Laukiz

Laukiz
Bizkaia
Izen ofiziala	Laukiz
Estatua Erkidegoa Lurralde Historikoa Eskualdea	Espainia Euskal Autonomia Erkidegoa Bizkaia Mungialdea
Alkatea	José Antonio Llona Gorigolzarri (EAJ)
Herritarra	laukiztar
Koordenatuak	43°21′12″N 2°54′12″W
Eremua	8,1 km2
Garaiera	30 m
Distantzia	15 km Bilbora
Posta kodea	48xxx
Biztanleria	1.149 bizt. (2012)
Dentsitatea	141,85 bizt./km²
www.laukiz.net http://www.laukiz.net www.laukiz.net

Laukiz Bizkaiko udalerria da, Mungialdea eskualdean kokatutakoa. 2012ko erroldan, Laukizek 1.149 biztanle zituen.

Inguru naturala eta kokapena

Mungialdeko herri hau Bizkaiko sinklinorian dago, geologiari erreparatuz, eta Bilbotik 15 kilometrora dago. Udalerriaren hegoaldean mendixka batzuk daude, batez beste 50-70 metroko altuerakoak. Mendietatik altuena 301 metroko Unbe mendia da. Mendixka hauetatik Butroe ibaira doazen hainbat erreka txiki jaisten dira, besteak beste, Amazkarai, Goiartzu eta Erreskondo. Erreka horiek igarotzen diren lekuetako baserrien izenak daramatzate.

Auzoak

Laukizko auzoak honakoak dira:

• Elizalde, herriaren erdigunea eta udaletxea bertan daude.
• Aurrekoetxe
• Jose Antonio Agirre
• torrebarri auzoa
• Erreskando (errekaondo)
• Mentxakaeta
• Mendiondo, Unbe-Mendi urbanizazioa bertan dago.

Historia

Uribeko merindadeko elizate honek Gernikako batzar nagusietako 53. jesarlekua betetzen zuen. Herriaren jatorria, Laukizko Munio Munioruzetik dator. Izen hau Toda Ortiz Andreak emaniko Albonigako monastegiaren dohaintzan agertzen delarik.

San Martingo parrokia 1748ean sortu zen, herriko fededunen eskutik, Mortarako markesari hamarrekoak ematen zizkietelarik. Bestalde, herrian bi baseliza zeuden, bata jada existitzen ez den Jesus Gurutzatuaren omenezkoa, eta bestea San Martingoa. Jesus Gurutzatuaren baseliza, gaur egungo udaletxetik bi kilometrora kokatzen zen.

Mendeetan zehar nekazaritza izan da herriko iharduera ekonomiko nagusia, eta horrekin batera arto, gari, larre eta txakolinaren ekoizpenak bere garrantzia izan zuen. Herriak huruna ekoizteko zortzi errota zituen bere garaian. Dena den, Bilbo Handi eta Mungiako gune industrialdeetatik hurbil egoteak, herrian zeharkako eragina izan zuen arren, aldaketak nabariak izan ziren. Laukizko biztanleei nekazaritzaz gain, industria eta zerbitzuetan aritzeko aukera emanez.

1970eko hamarkadan herriko biztanleria bikoiztu egin zen "Unbe Mendi" izeneko etxe multzoa eraikitzearekin batera. Etxe multzo hau, Unbe mendiaren maldetan eraiki zen 1975. urte aldera, eta garai hartan ingurune naturalagoa bilatzen zuten familien beharrizanak betetzeko egin zen, Mungiako "La Bilbaina" etxe multzoa bezalaxe.

Demografia eta biztanleria

Urtea	1857	1877	1887	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1980	1991	2001	2006
Biztanleak	483	463	477	510	554	539	613	649	600	565	518	1.050	979	995	979

Ekonomia

Herriko biztanle gehienak industria eta zerbitzuetan aritzen dira, herritik kanpo dauden enpresetan. Laukizko paisaia landa herri batena da oraindik ere. Oro har, lur-sailak tamaina txikikoak dira, 1-5 hektarea bitartekoak, larre moduan erabilitako belardiak ere kontuan hartuz. Artoa eta barazkiak nagusi dira, eta horrez gain, abeltzaintza ere bai, bereziki hegaztiak.

Ondarea

• Udaletxea: Lauaxeta jaio zen etxea, gaur egungo udaletxea da.
• San Martin eliza: 1748. urtean sortua.

Hauteskundeak

Laukizko alkatea EAJ alderdiko Jose Antonio Llona da,2007ko udal hauteskundeetan EAJk hauteskundeak irabazi ostean. Udaleko zazpi zinegotzietatik Eusko Alderdi Jeltzaleak lau lortu zituen. Hauteskunde haietan, EAJk botoen %52,02 lortu zuen, guztira 322 boto. EAEk, berriz, botoen %17,77, 110 boto, lortu zuen. Boto zuriak 8 izan ziren, %1,29, eta boto baliogabeak 4, (%0,64).

Laukizko Udala

Alderdia	Botuak	Zinegotziak
EAJ	322	4
EAE	110	1
PP	75	1
EA	65	1

Laukiztar ospetsuak

• Lauaxeta (1905-1937), euskal idazlea.

Kultura

Herriak "Eutsi!" aldizkaria kaleratzen du hiru hilean behin.

Jaiak eta ospakizunak

Mikel Deunaren jaiak iraileko azken astetik urriko lehen astera bitarte ospatzen dira.

Kanpo loturak

• (Euskaraz) Laukizko udalaren webgunea.