Ezkurra

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Artikulu hau Nafarroako Malerreka eskualdeko udalerriari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus Ezkurra (argipena).

Ezkurra

 Nafarroa Garaia
Ezkurra udalerriaren ikuspegi orokorra.
Ezkurra udalerriaren ikuspegi orokorra.
Ezkurrako bandera

Ezkurrako armarria

Izen ofiziala Ezkurra
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Eskualdea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Iruñeko merindadea
Malerreka
Alkatea Julen Gogortza Jauregi (Idoia)
Herritarra ezkurrar
Koordenatuak 43°5′5.1″N 1°49′29.14″W / 43.084750°N 1.8247611°W / 43.084750; -1.8247611Koordenatuak: 43°5′5.1″N 1°49′29.14″W / 43.084750°N 1.8247611°W / 43.084750; -1.8247611

Navarra - Mapa municipal Ezkurra.svg

Eremua 23,63 km2
Garaiera 525 m
Distantzia 58 km Iruñera
Posta kodea 31749
Biztanleria 164 bizt. (2012)
Dentsitatea 6,94 bizt./km²
Sorrera 1197

Ezkurra Nafarroako ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Malerreka eskualdekoa. 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 164 biztanle ditu. Ezkurra ibaiak udalerri honen lursailak zeharkatzen ditu.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezkurra Iruñeko merindadearen iparraldean dago, eta Eratsun udalerriko lursailetatik datorren NA-170 errepideak herrigunea zeharkatu eta Ezkurra mendatearen bidez Leitza udalerriarekin komunikatzen du.

Ondorengo herriekin egiten du muga: ekialdean Eratsun, iparraldean Goizueta eta mendebaldean Leitza. Inguruko mendi garaienak Zuperrori (1164 m) eta Erakurri edo Irakurri (1142 m) dira.

Auzoak eta kaleak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria bi auzotan banatzen da Goikokale y Behekokale. Ezkurrako kalerik garrantzitsuenak Jasokundearen Kalea eta Kale Nagusia dira.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezkurra udalerriko lursailak.

Ezkurrari buruzko lehen aipamena 1197koa da. Baina inguruko mendietan historiaurreko zenbait dolmen edo harrespila aurki daitezke,adibidez Irunarriko menhirra, edo Eskainko Lepoa izeneko harrespila. Basaburua Txikiko ibarreko herria izan zen mende askotan, Beintza-Labaien ibarreko herriburua izan zelarik. Geroago, 1846. urtean, Nafarroako erreforma administratiboa burutzean, Ezkurra udalerri independente bihurtu zen.

XIX. mendearen hasieran, herriak abeltzaintza eta nekazaritza oparoa zituen. Horrez gain, oihalak ekoizten zituen hiru lantegi txiki zeuden, urtero 130 atal ekoizteko gai zirenak. Herriko bi errotak, uruna ekoizteko erabiltzen ziren. 1847an, Ezkurrako eskolako maisuak 1.650 erreal jasotzen zituen urtero soldata moduan, eta eskolako lanak udaleko idazkaritzarekin batera eraman zituen aurrera. Bideak eta inguruko herrietara joateko bideak nahiko kaxkarrak ziren XIX. mendearen erdialdean, errota bakarra eta burdinola geratzen ziren.

XX. mendearen hasieran, Diego Miguelerenak XVIII. mendean sorturiko elkarte ongileak herriko biztanlerik behartsuenei laguntzen jarraitzen zuen.

Ondarea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aipagarriak dira, batetik, XVI. mendeko Ama Birjinaren irudi bat duen eliza gotiko-errenazentista; eta bestetik, Ollingo burdinolak. Burdinola hauek 1328an hasi ziren ustiatzen burdina Ingalaterrara eta Europako iparraldera eramateko, eta geroago, itsas armadarentzat. 1877 aldera fluorra, beruna, zilarra, espatua eta pirita erauzten ziren.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezkurrako biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
450 448 521 514 497 540 551 510 366 287 268 204 193

2008ko erroldaren arabera, bost etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %2,69a (Nafarroako batez-bestekoaren azpitik).

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oso herri euskalduna da. Herriko biztanleen artean %98,06ak daki euskaraz.

Malerrekako hizkera hitz egiten da Ezkurran.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezkurrako udaletxea, herriko plaza nagusian dagoen harrizko hiru solairuko eraikina da. Udaletxean, udal bulegoez gain, etxebizitzak ere badaude. 1980ko hamarkadaren amaieran zaharberritze txiki bat egin zen,eta guztira, 6,7 milioi pezeta gastatu ziren. Lan horiek Nafarroako gobernuaren diru laguntza izan zuten.

Udalak alkatea eta lau zinegotzi dauzka.

  • HELBIDEA: Kale Nagusia z/g

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezkurrako alkatea Idoia (I) herri ekimeneko Julen Gogortza Jauregi da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Udaletxeko bost zinegotziak lortu zituen. Baliogabeko botoak bost izan ziren (emandako guztien %5,32) eta boto zuriak bi (%2,25). Abstentzioa %51,30ekoa izan zen.

Ezkurrako Udala-2007
Alderdia Botoak Aukeratua?
Julian Gogorza Jauregi (I) 59 Bai
Martin Gastearena Balda (I) 34 Bai
Pedro Maria Zestau Juantorena (I) 28 Bai
Miguel Maria Lasarte Mariezkurrena (I) 19 Bai
Jesus Mariezkurrena Telletxea (I) 18 Bai

2011n ere Idoia izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra eta, beraz, 5 zinegotziak lortu zituen. Alkate kargua Gogortzak gorde izan zuen.

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 Julen Gogortza Jauregi Idoia
2011- Julen Gogortza Jauregi Idoia

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Leizaran Mariezcurrena autobus konpainiaren Doneztebe eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezkurrako jaiak abuztuaren 15ean ospatzen dira, Andre Marietan.

Ezkurratar ezagunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ezkurra Aldatu lotura Wikidatan