Artzibar

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu


Artzibar

 Nafarroa Garaia
Artzibarreko bandera

Artzibarreko armarria

Izen ofiziala Valle de Arce <> Artzibar
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Zangozako merindadea
Auñamendiko eskualdea
Alkatea Carlos Orotz Torrea
(Artzibar Herri Taldea)
Herritarra artzibartar
Koordenatuak 42°55′19″N 1°22′55″W / 42.92194°N 1.38194°W / 42.92194; -1.38194Koordenatuak: 42°55′19″N 1°22′55″W / 42.92194°N 1.38194°W / 42.92194; -1.38194

Arcemap.PNG

Eremua 145,67 km2
Garaiera 762 m
Distantzia 35 km Iruñera
Posta kodea 31xxx
Biztanleria 260 bizt. (2012)
Dentsitatea 1,78 bizt./km²
http://www.artzibar.com

Artzibar[1] Nafarroa Garaiko iparraldeko udalerri zabala baina biztanle gutxikoa da, bai eta izen bereko ibarra ere. 2012ko erroldan, 260 biztanle zituen, 17 herritan banaturik.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artzibar Zangozako merindadearen ipar-ekialdean dago, Pirinioetatik gertu eta Nafarroako hiriburutik 35,8 kilometrora.

Iparraldean Auritz, Garralda, Orotz-Betelu eta Garaioa; hegoaldean Longida; ekialdean Abaurrepea, Abaurregaina eta Urraulgoiti; eta mendebaldean Erroibar eta Lizoain mugakide ditu.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko gunerik garaienetan izan ezik, Artzibar gehienean klima azpimediterraneoa nagusi da. Urteko batez besteko tenperatura 6 eta 12 gradu bitartekoa da (sei gradu mendietan eta hamabi herrigunean). Prezipitazioak 1.000 eta 1.600mm bitartekoak dira, betiere udaberrian eta udazkenean ugariagoak. Urteroko egun euritsuak 100-120 inguru izaten dira, eta azarotik apirilera ohikoa da elurra jaustea.

Baso-soiltze gogorra jasan dute Artzibar aldeko basoek. Pagoa, pinu basatia, haritza eta artea dira zuhaitzik ugarienak. Artea, arroilean eta ipar eta ipar-mendebaldeko mendietan hedatzen da batez ere. Birlandatutako pinuek 1.000 hektareatik gora hartzen dituzte, batez ere Austriatik ekarritako pinu lariziarrak dira.

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondoko hauek dira Artzibar osatzen duten kontzejuak: Arrieta, Artozki, Azparren, Hiriberri, Lakabe, Nagore (herriburua), Uritz eta Zaragueta[2].

Horrez gain, 15 leku eta etxalde ere baditu: Arizkuren, Artzi, Asnotz, Ekiza, Espotz, Gorraitz, Gurpegi, Imizkotz, Lusarreta, Muniain, Otsa, Uliberri, Urdirotz, Usotz eta Zandueta. Lehen herri gehiago zituen (Olorizbeiti adibidez) baina denboraz asko hustu egin dira.

Orotz-Betelu 1845ean bereizi egin zen, bere udalerria osatzeko.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artzibarreko biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
1.417 1.441 1.455 1.389 1.219 1.178 1.041 707 321 253 259 275 246

2008ko erroldaren arabera, lau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,50 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Itoitz[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itoizko urtegiak ibarreko lurrak hartu ditu zati handi batean, ondorioz, hainbat herri galdu egin dira.

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Conda autobus konpainiaren Orbaizeta eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 José Ignacio Bidegain Ibarra AIA
2011- Carlos Orotz Torrea Artzibar Herri Taldea

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artzibarreko alkatea AIA (Agrupación Independiente de Arce) zerrendako Jose Ignacio Bidegain Ibarra atera zen 2007ko udal hauteskundeetan, haren taldeak udaleko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen, gehiengo osoa; Artzibar Herri Taldeak, berriz, hiru lortu zituen. Baliogabeko botoak lau izan ziren (emandako guztien %2,11) eta ez zen boto zuririk izan. Abstentzioa %28,03koa izan zen.

Artzibarreko Udala (2007)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Agrupación Independiente de Arce (AIA) 102 4
Artzibar HT 84 3


2011n bi zerrenden artean egoera irauli egin zen: Artzibarrek 4 zinegotzi eta alkatetza (Carlos Orotz Torrea) lortu zituen eta AIAk 3.

Artzibarreko Udala (2011)
Alderdia Botoak Zinegotziak
Artzibar HT 102 4
AIA 93 3


Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artzibarreko idazkaria Longida eta Orotz-Beteluko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: San Julian kalea, z/g (Nagore)

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Artzibar eremu mistoko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizialak euskara eta gaztelania dira. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %7,38k zekien euskaraz hitz egiten.

2009ko urtarriletik Artzibarreko udalerriaren izen ofiziala Valle de Arce <> Artzibar da[3].

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Artzibar Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko:Wikiatlasa