espainiarenganako maitasun handiz eta nire semearekiko afektu handiz  »

.

Joan Karlosen erreinaldian, Espainiako konstituzioa onartu zen eta bertan erregearen eginkizunak zehaztu ziren, koroaren edonolako esku-hartzea politikan ezabatuz eta Espainia monarkia parlamentario bihurtuz. Horrez gain, konstituzioaren 57. artikuluak Joan Karlos I.a dinastia historikoaren oinordeko legitimo aitortzen du. Konstituzioa erreferendumean berretsia izan zen abenduaren 6an eta erregeak onetsi egin zuen abenduaren 27an.

Koroak, iraunkortasunaren eta aberriaren sinbolo denak, ez du onartzen indarra erabiliz konstituzioak (espainiar herriak erreferendumean onartu zuena) zehaztu zuen prozesu demokratikoa geldiarazi nahi duenaren jarrerarik.

Espainiako erregeak aurre egin behar izan zion arazo handienetako bat 1981eko otsailaren 23ko estatu kolpea izan zen. Egun hartan, gobernuko lehendakari izateko hautagai zen Leopoldo Calvo-Soteloren inbestidurarako bigarren botazioa egiten ari zen bitartean, diputatuen kongresua hartu zuten Goardia Zibileko indarrek, Antonio Tejero koronelaren agintean. Aldi berean, III. eskualde militarreko kapitaintza nagusian (Valentzia), Jaime Milans del Bosch teniente jeneralak hiriko kaleak okupatu zituen tankeekin eta beste hainbat saialdi egon ziren beste puntu batzuetan, hala nola, Madrilgo Prado del Reyko Televisión Españolako estudioak hartzea. Une hartan, altxamenduak koroaren babesa espero bazuen ere, Joan Karlos I.ak telebistan eginiko agerraldiaren ondoren, altxamendua bertan behera geratu zen.

2011ko abenduaren 11n, komunikazio bideetan ateratako informazioen arabera, erregearen suhia den Iñaki Urdangarinek agian fondo publikoak bidegabeiraz erabili zituen eta iruzur, faltsutasun eta diru zuritzeaz salatu zuten. Zarzuelak, izandako jokabidea ez zela ereduzkoa izan-eta, eginkizun instituzional guztietatik alboratu zuen.

José Castro epaileak Iñaki Urdangarinen auziarekin jarraitu zuen eta, 2012ko otsailaren 25, 26 eta 27an, Urdangarinek 2006an erregeak bere negozioak bertan behera uzteko eskatu ziola adierazi zuen. Hala ere, 2012ko apirilaren 16an, Urdangarinek bere sozio ohia zen Diego Torresi idatzitako hiru korreo egin ziren publiko eta korreo horiek erregea bere suhiaren aldeko negozioetan inplikatzen zuten.

2012ko apirilaren 14an Joan Karlos I.ak, Botsuanan elefanteak ehizatzera joatera gonbidatua izan zen batean, aldakako haustura bat pairatu zuen. Gertakari honek, kritika asko piztu zituen, Espainiako krisi ekonomikoaren garai okerrenean gertatu baitzen. PP eta PSOEk ez zuten ezbehar hori publikoki baloratu, baina Izquierda Plural, Unión Progeso y Democracia eta Esquerra Republicana de Catalunyak gobernuari gai honi buruz galdetuko ziotela azaldu zuten, diputatuen kongresuan. Patxi Lopez lehendakariak ere ez zela gaizki egongo erregeak barkamen publikoa eskatzea esan zuen.

Apirilaren 18an, operatua izan zen ospitaletik ateratzean, erregeak barkamen publikoa eskatu zuen gertatutakoagatik[6]. Hortik aurrera, bere erregetza erabat aldatuko da.

Bere erreinaldiko gobernuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Joan Karlos I.a eta Sofia Nixonekin
Joan Karlos I.a Putinekin
Joan Karlos I.a eta Zapatero
Erregea eta Urkullu Zarzuelan

Carlos Arias Navarro (1974-1976): lehenengo erreforma demokratikoen liderra izan zen. Frankismoa mantentzeko etengabeko ahaleginek bere kargu-uztea ekarri zuten. 1976ko uztailaren 1ean, erregearekin tentsioz betetako bilera bat izan ondoren, Ariasek dimisioa aurkeztu zuen.

