Esa

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu


Esa

 Nafarroa Garaia
Esako bandera

Esako armarria

Izen ofiziala Yesa
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Zangozako merindadea
Zangozaldea
Alkatea Roberto Martínez Luiando
(IXY, indep.)
Herritarra esar
Koordenatuak 42°37′12″N 1°12′10″W / 42.62000°N 1.20278°W / 42.62000; -1.20278Koordenatuak: 42°37′12″N 1°12′10″W / 42.62000°N 1.20278°W / 42.62000; -1.20278

[[Fitxategi:|300px]]

Eremua 22,22 km2
Garaiera 500 m
Distantzia 46,5 km Iruñera
Posta kodea 31410
Biztanleria 252 bizt. (2012)
Dentsitatea 11,34 bizt./km²

Esa[1] Nafarroako udalerria da. Zangozako merindadeko herri honek 252 biztanle zituen 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 48 kilometrora dago.

Zangoza Eskualdeko Zerbitzuen Mankomunitatea zaborra biltzeaz arduratzen da Esan eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Esa herriaren erdiguneaz gain, Nautica de Leire eta Lasaitasuna izeneko guneak ere daude.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Nafarroa mendeabldean kokatzen da, Zangozako merindadearen muturrean. Herrira Iruña eta Jaka arteko errepidea hartuta ailegatzen da. Aragon ibaiaren ondoan kokatzen da.

Esak Irunberrirekin egiten du muga iparraldean; Huescako probintziarekin ekialdean; Ledearekin mendebaldean; eta Xabier eta Zangozarekin hegoaldean.

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunearen kanpoaldean, Esako urtegitik gertu eta itsasoaren mailatik 487 metrora, Nafarroako gobernuak jarritako estazio meteorologikoa dago.[2]

Leireko mendizerraz bestalde, itsasoaren mailatik 759 metrora, Nafarroako gobernuak 1973an jarritako beste estazio meteorologiko bat dago.[3]

Esako urtegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Esako urtegia»

Udalerriaren ipar-ekialdean dagoen urtegia 1960ko hamarkadan eraiki zen eta Aragon ibaiaren urak hartzen ditu.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Esako biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
442 456 400 373 512 341 663 528 302 308 293 257 249

2008ko erroldaren arabera, hamalau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %5,79 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2003an bezala, 2007an Esako alkate kargurako Agrupación de Electores San Virila (AESV) taldeko José Antonio Akerreta Martínez de Lagos; haren taldeak udaleko bost ordezkarietatik lau lortu zituen. Baliogabeko botoak bi izan ziren (emandako boto guztien %0,88). Abstentzioa %22,71ekoa izan zen.

Esako Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Maria Angeles Sanchez Pascual (AESV) 123 Bai
Jose Antonio Akerreta Martinez de Lagos (AESV) 118 Bai
Candida Ramallo Sanchez (AESV) 102 Bai
Juan Carlos Rojano Aguirre (AESV) 97 Bai
Roberto Martinez Luiando (VUY-LP) 93 Bai


2011ko udal hauteskundeetan aurreko agintaldian oposizioko zinegotzi bakarra izandako Roberto Martínez Luiando aukeratu zuten alkate, Independientes por Yesa (IXY, 4 zinegotzi) zerrendarekin. AESVk hiru lortu zituen[4].

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Rene Petit kalea, 9

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007 José Antonio Akerreta Martínez de Lagos
2007-2011 José Antonio Akerreta Martínez de Lagos AESV
2011-2015 Roberto Martínez Luiando IXY

Kultura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiak abuztuaren 26an hasi eta aste bereko asteazkenean amaitzen dira, arratsaldeko zortzietan jaurtitako txupinazoarekin.

Esako "jai txikiak" abenduaren 26an ospatzen dira.

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskararen Foru Legearen arabera alde ez euskaldunean kokatuta dago. Hala ere, 2001eko erroldaren arabera, euskaldunen kopurua %7 ingurukoa zen, eskualdeko altuenetarikoa.

Hezkuntzari dagokionez, Irunberriko ikastola zentrorik gertuena dute esarrek.

Esar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Esa Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko:Wikiatlasa