Ituren
|
Ituren |
|||
|---|---|---|---|
 Nafarroa |
|||
 |
|||
|
|||
| Izen ofiziala | Ituren | ||
| Estatua Erkidegoa Merindadea Eskualdea |
Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Iruñeko merindadea Malerreka |
||
| Alkatea | ??? (Bildu) | ||
| Herritarra | iturendar | ||
| Koordenatuak | 43°7′44″N 1°42′26″W / 43.12889°N 1.70722°WKoordenatuak: 43°7′44″N 1°42′26″W / 43.12889°N 1.70722°W | ||
|
[[Fitxategi:|300px]] |
|||
| Eremua | 15,17 km2 | ||
| Distantzia | 56 km Iruñera | ||
| Posta kodea | 31745 |
||
| Biztanleria | 502 bizt (2010) | ||
| Dentsitatea | 33,09 bizt/km² | ||
| www.ituren.es http://www.ituren.es/eu/index.aspx www.ituren.es | |||
Ituren Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Malerrekako eskualdekoa. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 497 biztanle ditu. Ezkurra ibaiak zeharkatzen du.
Eduki-taula |
[aldatu] Inguru naturala eta kokapena
Ituren Iruñeko merindadearen iparraldean dago, Nafarroako hiriburutik 56 kilometrora. NA-170 errepideak herria zeharkatzen du Zubieta eta Elgorriaga bitartean.
Iparraldean Arantzarekin egiten du muga, Elgorriaga eta Donezteberekin ekialdean, Zubietarekin mendebaldean, eta Beintza-Labaien, Urroz eta Oizekin hegoaldean.
[aldatu] Klima eta landaredia
Iturenek klima ozeaniko hezea dauka, euriak ugariak dira urte osoan zehar, eta ez da hilabete lehorrik izaten, ezta uda garaian ere. Horrez gain, negu epel eta uda ez oso beroei esker, alde termikoa urte osoan zehar ez da oso handia izaten. Urteko batez besteko tenperatura 13 eta 14 gradukoa eta prezipitazioak 1.800 eta 2.000mm bitartekoak izaten dira. Urteroko egun euritsuak, bestalde, 180 inguru izaten dira.
Landaredia, klima ozeaniko atlantiarraren berezko landaredia da, espezierik ugarienak gaztainondoa, pagoa eta haritza dira. Horrez gain, birlandaturiko pinuek eta haritz amerikarrek 125 hektareako azalera hartzen dute
[aldatu] Auzoak
Ituren udalerria honako auzoetan banaturik dago: Ameztia, Aurtitz, Ituren (herrigunea) eta Latsaga.
[aldatu] Ondarea
- San Martin Tourskoaren eliza.
- Sagardia jauregia.
- San Joakin eta Santa Anako baselizak, Mendaur mendiaren maldetan
- Tritinatearen baseliza, Mendaur mendiaren gainean.
[aldatu] Demografia eta biztanleria
| 1897 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 628 | 631 | 635 | 626 | 586 | 557 | 569 | 515 | 456 | 472 | 482 | 467 | 481 |
2008ko erroldaren arabera, zortzi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,68 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
[aldatu] Biztanleria auzoka
| Urtea | Auzoa | Biztanleria |
|---|---|---|
| 2008 | Ameztia | 20 |
| 2008 | Aurtitz | 120 |
| 2008 | Ituren herrigunea | 239 |
| 2008 | Latsaga | 58 |
| 2008 | Sakabanatuak | 44 |
| 2008 | Guztira | 481 |
[aldatu] Politika
[aldatu] Udal hauteskundeak
2007an Eusko Alkartasunako Miguel Ángel Petrirena Azpiazu aukeratu zuten alkate, bere taldeak udaleko zazpi ordezkariak lortu zituen, eta beraz gehiengo osoa udalean. Baliogabeko 65 boto izan ziren (emandako boto guztien %25,59) eta boto zuriak 53 izan ziren (%28,04). Abstentzioa %40,24koa izan zen.
