Leitza
|
Leitza |
|||
|---|---|---|---|
 Nafarroa |
|||
 Plazaolako bide berdetik ikusita. |
|||
|
|||
| Izen ofiziala | Leitza | ||
| Estatua Erkidegoa Merindadea Eskualdea |
Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Iruñeko merindadea Leitzaldea |
||
| Alkatea | Oier Eizmendi (Bildu) | ||
| Herritarra | leitzar | ||
| Koordenatuak | 43°4′45″N 1°54′52″W / 43.07917°N 1.91444°WKoordenatuak: 43°4′45″N 1°54′52″W / 43.07917°N 1.91444°W | ||
|
|
|||
| Eremua | 58 km2 | ||
| Garaiera | 490 m | ||
| Distantzia | 50,5 km Iruñera | ||
| Posta kodea | 31.880 |
||
| Biztanleria | 2.934 bizt (2010) | ||
| Dentsitatea | 50,59 bizt/km² | ||
| http://www.leitza.net/ | |||
Leitza Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da. Iruñeko merindadean dago kokatuta, Leitzaldea izeneko eskualdean. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 2.920 biztanle ditu.
Eduki-taula |
[aldatu] Inguru naturala eta kokapena
Leitza Iruñeko merindadearen iparraldeko muturrean dago, Gipuzkoako mugatik gertu, eta Nafarroako hiriburutik 50 bat kilometrora. Mendirik altuenak hegoaldean daude, Guratz (955m) eta Korneta (1.054m).
Iparraldean Goizueta; hegoaldean Larraun; ekialdean Ezkurra; hego-ekialdean Basaburua; eta mendebaldean Areso eta Berastegi, (Gipuzkoa) mugakide ditu.
[aldatu] Klima eta landaredia
Klimaren ezaugarrietako bat euri ugari eta erregularrak dira. Horrez gain, aldaketa termiko txikia dela eta, urteko batez besteko tenperatura 12-13 gradukoa da. Prezipitazioak 1.600 eta 2.000mm bitartekoak dira, hegoaldeko mendietan 2.000mm baino gehiago jausten dira. Urteroko egun euritsuak 180 baino gehiago dira.
Udalerrian hosto erorkorreko zuhaitzak nabarmentzen dira, pagadiak udalerriaren gunerik altuenetan, hariztiak beheko haranetan, eta gaztainondoak erdialdeko lurretan. Birlandaturiko pinu lariziar (Pinus nigra), insignis eta alertzeak 650 hektarea hartzen dituzte.
[aldatu] Estazio meteorologikoa
Herrigunetik kanpo, Leitza inguruko mendi batean, itsasoaren mailatik 668 metrora, Nafarroako gobernuak 1986an jarritako estazio meteorologikoa dago.[1]
[aldatu] Auzoak
Leitzako udalerria ondoko auzoek osatzen dute:
- Leitza, udalerriaren izena daramana, bertan daude udaletxea eta zerbitzu gehienak.
- Gorriztaran
- Arkiskil
- Erreka
- Sakulu
- Erasote
[aldatu] Historia
Leitza udalerriaren mugetan Aritz-Ireberko Bioztain I eta Bioztain II trikuharriak daude, gizakiak inguruetan utzitako aztarnarik antzinakoena.
1847an herrian 4.000 errealeko zuzkidura zeukan eskola, hiru onuradun zeuzkan eliza, hiru burdinola, kupre lantegia, paper lantegia, zortzi sutegi, eta irina ekoizten zuten hiru errota zeuden.
[aldatu] Hedabideak
- Karrape irratia
- Tolosaldeko eta Leitzaldeko HITZA
- TTipi-TTapa
[aldatu] Biztanleriaren bilakaera
| 1897 | 1900 | 1920 | 1930 | 1950 | 1960 | 1970 | 1975 | 1981 | 1991 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1.423 | 1.426 | 1.705 | 1.656 | 1.679 | 1.626 | 2.623 | 3.191 | 3.262 | 3.161 | 2.898 | 2.901 | 2.953 | 2.895 |
2008ko erroldaren arabera, 104 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %3,60 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).
[aldatu] Ekonomia
Basaburuako Beruete kontzejua eta Leitza bitartean, Nafarroako gobernuak eraikitako "Aritz" izeneko parke eolikoa dago. Parkeak duen instalaturiko potentzia 19,20 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.
