Areso
|
Areso |
|||
|---|---|---|---|
 Nafarroa |
|||
|
|||
| Izen ofiziala | Areso | ||
| Estatua Erkidegoa Merindadea Eskualdea |
Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Iruñeko merindadea Leitzaldea |
||
| Alkatea | Ur Algero Txibite (Areso Eraikiz) |
||
| Herritarra | aresoar | ||
| Koordenatuak | 43°4′54″N 1°57′4″W / 43.08167°N 1.95111°WKoordenatuak: 43°4′54″N 1°57′4″W / 43.08167°N 1.95111°W | ||
|
|
|||
| Eremua | 12,43 km2 | ||
| Garaiera | 498 m | ||
| Distantzia | 48 km Iruñera | ||
| Posta kodea | 31876 |
||
| Biztanleria | 277 bizt (2010) | ||
| Dentsitatea | 22,28 bizt/km² | ||
| www.areso.org http://www.areso.org/euskeraz/dena.htm www.areso.org | |||
Areso Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Leitzaldekoa, Gipuzkoako mugan kokatutakoa. Nafarroako hiriburutik 48 kilometrora dago eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 277 biztanle ditu.
Eduki-taula |
[aldatu] Inguru naturala eta kokapena
Areso Iruñeko merindadearen ipar-mendebaldeko herria da, Gipuzkoako mugatik gertu. Herria haran estu batean dago eta inguruan, 1000 metrotik gorako mendiak daude. Erliebea nahiko menditsua da eta Irumugarrieta 1.427 m., Aldaon 1.411 m., Boin 1.353 m. eta Aretxueta 1.342m. mendiak nabarmentzen dira.
Aresoren herri mugakideak honako hauek dira: Iparraldean eta mendebaldean Berastegi, (Gipuzkoa); hegoaldean Araitz eta Larraun; eta ekialdean Leitza.
[aldatu] Klima
Herrigunearen kanpoaldean, itsasoaren mailatik 524 metrora, Nafarroako gobernuak 1988an jarritako estazio meteorologikoa dago.[1]
[aldatu] Historia
1794an, herria erabat suntsitu zuen Frantziako Armadak, nahita su emanda.
[aldatu] Demografia
| 1897 | 1900 | 1910 | 1920 | 1930 | 1940 | 1950 | 1960 | 1970 | 1981 | 1991 | 2001 | 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 441 | 457 | 521 | 540 | 521 | 451 | 427 | 390 | 385 | 310 | 277 | 284 | 293 |
2008ko erroldaren arabera, etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren %0,35 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
[aldatu] Politika
[aldatu] Alkateak
| 1979-1983 | ||
| 1983-1987 | ||
| 1987-1991 | ||
| 1991-1995 | ||
| 1995-1999 | ||
| 1999-2003 | ||
| 2003-2007 | ||
| 2007-2011 | Mikel Baraibar Garmendia | Areso Eraikiz |
| 2011-2015 | Ur Algero Txibite | Areso Eraikiz |
[aldatu] Udal hauteskundeak
Aresoko alkatea "Areso Eraikiz" herri ekimeneko Mikel Baraibar Garmendia atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko zazpi zinegotzietatik bost lortu zituen taldeak, eta hortaz, gehiengo osoa udalean. Baliogabeko botoak 4 izan ziren (emandako guztien %1,79) eta boto zuri bakarra izan zen (botoen %0,46). Abstentzioa %13,57koa izan zen.
| Alderdia | Botoak | Zinegotziak |
| Areso Eraikiz | 157 | 5 |
| CDN | 61 | 2 |
2011n Areso Eraikiz izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra; 147 boto, 7 zinegotziak eta alkatetza (Ur Algero) lortu zituen[2].
[aldatu] Udaletxea
- HELBIDEA: Plaza Nagusia, z/g
[aldatu] Kultura
[aldatu] Euskara
Biztanleen %90etik gora euskaldunak dira, eta euskalkiari dagokionez, Koldo Zuazo hizkuntzalariak herriko hizkera erdialdeko euskara edo gipuzkeraren aldaeratzat hartzen du.
Bertako hedabideen artean Karrape Irratia dugu, bailarako herri honetan ere bere uhinak zabaltzen dituena.
[aldatu] Ondarea
Aresoko eliza XIX. mendearen hasieran eraiki zen, herria suntsitu zuen sutetik hamar urtera. Elizak, gurutze latindarraren oinarria dauka, eta pentagono itxurako aurrealdea. XVIII. mendeko sutearen aurreko elizatik ezer gutxi kontserbatzen da, Alexandriako Santa Katalina eta San Miguelen irudiak eta kanpoaldeko egituraren zati batzuk.
[aldatu] Jaiak eta ospakizunak
Aresoko jaiak abuztuaren 14tik abuztuaren 17ra ospatzen dira, Jasokundeko Ama Birjinaren omenez. Eguberriaren ospatzeak ere garrantzia handia du herrian, Olentzero bat jarri ohi da herriko plazan. Urtarrilean errege eguneko zintzarriaren ospakizuna izaten da.
Urteko gainontzeko ospakizunen artean Inauteriak eta San Pedro eguna daude, azken hau ekainaren 29a antolaturik.
[aldatu] Sokatira
Aresoko sokatira taldea oso ezaguna da, Euskal Herriko onenetakoa baita.
[aldatu] Azpiegitura eta garraioak
Leizaran Mariezcurrena autobus konpainiaren Doneztebe eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
- Doneztebe - Elgorriaga - Ituren - Saldias - Eratsun - Ezkurra - Areso - Leitza - Lekunberri - Larraun - Irurtzun - Berriobeiti eta Iruñea
[aldatu] Zerbitzuak
Herria "Leitza, Goizueta, Areso eta Aranoko zerbitzuen kudeaketarako Mankomunitateko" kidea da.
[aldatu] Aresoar ezagunak
- Mikel Arregi (1948-), idazlea.
- Milagros Oreja (1952-), politikaria.
- Mikel Olazabal (1985-), pilotaria
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Erreferentziak
[aldatu] Kanpo loturak
- (Euskaraz) Tolosaldeko eta Leitzaldeko Hitza, eskualdeko egunkaria
- (Euskaraz) "Ttipi-ttapa" eskualdeko hedabide euskarazkoa
- (Euskaraz) Areso autobidetik gertu tontor ezezagunak Argia.com webguneko artikulua.
- (Gaztelaniaz) Aresori buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
- Elgoien auzoaren ikuspegia Google Street View-n.
 |
Leitzaldeko udalerri aurkibidea | |
|---|---|---|
|
Araitz • Arano • Areso • Betelu • Goizueta • Larraun • Leitza • Lekunberri |
||
.svg)