Baliogabeko boto gehienak, Alderdien legeagatik ilegalizatutako ezker abertzalearen plataformari emandako botoak izan ziren.
| Alderdia | Botoak | Zinegotziak |
| Eusko Alkartasuna (EA) | 136 | 7 |
2009an Petrirena hil egin zen eta Jose Maria Gorosterrazu Elizalde alderdikideak ordezkatu zuen[1]. 2011n zerrendarik aurkeztu ez zenez Gorosterrazuk segitu zuen jarduneko alkate[2].
[aldatu] Udaletxea
Udaletxea (XVI. mendean eraikia) herriko plaza nagusian dago. XX. mendearen amaieran eraberritu zen Nafarroako gobernuak emandako 7 milioi pezetako diru laguntzari esker. Eraikinak beheko solairu eta honen gainean eraikitako beste hiru solairu dauzka. Bi arkuz osatutako ataria dauka. Fatxada nagusiak bi sarrera dauzka, bata eraikinean dagoen ostatu edo jatetxera sartzekoa eta bestea udal bulegoetarako atea.
Udaletxeaz gain, eraikinean ostatua edo jatetxea, eskola, eta herriko gazteentzako elkartearen egoitza daude. Udalak alkatea eta sei zinegotzi dauzka.
- HELBIDEA: Consejo kalea, 38
[aldatu] Alkateak
| 1979-1983 | ||
| 1983-1987 | ||
| 1987-1991 | ||
| 1991-1995 | ||
| 1995-1999 | ||
| 1999-2003 | ||
| 2003-2007 | ||
| 2007-2009 | Miguel Ángel Petrirena Azpiazu | EA |
| 2009-2011 | Jose Maria Gorosterrazu Elizalde | EA |
| 2011- | Jose Maria Gorosterrazu Elizalde | Jardunean |
[aldatu] Azpiegitura eta garraioak
Leizaran Mariezcurrena autobus konpainiaren Doneztebe eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
- Doneztebe - Elgorriaga - Ituren - Saldias - Eratsun - Ezkurra - Areso - Leitza - Lekunberri - Larraun - Irurtzun - Berriobeiti eta Iruñea
[aldatu] Jaiak eta ospakizunak
Uztailaren 18an ospatzen dira Iturengo jaiak. Hala ere, ospe handiagoa dute Ituren eta Zubietako inauteriek (joaldunak herri batetik bestera joaten dira).
[aldatu] Musika
Euskal Herria osoan Ituren udalerria ospetsu egin duen abestia Iturengo arotza da. Bertso sail hauek Iturengo Erramun Joakin izeneko arotz baten "akzioak" kontatzen ditu.
[aldatu] Mendaur
Ituren udalerriko lursailetan udalerri guztitik ikus daitekeen Mendaur mendia dago, bere gailurrean Mendaurreko baseliza dagoelarik. Mendi honen magalean Mendaurreko urtegia eta atsedenleku eder bat ere badaude. Hauetara joateko Aurtitz auzotik irteten den mendi-pista hartu eta mendian gorantz jo behar da. Gomendagarriena autoa edo ibilgailua Aurtitz auzoan bertan utzi eta oinez mendian gora joatea da.
[aldatu] Erreferentziak
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Kanpo loturak
- (Euskaraz) Iturengo udalaren webgunea.
- (Euskaraz) "Ttipi-ttapa" eskualdeko hedabide euskarazkoa
- (Gaztelaniaz) Itureni buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.
- Herriaren ikuspegia Google Street View-n.
 |
Iturengo auzoak | |
|---|---|---|
 |
Malerrekako udalerri aurkibidea | |
|---|---|---|
|
Beintza-Labaien • Bertizarana • Donamaria • Doneztebe • Elgorriaga • Eratsun • Ezkurra • Ituren • Oitz • Saldias • Sunbilla • Urrotz • Zubieta |
||
.svg)