[aldatu] Azpiegitura eta garraioak
Ceferino Apezetxea eta semeak autobus konpainiak Goizueta eta Leitza bitarteko linea ustiatzen du. Geltokia Leitzako Banco Santanderren bulegoaren aurrean dago.
Horrez gain, Leizaran Mariezcurrena autobus konpainiaren Doneztebe eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
- Doneztebe - Elgorriaga - Ituren - Saldias - Eratsun - Ezkurra - Areso - Leitza - Lekunberri - Larraun - Irurtzun - Berriobeiti eta Iruñea
[aldatu] Politika
[aldatu] Udal hauteskundeak
1999an EHk (6 zinegotzi) hartu zuen alkatetza. EAk (3) eta UPNk (2) osatu zuten udalbatza; 2001ean ETAk José Javier Mujika Astibia UPNko zinegotzia hil zuen.
2003an ezker abertzalearen inguruko Larrain zerrenda legez kanpo utzi zuten; hori dela eta UPNk (5 zinegotzi) irabazi zuen. Aldiz, Aralarrek (4) eskuratu zuen alkate kargua EAko bi zinegotzien laguntzaz.
| Alderdia | Botoak | Zinegotziak |
| UPN | 497 | 5 |
| Aralar | 485 | 4 |
| EA | 284 | 2 |
| Larrain | Inpugnatua | 0 |
Leitzako alkatea Eusko Abertzale Ekintza alderdi politikoko Javier Zabalo Betelu izan zen 2007-2011 legealdian. Udaletxeko hamaika zinegotzietatik sei lortu zituen, gehiengo osoa. Baliogabeko botoak 41 izan ziren (emandako guztien %2,24) eta boto zuriak 37 (%2,07). Abstentzioa %26,72koa izan zen.
| Alderdia | Botoak | Zinegotziak |
| Eusko Abertzale Ekintza | 846 | 6 |
| Eusko Alkartasuna | 418 | 3 |
| UPN | 349 | 2 |
| Aralar | 138 | 0 |
2011ko hauteskundeetan, Bilduk hamaika zinegotzietatik 9 lortu zituen 1.283 bozkekin (%76,14). Derecha Navarra y Española alderdiak zinegotzi 1 lortu zuen 188 bozkekin (%11,16). Azkenik, UPNek 130 bozka lortu zituen (%7,72) eta beraz zinegotzi bakarra. Bilduk gehiengo osoa zuenez, Oier Eizmendi alkate izendatu zuten.
| Alderdia | Botoak | Zinegotziak |
| Bildu | 1.283 | 9 |
| Derecha Navarra y Española | 188 | 1 |
| UPN | 130 | 1 |
| Itzaire | 0 | 0 |
[aldatu] Udaletxea
- HELBIDEA: Elbarren kalea, 1
[aldatu] Leitzako alkateen zerrenda
| 1979-1983 | ||
| 1983-1987 | ||
| 1987-1991 | ||
| 1991-1995 | ||
| 1995-1999 | ||
| 1999-2003 | Tomas Azpirotz Alkotz | EH |
| 2003-2007 | Patxi Saenz Lazkano | Aralar |
| 2007-2011 | Javier Zabalo Betelu | EAE |
| 2011- | Oier Eizmendi Astibia | Bildu |
[aldatu] Euskara
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Leitza eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %91,16k zekien euskaraz. Leitzan mintzatzen den euskara Iparraldeko Goi Nafarrera da.
[aldatu] Jaiak eta ospakizunak
Leitzako festak abuztuaren 10etik 15era ospatzen dira; egun nagusia abuztuaren 11 da, San Tiburtzio.
Inauteriak urtarrileko laugarren igandearen arabera hasten dira. Larunbata, igandea, astelehena eta asteartea hartzen dituzte.
[aldatu] Leitzar ospetsuak
|
|
[aldatu] Ikus, gainera
[aldatu] Erreferentziak
[aldatu] Kanpo loturak
- (Euskaraz) Leitzako Web-orria
- (Gaztelaniaz) Leitzari buruzko informazioa Nafarroako gobernuaren webgunean.
- Lekunberri kalearen ikuspegia Google Street View-n.
 |
Leitzako auzoak | |
|---|---|---|
|
Arkiskil • Erasote • Erreka • Gorriztaran • Leitza • Sakulu |
||
 |
Leitzaldeko udalerri aurkibidea | |
|---|---|---|
|
Araitz • Arano • Areso • Betelu • Goizueta • Larraun • Leitza • Lekunberri |
||
.svg)
