Europar Batasuna

Wikipedia(e)tik

**Europar Batasuna**
Europako bandera
Lema: In varietate concordia (latinez: «Batasuna aniztasunean»)

Estatu-partaideak	Alemania, Austria, Belgika, Bulgaria, Danimarka, Erresuma Batua, Errumania, Eslovakia, Eslovenia, Espainia, Estonia, Finlandia, Frantzia, Grezia, Hungaria, Irlanda, Italia, Letonia, Lituania, Luxenburgo, Malta, Herbehereak, Polonia, Portugal, Txekiar Errepublika, Suedia, Zipre
Kontseilua	Idazkaritza nagusia: Brusela Presidentzia aldakorra: José Sócrates, Portugal (2007ko bigarren seihilekoa)
Batzordea	Egoitza: Brusela Presidentea: Jose Manuel Durao Barroso
Parlamentua	Egoitzak: Estrasburgo, Brusela, Luxenburgo Presidentea: Josep Borrell
Justizia Auzitegia	Egoitza: Luxenburgo Presidentea: Vassilios Skouris
Azalera	4.324.301 km² (2004)
Biztanleria	489 milioi (2005)
Dentsitatea	115 biz./km²
Txanpona	Euroa (€ EUR)
Ordu-eremua	UTC-0-tik +2-ra, (UTC-4-tik +4-ra itsasgaindiko eremuetan)
Ereserkia	Europako Ereserkia
Europako Eguna	Maiatzaren 9a
Hiztun gehieneko hizkuntzak (2000)	alemana 24 % frantsesa 16 % ingelesa 16 % italiera 16 % gaztelania 11 % neerlandera 6 % greziera 3 % portugalera 3 % suediera 2 % katalana 1 % daniera 1 % finera 1 %
Interneteko domeinua	.eu

Europar Batasuna (EB) Europako nazioz gaindiko erakundea da. Batez ere, politika eta ekonomiako sailak indartu eta estatu-kideen artean harremanak hobetzeko sortua.

3976.372 km²-tan hedatzen da, eta 459.500.000 biztanle ditu (115.6 bizt./km²; 2005)

Estrasburgo da hiriburu ofiziala, Brusela hiriburu exekutiboa eta Luxenburgo hiriburu administratiboa. Hala ere, Londres da hiririk handiena.

[aldatu] Historia

Sakontzeko, irakurri: Europar Batasuneko historia

Historian zehar hainbat inperiok Europa mailako zabalkundea izan zuten; hauen artean Erromatar Inperioa, Inperio Frankoa, Erromatar-Germaniar Inperio Santua, Frantziako Lehen Inperioa eta Alemania nazia leudeke. Europan izandako gerren sarraskiak aintzat hartuta, 1945ean Bigarren Mundu Gerra amaitu aurretik, hainbat politikari eta pentsalarik Europako herri eta estatuen arteko batasunean amesten zuten, besteak beste, Victor Hugo, Charles de Saint-Pierre, William Penn eta Giuseppe Manzini aipa daitezke.

Hala ere, Europako estatu eta herrien arteko batasuna bilatzeko benetako urratsak Bigarren Mundu Gerra amaitu ostean sortu ziren. Winston Churchillek Europako Estatu Batuak sortzea proposatu zuen. 1949an Europako Kontseilua sortu zen, estatuz gaindiko lehen erakunde europarra.

[aldatu] Kideak

2007an hauek dira Europako Batasuneko estatu kideak (kakotx artean EBn sartu zen urtea):

Alemania (Alemaniako Errepublika Federala sortzaileetakoa izan zen; Alemaniako Errepublika Demokratikoa 1990an sartu zen, Errepublika Federalarekin bat egin zuenean).
Austria (1995)
Belgika (sortzailea)
Britainia Handia (1973)
Bulgaria (2007)
Danimarka (1973)
Errumania (2007)
Eslovakia (2004)
Eslovenia (2004)
Espainia (1986)
Estonia (2004)
Finlandia (1995)
Frantzia (sortzailea)
Grezia (1981)
Herbehereak (sortzailea)
Hungaria (2004)
Irlanda (1973)
Italia (sortzailea)
Letonia (2004)
Lituania (2004)
Luxenburgo (sortzailea)
Malta (2004)
Polonia (2004)
Portugal (1986)
Suedia (1995)
Txekia (2004)
Zipre (2004)

Gaur egun estatu kide izateko zerrenda ofizialean estatu hauek daude:

Beste estatu batzuk etorkizun hurbil batean hautagai izateko aukera dute:

Etorkizuneko balizko zabalkundeak Europako Merkataritza Askeko Elkarteko eta SESB ohiko estatuak har ditzakete. Lehenengoen artean Suitza, Liechtenstein, Islandia eta Norvegia egongo lirateke. Estatu hauek ekonomia maila oso altuak dituzte, EBko bataz bestekoa baino askoz altuagoak. Horrek hiritarren artean kontrako jarrera indartzen du; izan ere, EBn sartuko balira diru laguntzak ematea tokatuko litzaieke, Garapen Funtsen bidez herrialde txiroenei aurrera egiten laguntzeko. Gainera, politikoki oso estatu independenteak dira, beraien subiranotasuna gogor defendatzen dutenak.

Bigarrenen artean Ukraina, Bielorrusia, Moldava, Georgia, Armenia, Azerbaijan, Kazajstan eta Errusia leudeke, baina hauen hautagaitzak zail ikusten dira, bai ekonomikoki EBko bataz bestekotik oso atzean daudelako baita politikoki egoera ezegonkorrak nagusi direlako. Gainera, biztanle kopuru handia dutenez, Garapen Funtsetatik diru asko jasoko lukete, eta herrialde aberatsagoak EBn sartu ezean gaur egungoek ahalegin handiak egin beharko lituzkete.

Egoera berezian daude Europako mikroestatuak (Andorra, Monako, San Marino eta Vatikano Hiria). Hauek euroa erabiltzen duten arren, ez dira EBko kide. Europaz kanpoko beste estatu batzuen kidetza ere eztabaidatu izan da, hala nola, Israel eta Marokorenak, baina gaur egun ez dira aukera errealtzat hartzen.