Adolfo Suárez (1976-1981), UCD: Hainbat bideetatik demokraziarako uste sendoetara iritsi ziren bere garaiko politikoen talde batek bultzatuta, 1976 eta 1979 bitartean, erregimen frankista desmuntatu zuen eta horretarako Movimiento delakoaren legeekin bat zetozen barne erreformak egin zituen. Bere agintaldian egon ziren une garrantzitsuenak hauek izan ziren: erreforma politikoaren proiektua eta lehen hauteskunde orokor askeak (1977). Hauetatik, gorte batzuk azaleratu ziren, konstituzio espainiarra (1978) idatzi eta onartu zutenak eta oraindik indarrean dagoena. 1981ean, Suárezek, ezkerreko alderdi politikoen etengabeko presioa eta bere alderdian bertan zeuden tentsioak zirela-eta, dimititu egin zuen.

Leopoldo Calvo-Sotelo (1981-1982), UCD: Bere agintaldian, hartu zuen erabaki garrantzitsuena Espainia Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundean sartzea izan zen (NATO). Erabaki honek arazo asko sorrarazi zizkion, batez ere, PSOErekin. Agintean egon zen denbora laburrean, azken saialdi kolpistak bertan behera utzi ziren. Gainera, hainbeste espero zen dibortzioaren legea onartu zen.

Felipe González (1982-1996), PSOE: bere lehendakaritza luzeko ekintzetatik nabarmentzen direnak honako hauek dira: lehen aurkako bortitza izan bazen ere, NATOn sartzea, eta 1986ko erreferendumean berresteko bideak egitea, Europar Batasunean sartzea eta 1992ko Bartzelonako Joko olinpikoak. Berak bultzatutako modernizazio ekonomikoa, soziala eta azpiegituretakoa, gehiengo absolutuan oinarrituta zegoena, bere azken urteetan lausotuta geratu zen hainbat arrazoi zirela medio: krisi ekonomiko bortitza, ustelkeriaz gainezka zegoen estatu bat eta GAL talde terroristan inplikatuta egon zitekeenaren hipotesia, ETAren aurka zihoana.

José María Aznar (1996-2004), PP: Bai Felipe Gonzalez eta bai José María Aznarrekin, demokraziaranzko trantsizioak normalizazio demokratikoko hamarkadei bidea egiten ari zela, erregea jokabide politikotik urruntzen joan zen. 2004ko hauteskundeak (Aznarrek ez aurkeztea erabaki zuena) baino 3 egun lehenago 11-Mko Madrilgo atentatu terroristak gertatu ziren.

José Luis Rodríguez Zapatero (2004-2011), PSOE.

Mariano Rajoy (2011-gaur egun), PP.

Ondorengotza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1962ko maiatzaren 14an Atenasen ezkondu zen Sofia Greziako eta Danimarkakoarekin eta bikoteak hiru seme-alaba izan zituen:

Zaletasunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Joan Karlos erregeak 1972ko Municheko Joko Olinpikoetan parte hartu zuen, Dragon klasean lehiatuz bere Fortuna ontziarekin. Bere bi tripulatzaileak Félix Gancedo eta Gonzalo Fernández de Córdoba izan ziren. Aurrerago, Bribón taldearen parte izan zen.

Horrez gain, irrati-amateurra da eta eskia eta ehiza gustuko ditu.

2004ko urriaren 8an hartzak ehizatzen hartu zuen parte Errumanian. 2006an, Errusiako komunikabide batzuek, drogatutako hartz bat ehizatu zuela leporatu zioten eta autoritate errusiarrek ikerketa bat ireki zuten. Gertaera hau faltsua zela adierazi zuen erregearen etxeak. Arazo horiek zirela eta, 2012ko ekainaren 21ean Fondo Mundial para la Naturalezako sekzio espainiarrak bere estatutuen ohorezko lehendakariaren titulua erregeari kentzea erabaki zuen. Kargu hori erakundea sortu zenez gero izan zuen Joan Karlosek.

Karlomagno sariaren irabazle izan zen 1982an, Simón Bolivar sariarena 1983an eta honoris causa doktoretzak jaso ditu unibertsitate ezberdinetan, hala nola, Bolonian (1988), Oxforden (1986), Cambridgen (1988), Harvarden (1983) edo Sorbonan (1985).

