Aras

Aras
Nafarroa
Izen ofiziala	Aras
Estatua Erkidegoa Merindadea Eskualdea	Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Lizarrako merindadea Vianaldea
Alkatea	Francisco Javier Murgiondo Markinez (PSN)
Herritarra	arastar
Koordenatuak	42°33′43″N 2°21′18″W
Eremua	17,64 km2
Garaiera	640 m
Distantzia	88 km Iruñera
Posta kodea	31239
Biztanleria	187 bizt (2011)
Dentsitatea	10,6 bizt/km²

Aras Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek 199 biztanle zituen 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 88 kilometrora dago.

Inguru naturala eta kokapena

Herria Nafarroa mendebaldean kokatzen da, Lizarrako merindadearen mendebaldeko muturrean. 1850eko hamarkadara arte Arasek Armañantzasekin udalerri bakarra osatu zuen.

Arasek Azuelorekin eta Aguilar Kodeskoarekin egiten du muga iparraldean, Bargotarekin ekialdean, eta Vianarekin ekialdean eta hegoaldean.

Ondarea

Arasko Andre Mariaren eliza Erdi Aroko jatorria duen eraikina da, baina gaur egungo itxura XVI. mendean eginiko zaharberritze baten ondorioa da. Portada errenazentista eta erretaula nagusia daude ikusgai, erretaula 1594an egin zen estilo erromanistan eta Ama Birjinaren bizitzako atalak irudikatzen ditu. Horrez gain, elizaren barruan, San Sebastian, San Roke, Jesusen Bihotza eta Sortzez Garbiaren irudiak gordetzen dira.

Baselizen artean, Kristo Santuaren baseliza XVII. mendean egina eta San Isidro Nekazariaren baseliza nabarmentzen dira. Horrez gain, hegoaldean, Sortako San Joanen komentuaren arrastoak daude: eraikina 1440an eraiki zen eta mende batzuk geroago, XVII. mendean, Bertan behera utzi zuten han bizi ziren abadeek.

Demografia

Arasko biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
538	544	523	524	534	589	578	506	398	285	232	215	202

2008ko erroldaren arabera, bederatzi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %4,62 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Ekonomia

Sakontzeko, irakurri: Nafarroako parke eolikoak

Aguilar Kodes eta Azuelo udalerrien artean, Las Llanas de Codés izeneko gunean, Nafarroako gobernuak eraikitako "Codés Azuelo" izeneko parke eolikoa dago. Instalaturiko potentzia 43,20 megawatteko da eta parkearen jabea Acciona Energia da gaur egun.

Politika

Alkateak

Alkateen zerrenda

1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011	Francisco Javier Murgiondo Markinez	PSN
2011-2015	Francisco Javier Murgiondo Markinez	PSN

Udal hauteskundeak

Arasko alkatea PSN alderdiko Francisco Javier Murgiondo Markinez da, 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Nafarroako Alderdi Sozialistak aukeraturiko zinegotzi guztiak lortu zituen, aurkeztu zen talde bakarra izan baitzen. Zuri emandako botoak 25 izan ziren (emandako boto guztien %19,84). Eta baliogabeko botoak 13 izan ziren (emandako botoen %9,35)

Arasko Udala (2007)

Alderdia	Botoak	Aukeratua?
Francisco Javier Murgiondo Markinez (PSN)	56	Bai
Jose Luis Ibarrondo Los Arcos (PSN)	56	Bai
Isabel Abecia Diaz de Otazu (PSN)	49	Bai
Maria Antonia Fernandez Fernandez (PSN)	48	Bai
Jesus Javier Saenz Gonzalez (PSN)	47	Bai

2011n ez zen zerrendarik aurkeztu. Hortaz, Murgiondok segitzen du alkate.

Udaletxea

Arasko udaletxeko idazkaria, Aguilar Kodeskoa, Cabredo, Genevilla, Lapoblacion eta Marañongo idazkari ere bada.

• HELBIDEA: Konstituzio Plaza, 13

Zerbitzuak

Aras "Kodes Mendizerrako Zerbitzuen Mankomunitateko" kidea da. Erakundeak Aguilar Kodeskoan du egoitza nagusia.

Jaiak eta ospakizunak

Arasko herriko jaiak Gurutze Santuaren omenez ospatzen dira irailaren 14aren inguruan. Horrez gain, gainontzeko ospakizunen artean herriko patroi diren San Sebastianen eguna urtarrilaren 20an, San Isidro Nekazariaren eguna eta San Rokeren ospakizuna nabarmentzen dira.

Ikus, gainera

• Nafarroako udalerrien zerrenda

Kanpo loturak

• (Gaztelaniaz) Arasi buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.
• Arasko Kale Nagusia Google Street View-n ikusia.