Urbeltz

Urbeltza Ezaugarriak:   orriak himenioan   kono-formako txapela   himenioa askea da   hankak eraztuna dauka   espora beltzak dauzka   saprobioa da   jangarria da Oharra: ez fidatu soilik orri honetan ematen diren datuez perretxiko bat identifikatzeko orduan. Inolako zalantzarik izanez gero, kontsultatu aditu batekin.

Coprinus comatus
Sailkapen zientifikoa
Erreinua: Fungi Filuma: Basidiomycota Azpifiluma: Agaricomycotina Klasea: Agaricomycetes Azpiklasea: Agaricomycetidae Ordena: Agaricales Familia: Coprinaceae Generoa: Coprinus Espeziea: Coprinus comatus (O.F. Müll.) Persoon

Urbeltza (Coprinus comatus) perretxiko jangarri bat da.

Morfologia

Urbeltza oso erraz identifikatzen da: hasieran bere txapelak hanka osoa estaltzen du. Lehenengo zuria eta leuna da, baina gero ezkatak sortzen zaizkio. Orriak hasieran zuriak dira, gero arrosa kolorea hartzen hasten dira txapelaren muturretik erdialderantz, eta azkenean erabat belzten dira.

Txapela 6-12 cm luze eta 2-5 cm zabal da. Hasieran arrautza formakoa da, gero kanpai altu eta estu gisako forma hartzen du, eta azkenean ertza zabaldu egiten zaio. Azalera zuria eta ezkatasua dauka, eta gailurrean kolore horixkagoa izan ohi du.

Hanka zuria dauka, txapeletik erraz samar bana daitekeena, argala, zuntzezkoa eta hutsa. Eraztuna dauka, txikia eta estua, oso erraz askatzen dena.

Haragia mehea da, hasieran zuria, gero arrosa eta azkenean beltza. Ez dauka usain berezirik.

Espora beltzak dauzka, eliptikoak eta leunak.

Ekologia

Espezie hau oso arrunta da udazkenean, nahiz eta udaberritik gehiago ager daitekeen. Larreetan, lorategietan, bide ertzetan... agertzen da.

Gastronomia

Perretxiko jangarri ona da, baina soilik ale gazteak jan behar dira, oraindik zuriak direnak.

Kanpo loturak

• (Euskaraz) Coprinus comatus Errotari mikologia elkartearen webgunean
• (Ingelesez) Coprinus comatus Mycobank-en