Aberastasun pertsonala eta esamesak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2012ko irailean, The New York Timesek Un Rey escarmentado que busca la redención, para España y su Monarquía izeneko artikulu bat argitaratu zuen[7]. Testu hau erregeak egunkaria bisitatu eta handik bost egunetara zabaldu zen. Bisita hori, Espainiako egoera azaltzeko eta herrialdearen irudia hobetzeko egin zuen. Testu horretan, errege-erreginen familiaren aberastasuna 2.300 milioi dolar ingurukoa dela adierazi zen, hots, 1.800 milioi euro ingurukoa. New yorkeko iturri batzuek esan zuten kalkulu hori ez zela izan ikerketa baten ondoriozkoa, baizik eta, aurretik publikatutako zifretan oinarrituta zegoela.

Erregearen aberastasunaren nondik-norakoak ordura arte argitaratu zituzten bakarrak Eurobusiness (2000 eta 2002) eta Forbes (2003) aldizkariak izan ziren. Eurobusiness lehenengoa izan zen 1.790 milioi euroei buruz hitz egiten, 2002an argitaratu zuen zerrendan, Europako 400 pertsona aberatsenak azaltzen zirelarik. Aurreko eranskinean, 2000koan, erregeari 1.681 milioi estimatzen zitzaizkion, baina honen inguruko erreakzioak ez ziren iritsi 2002ko zenbakia argitaratu zen arte. Bertan esaten zenaren arabera, Joan Karlos I.aren familiak, ondasun asko jarauntsi zituen Espainian eta Europako beste leku batzuetan, hala nola, Mallorcako irla bat... Arte lan ugari ere eskuratu zuen, baina, erregetza espainiarraren aberastasunaren iturri garrantzitsuena 40ko hamarkadaren amaieran, monarkia berrezartzeko Franco jeneralaren eskutik antolatutako erakunde batetik dator. Erregeak, 545 milioietan baloratutako aberastasun pertsonala dauka eta horrez gainera, familiako ondasunak kontrolatzen ditu, 1.136 milioi eurotan baloratuta daudenak.

Gobernuak eta erregearen etxeak informazio hori faltsua zela esanez erreakzionatu zuten. Erresuma Batuko espainiar enbaxadoreak aldizkariko zuzendariari eskutitza bat bidali zion, Eurobusiness-ek esandakoarekin ez zegoela batere ados azaltzeko.

Osasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erregeak hainbat operazio kirurgikoei egin behar izan die aurre. 1981eko ekainaren 21eko gauetik hurrengo egunera larriki operatua izan zen, Zarzuelako pistinan bainatzera zihoanean kristalezko ate batekin izandako kolpearen eraginez nerbio erradialean ebaketa bat izan zuelako.

1983ko urtarrilaren 3an, pelbiseko fisura bat izan zuen, Gstaad-en (Suitza) eskiatzen ari zela; hori dela eta, hiru hilabetez egon behar izan zuen bajan.

1985eko uztailaren 19an, fibrosia bat kentzeko berriro ere operatu egin behar izan zuen, aurrez esandako eski istripu horrengatik.

1991ko abenduan, beste istripu bat izan zuen eskiatzen ari zela Baqueira Bereten. Azken honengatik, belaunetik operatu zuten eta honek beste lau hilabetez bajan egotea ekarri zion.

2010eko maiatzaren 8an, tumore bat kendu behar izan zioten Bartzelonako Hospital Clínic-ekin lotura duen entitatean.

2012ko apirilaren 14an aldakatik operatua izan zen, Madrilgo Quirón San José ospitalean, Botsuanan ehizatzen ari zela erori izanagatik. Aurrerago, erregeari protesi bat ezarri zioten ezkerreko aldakako artikulazioan.

2013ko martxoaren 3an, erregea kirurgikoki operatu behar izan zuten, Madrilgo Milagrosako klinikan, lunbareetako arazo batzuengatik.

2013ko irailaren 24an, erregea ezkerreko aldakatik operatu zuten Pozuelo de Alarcóneko (Madril) ospitale unibertsitarioan.

Tituluak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espainiako Konstituzioak, bere II. tituluko, 56. artikuluko, 2. parrafoan errege-titulua Joan Karlos I.ari ematen dio. Bestelako tituluak erabiltzea ere baimentzen du:[8]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Joan Karlos I.a Espainiakoa Aldatu lotura Wikidatan
Wikiesanetan artikulu bat dago honi buruz:
Joan Karlos I.a Espainiakoa