Etxauri

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Etxauri

 Nafarroa Garaia

Etxauriko armarria

Izen ofiziala Etxauri
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Iruñeko merindadea
Iruñerria
Alkatea Santiago Uharte Astitz
(Etxauritarra)
Herritarra etxauriar
Koordenatuak 42°47′38″N 1°47′24″W / 42.79389°N 1.79000°W / 42.79389; -1.79000Koordenatuak: 42°47′38″N 1°47′24″W / 42.79389°N 1.79000°W / 42.79389; -1.79000

Nafarroa municipalities Etxauri.PNG

Eremua 13,61 km2
Garaiera 410 m
Distantzia 13 km Iruñera
Posta kodea 31174
Biztanleria 585 bizt. (2012)
Dentsitatea 42,98 bizt./km²

Etxauri[1] Nafarroa Garaiko erdialdean dagoen udalerri bat da, Iruñerrian kokatua. Iruñetik 13 kilometrora dago, eta 2012ko urtarrilaren 1eko erroldan 585 biztanle ditu.

Iruñerriko Mankomunitatea, zaborra biltzeaz, ur-horniduraz eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñea inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxauri ibarraren ikuspegia.

Etxauri Iruñeko merindadearen hegoaldean kokatzen da Lizarrako merindadearen ondoan. Arga ibaiak udalerria zeharkatzen du. Herrira heltzeko Oltza Zendeako Ibero kontzejutik, Ziritzara doan errepidea hartu behar da.

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mugakide ditu iparraldean Oltza, hegoaldean Ziritza eta Zabaltza, ekialdean Zizur Zendea, eta mendebaldean Goñerri eta Gesalatz.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxauriko Otazu izeneko gunean, itsasoaren mailatik 387 metrora, Nafarroako gobernuak 1976an jarritako estazio meteorologikoa dago.[2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historiaurreko hainbat aztarna aurkitu dira baina Etxauriri buruzko lehen dokumentu ofiziala 1055. eta 1069. urte artekoa da. Erdi Aroan zehar, erregearen bizitoki izan zen eta Iruñeko katedralak ondasunak izan zituen Etxaurin. Horren ondoren, XIX. mendera arte, nobleziaren jaurreria izan zen. 1846. urtean, Nafarroan egin administrazio aldaketekin, herriak Etxauribar izeneko ibarra utzi eta udalerri independentea bihurtu zen. Ibarra osatzen zuten gainontzeko bederatzi herriek ere independentzia eskuratu zuten.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxauriko biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
594 605 598 560 498 485 538 609 433 367 411 437 490

2008ko erroldaren arabera, 27 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %5,30 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2003an bezala, Etxauriko alkatea sentsibilitate abertzaleko[3] Herri Kandidatura (HK-CP) ekimeneko José Javier Erro Larrea atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Hauteskundeetara talde bakarra aurkeztu zen eta aukeratzeko zeuden zazpi zinegotziak lortu zituen, gehiengo osoa. Zuri emandako botoak 62 izan ziren (emandako boto guztien %23,66), eta baliogabeko botoak 50(emandako botoen %16,03). Abstentzioa %28,44koa izan zen.

Etxauriko Udala-2007
Alderdia Botoak Zinegotziak
Herri Kandidatura 200 7

Aldiz, 2011n bi zerrenda aurkeztu ziren eta Agrupación Independiente Etxauritarra gailendu zen, boto alde txikiz. Santiago Huarte Astiz aukeratu zuten alkate.

Etxauriko Udala-2011
Alderdia Botoak Zinegotziak
Etxauritarra 188 4
Herri Kandidatura 175 3

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxauriko udaletxeko idazkaria Ziritza, Etxarri eta Bidaurretako idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: Plaza Zaldualdea, 1

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007 José Javier Erro Larrea Herri Kandidatura
2007-2011 José Javier Erro Larrea Herri Kandidatura
2011- Santiago Uharte Astitz Etxauritarra


Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Pamplonesa autobus konpainiak Etxauri Iruñearekin batzen du. Autobus lineak ibilbide hau egiten du:

Horrez gain, autobus konpainia beraren beste linea batek honako ibilbidea egiten du:

La Estellesa autobus konpainiaren Iruñea eta Lizarra arteko lineak ere geltokia du Etxaurin. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kirolak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxauriko harria delakoa harri landugabe bat da, harri jasotze probak egiteko erabilia. 136,5 kilo pisatzen du. Irregularra izaki, zaila da jasotzen. Urtero harri-jasotzaile ospetsuak lehiatzen dira, harriari altxaldi gehien nork egin.

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Herriko jaiak ekainean ospatzen dira, San Antonio egunaren (ekainak 13) inguruan.
  • Santa Eulaliaren omenez jaiak ospatzen dira abenduan.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxauriko Otazu dorretxea.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Etxauri Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa