Laukiz

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Laukiz

 Bizkaia
Laukizko bandera

Laukizko armarria

Izen ofiziala Laukiz
Estatua
Erkidegoa
Herrialdea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Bizkaia
Mungialdea
Alkatea Salvador Artaza Arguintxona (EAJ)
Herritarra laukiztar
Koordenatuak 43°21′12″N 2°54′12″W / 43.35333°N 2.90333°W / 43.35333; -2.90333Koordenatuak: 43°21′12″N 2°54′12″W / 43.35333°N 2.90333°W / 43.35333; -2.90333

Bizkaia municipalities Laukiz.PNG

Eremua 8,1 km2
Garaiera 30 m
Distantzia 15 km Bilbora
Posta kodea 48xxx
Biztanleria 1.160 bizt. (2013)
Dentsitatea 143,21 bizt./km²
www.laukiz.net http://www.laukiz.net www.laukiz.net

Laukiz Bizkaiko udalerria da, Mungialdea eskualdean kokatutakoa. 2012ko erroldan, Laukizek 1.149 biztanle zituen.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mungialdeko herri hau Bizkaiko sinklinorian dago, geologiari erreparatuz, eta Bilbotik 15 kilometrora dago. Udalerriaren hegoaldean mendixka batzuk daude, batez beste 50-70 metroko altuerakoak. Mendietatik altuena 301 metroko Unbe mendia da. Mendixka hauetatik Butroe ibaira doazen hainbat erreka txiki jaisten dira, besteak beste, Amazkarai, Goiartzu eta Erreskondo. Erreka horiek igarotzen diren lekuetako baserrien izenak daramatzate.

Auzoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laukizko auzoak honakoak dira:

  • Elizalde, herriaren erdigunea eta udaletxea bertan daude.
  • Aurrekoetxe
  • Jose Antonio Agirre
  • torrebarri auzoa
  • Erreskando (errekaondo)
  • Mentxakaeta
  • Mendiondo, Unbe-Mendi urbanizazioa bertan dago.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Uribeko merindadeko elizate honek Gernikako batzar nagusietako 53. jesarlekua betetzen zuen. Herriaren jatorria, Laukizko Munio Munioruzetik dator. Izen hau Toda Ortiz Andreak emaniko Albonigako monastegiaren dohaintzan agertzen delarik.

San Martingo parrokia 1748ean sortu zen, herriko fededunen eskutik, Mortarako markesari hamarrekoak ematen zizkietelarik. Bestalde, herrian bi baseliza zeuden, bata jada existitzen ez den Jesus Gurutzatuaren omenezkoa, eta bestea San Martingoa. Jesus Gurutzatuaren baseliza, gaur egungo udaletxetik bi kilometrora kokatzen zen.

Mendeetan zehar nekazaritza izan da herriko iharduera ekonomiko nagusia, eta horrekin batera arto, gari, larre eta txakolinaren ekoizpenak bere garrantzia izan zuen. Herriak huruna ekoizteko zortzi errota zituen bere garaian. Dena den, Bilbo Handi eta Mungiako gune industrialdeetatik hurbil egoteak, herrian zeharkako eragina izan zuen arren, aldaketak nabariak izan ziren. Laukizko biztanleei nekazaritzaz gain, industria eta zerbitzuetan aritzeko aukera emanez.

1970eko hamarkadan herriko biztanleria bikoiztu egin zen "Unbe Mendi" izeneko etxe multzoa eraikitzearekin batera. Etxe multzo hau, Unbe mendiaren maldetan eraiki zen 1975. urte aldera, eta garai hartan ingurune naturalagoa bilatzen zuten familien beharrizanak betetzeko egin zen, Mungiako "La Bilbaina" etxe multzoa bezalaxe.

Demografia eta biztanleria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urtea 1857 1877 1887 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1980 1991 2001 2006
Biztanleak 483 463 477 510 554 539 613 649 600 565 518 1.050 979 995 979

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriko biztanle gehienak industria eta zerbitzuetan aritzen dira, herritik kanpo dauden enpresetan. Laukizko paisaia landa herri batena da oraindik ere. Oro har, lur-sailak tamaina txikikoak dira, 1-5 hektarea bitartekoak, larre moduan erabilitako belardiak ere kontuan hartuz. Artoa eta barazkiak nagusi dira, eta horrez gain, abeltzaintza ere bai, bereziki hegaztiak.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Euzko Alderdi Jeltzaleko Salvador Artaza hautatu zuten alkate.

2011ko maiatzaren 22

Alderdia Zinegotziak Boto kopurua
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ)
5
316 (%46,95)
Bildu
3
177 (%26,3)
A.C UNBEMENDI
1
97 (%14,41)
Alderdi Popularra (PP)
-
52 (%7,73)
Euskadiko Alderdi Sozialista (PSE-EE(PSOE))
-
24 (%3,57)

2007ko hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 legegintzaldian Laukizko alkatea EAJ alderdiko Jose Antonio Llona izan zen, 2007ko udal hauteskundeetan EAJk hauteskundeak irabazi ostean. Udaleko zazpi zinegotzietatik Eusko Alderdi Jeltzaleak lau lortu zituen. Hauteskunde haietan, EAJk botoen %52,02 lortu zuen, guztira 322 boto. EAEk, berriz, botoen %17,77, 110 boto, lortu zuen. Boto zuriak 8 izan ziren, %1,29, eta boto baliogabeak 4, (%0,64).

Laukizko Udala
Alderdia Botuak Zinegotziak
EAJ 322 4
EAE 110 1
PP 75 1
EA 65 1

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Udaletxea: Lauaxeta jaio zen etxea, gaur egungo udaletxea da.
  • San Martin eliza: 1748. urtean sortua.

Laukiztar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herriak "Eutsi!" aldizkaria kaleratzen du hiru hilean behin.

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mikel Deunaren jaiak iraileko azken astetik urriko lehen astera bitarte ospatzen dira.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Laukiz Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa