Etxauri
|
Etxauri |
||
|---|---|---|
|
|
||
| Izen ofiziala | Etxauri | |
| Estatua Erkidegoa Merindadea Eskualdea |
Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Iruñeko merindadea Iruñerria |
|
| Alkatea | Santiago Uharte Astitz (Etxauritarra) |
|
| Herritarra | etxauriar, etxauribartar | |
| Koordenatuak | 42°47′38″N 1°47′24″W / 42.79389°N 1.79°W | |
| Eremua | 13,61 km2 | |
| Garaiera | 410 m | |
| Distantzia | 13 km Iruñera | |
| Posta kodea | 31174 |
|
| Biztanleria | 591 bizt (2011) | |
| Dentsitatea | 43,42 bizt/km² | |
Etxauri Nafarroako erdialdean dagoen udalerria da, Iruñerrian kokatua. Nafarroako hiriburutik 13 kilometrora dago eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 583 biztanle ditu.
Iruñerriko Mankomunitatea, zaborra biltzeaz, ur-horniduraz eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñea inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.
Eduki-taula |
[aldatu] Inguru naturala eta kokapena
Etxauri Iruñeko merindadearen hegoaldean kokatzen da Lizarrako merindadearen ondoan. Arga ibaiak udalerria zeharkatzen du. Herrira heltzeko Oltza Zendeako Ibero kontzejutik, Ziritzara doan errepidea hartu behar da.
Iparraldean Oltza, hegoaldean Ziritza eta Zabaltza, ekialdean Zizur Zendea eta mendebaldean Goñerri eta Gesalatz mugakide ditu.
[aldatu] Klima
Etxauriko Otazu izeneko gunean, itsasoaren mailatik 387 metrora, Nafarroako gobernuak 1976an jarritako estazio meteorologikoa dago.[1]
[aldatu] Historia
Historiaurreko hainbat aztarna aurkitu dira baina Etxauriri buruzko lehen dokumentu ofiziala 1055. eta 1069. urte artekoa da. Erdi Aroan zehar, erregearen bizitoki izan zen eta Iruñeko katedralak ondasunak izan zituen Etxaurin. Horren ondoren, XIX. mendera arte, nobleziaren jaurreria izan zen. 1846. urtean, Nafarroan egin administrazio aldaketekin, herriak Etxauribar izeneko ibarra utzi eta udalerri independentea bihurtu zen. Ibarra osatzen zuten gainontzeko bederatzi herriek ere independentzia eskuratu zuten.
[aldatu] Demografia
| 1897 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 594 | 605 | 598 | 560 | 498 | 485 | 538 | 609 | 433 | 367 | 411 | 437 | 490 |
2008ko erroldaren arabera, 27 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %5,30 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
[aldatu] Monumentuak
- Santa Eulalia eliza Erdi Arokoa eta XVIII. mendean berriztatua.
- Hainbat dorretxe artzain-etxe bihurturik daude. Ezagunenen artean, Otazu dorretxea dago.
[aldatu] Azpiegitura eta garraioak
La Pamplonesa autobus konpainiak Etxauri Iruñearekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Horrez gain, autobus konpainia beraren beste linea batek honako ibilbidea egiten du:
[aldatu] La Estellesa
La Estellesa autobus konpainiaren Iruñea eta Lizarra arteko lineak geltokia dauka Etxaurin. Lineak honako ibilbidea egiten du:
[aldatu] Politika
[aldatu] Udal hauteskundeak
2003an bezala, Etxauriko alkatea sentsibilitate abertzaleko[2] Herri Kandidatura (HK-CP) ekimeneko José Javier Erro Larrea atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Hauteskundeetara talde bakarra aurkeztu zen eta aukeratzeko zeuden zazpi zinegotziak lortu zituen, gehiengo osoa. Zuri emandako botoak 62 izan ziren (emandako boto guztien %23,66), eta baliogabeko botoak 50(emandako botoen %16,03). Abstentzioa %28,44koa izan zen.
| Alderdia | Botoak | Zinegotziak |
| Herri Kandidatura | 200 | 7 |
Aldiz, 2011n bi zerrenda aurkeztu ziren eta Agrupación Independiente Etxauritarra gailendu zen, boto alde txikiz. Santiago Huarte Astiz aukeratu zuten alkate.
| Alderdia | Botoak | Zinegotziak |
| Etxauritarra | 188 | 4 |
| Herri Kandidatura | 175 | 3 |
[aldatu] Udaletxea
Etxauriko udaletxeko idazkaria Ziritza, Etxarri eta Bidaurretako idazkari ere bada.
- HELBIDEA: Plaza Zaldualdea, 1
[aldatu] Alkateak
| 1979-1983 | ||
| 1983-1987 | ||
| 1987-1991 | ||
| 1991-1995 | ||
| 1995-1999 | ||
| 1999-2003 | ||
| 2003-2007 | José Javier Erro Larrea | Herri Kandidatura |
| 2007-2011 | José Javier Erro Larrea | Herri Kandidatura |
| 2011- | Santiago Uharte Astitz | Etxauritarra |
[aldatu] Jaiak eta ospakizunak
Herriko jaiak ekainean ospatzen dira San Antonio egunaren inguruan, ekainaren 13an. Santa Eulaliaren omenez egindako jaiak, berriz, abenduan antolatzen dira.
[aldatu] Etxauriar ezagunak
- Alberto Lakosta, aizkolaria;
- Ekaitz Maiz, eskalatzailea.
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Erreferentziak
[aldatu] Kanpo loturak
- (Gaztelaniaz) Etxauriri buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
- (Euskaraz)Etxauriko euskarari buruzko artikulua Argia astekarian (2009-03-22)
- Romana Basterra kalearen ikuspegia Google Street View-n.
|
|||||||