Urzainki

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu


Urzainki

 Nafarroa Garaia

Urzainkiko armarria

Izen ofiziala Urzainqui <> Urzainki
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Zangozako merindadea
Erronkariko ibarra
Alkatea José María Baines Conget
(GIU)
Herritarra urzainkiar
Koordenatuak 42°49′58″N 0°56′40″W / 42.83278°N 0.94444°W / 42.83278; -0.94444Koordenatuak: 42°49′58″N 0°56′40″W / 42.83278°N 0.94444°W / 42.83278; -0.94444

[[Fitxategi:|300px]]

Eremua 20,7 km2
Garaiera 728 m
Distantzia 93 km Iruñera
Posta kodea 31416
Biztanleria 95 bizt. (2012)
Dentsitatea 4,59 bizt./km²
http://www.urzainqui.org/

Urzainki[1] Nafarroako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Erronkariko ibar osoan biztanle gutxien dituena gaur egun.

Izan ere, Zangozako merindadeko herri honek 95 biztanle zituen 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, eta Nafarroako hiriburutik 93 kilometrora dago.

Ezka-Zaraitzu Hondakin Solidoen Mankomunitatea zaborra biltzeaz arduratzen da Urzainkin eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezka ibaia herritik igarotzean.

Herria Nafarroa ekialdean kokatzen da, NA-137 errepidea Burgi-Izaba norabidean jarraituta. Herria batez beste, 728 metroko altueran dago. Urzainkiko auzoak honako hauek dira besteak beste: Urrutea, Iragoisne, Iruartea, Iribarrena eta Ingruñea.

Urzainkik Izabarekin egiten du muga iparraldean, Garderekin ekialdean, Bidankozerekin mendebaldean eta Erronkarirekin hegoaldean.

Klima eta natura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urzainki udalerriaren gehiena mediterraneo mendialdeko klimaren menpe dago. Gunerik altuenetan eta ipar eta ipar-mendebaldera begirako guneetan, berriz, klima atlantiarra nagusitzen da. Itsasoaren mailatik dagoen altueraren arabera, urteko batez besteko prezipitazioa 1.000 eta 1.400mm bitartekoa da, eta tenperatura 10º eta 6 Â°C bitartekoa. Urteroko egun euritsuak 100-140 inguru izaten dira.

Landarediari dagokionez, udalerriaren ipar-mendebaldean haritzak eta pagoak ageri dira (Arrigorrietako mendilerroa), eta basa pinuak Koroako mendilerroan. Jatorrizko landaredia eta basoak nahikoa urritu dira, gizakiak eginiko zuhaitz mozketen ondorioz.

Estazio meteorologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urzainkin, itsasoaren mailatik 722 metrora, Nafarroako gobernuak 1982an jarritako estazio meteorologikoa dago.[2]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erronkariko gainontzeko hiribilduek bezala, Urzainkik ere urteroko petxa edo zerga ordaintzen zion Nafarroako erregeari. 1412an herritarrek kaparetasun unibertsala lortu eta ordainketa horien derrigortasunetik askatzea eskuratu zuten. XIV. mendetik aurrera, biztanleria asko hazi zen, abeltzaintzaren garapena zela eta. 1802an Ezka ibaiaren gainean, zubi bat zegoen udalerriko bi auzoak elkartzen zituena, eta horrez gain, Urzainkik irina ekoizteko errota zeukan.

Erregeordeak izendaturiko alkateak eta herritarrek aukeraturiko erregidoreek zuzentzen zuten udala. XIX. mendearen erdialdean, herriak bi mila errealdun eskola zeukan. 1846an Erronkari ibarra antolakuntza administratibo moduan desegin zenean, Urzainki udalerri independente bihurtu zen.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urzainkiko biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
339 326 339 352 342 299 251 239 137 150 120 103 104

2008ko erroldaren arabera, ez da etorkinik bizi Urzainkin.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Toursko San Martin eliza
  • Urzainki dorrea

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an ez zen udal hauteskunderik izan Urzainkin, ez zelako inongo talderik aurkeztu[3]. Ondorioz 2008ko maiatzaren 16an José María Baines Conget alkate izendatu zuten, kudeaketa batzordearen izenean.

2011ko udal hauteskundeetan zerrenda bakarra aurkeztu zen, Grupo Independiente de Urzainqui (GIU); José María Bainesek alkate segitu zuen eta beste bi zerrendakide zinegotzi bihurtu ziren[4].

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Iriartea Kalea, 2

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2008
2008-2011 José María Baines Conget Kudeaketa batzordea
2011-2015 José María Baines Conget GIU

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Urzainki Aldatu lotura Wikidatan