Ibargoiti

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Ibargoiti

 Nafarroa Garaia
Ibargoitiko bandera

Ibargoitiko armarria

Izen ofiziala Ibargoiti
Estatua
Erkidegoa
Merindadea
Espainia
Nafarroako Foru Erkidegoa
Zangozako merindadea
Alkatea José Javier Eslaba Armendaritz
(AVI, indep.)
Herritarra ibargoitiar
Koordenatuak 42°40′50″N 1°28′2″W / 42.68056°N 1.46722°W / 42.68056; -1.46722Koordenatuak: 42°40′50″N 1°28′2″W / 42.68056°N 1.46722°W / 42.68056; -1.46722

Maps of municipalities of Navarra Ibargoiti.JPG

Eremua 54,72 km2
Posta kodea 31xxx
Biztanleria 237 bizt. (2012)
Dentsitatea 4,33 bizt./km²

Ibargoiti[1] Nafarroako udalerria da, Zangozako merindadean kokatua. Elo udalerri honetatik bereizi zen eta berea osatu zuen.

2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 237 biztanle ditu.

Iruñerriko Mankomunitatea, zaborra bildu, ur-hornidura eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen da, Iruñea inguruko gune metropolitarreko beste hainbat herritan bezala.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Getzeko San Migel eliza.

Ibargoiti Zangozako merindadearen hegoaldean dago, Erriberriko merindadearekin mugan eta Nafarroako hiriburutik 22 kilometrora.

Iparraldean Elo, Untzitibar eta Itzagaondoarekin egiten du muga; ekialdean Urraulbeitirekin; mendebaldean Oloritzekin; eta hegoaldean Leotz, Ezporogi eta Leatxerekin.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klimaren ezaugarriak, azpimediterranear motakoak dira, uda garaiko lehortea, prezipitazio eskasak baina Nafarroa hegoaldean baino ugariagoak eta aldaketa termiko handia. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu artekoa eta prezipitazioak 1.000 eta 1.400mm bitartekoak dira. Urteroko egun euritsuak 100-140 izaten dria.

Jatorrizko landareditik, erlikia batzuk baino ez dira geratzen Izko eta Izaga mendizerretan, eta gunerik euritsuenetan klima atlantiarrari dagozkion zuhaitzak aurki daitezke (haritz eta pagoak), ameztiak gune lehorretan, eta birlandaturiko pinuak udalerri gehienean. Birlandaturiko pinuen azalera, Austriatik ekarritako pinu lariziarrekin egin zen eta XX. mendearen amaieran 450 hektarea ingurutan zeuden.

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ondoko herri hauek osatzen dute udalerria: Abintzao, Besolla, Getze, Idozin (herriburua), Izko, Lekaun, Sengaritz eta Zabaltza edo Ibarzabaltza.

Zilegieta eta Ekisoain, berriz, berriki hustu dira. Ague, Ariskano, Artzanegi, Andre Maria Elizaberrikoa, Olatz, Erespuru, Marsain, Nekola eta Zirotz aspaldi hustu ziren.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibargoitiko biztanleria
1897 1900 1910 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2006
755 794 825 753 710 603 569 431 211 157 214 231 235

2 2008ko erroldaren arabera, bi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %0,79 (Nafarroako batez bestekoaren azpitik).

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: Nafarroako parke eolikoak

Ibargoitiko udalerriaren mugetan, Izko mendizerran, eta Ezporogi, Leatxe, Oibar eta Irunberri bitartean, Nafarroako gobernuak eraikitako "Izko" izeneko parke eoliko dago. Instalaturiko potentzia 33,00 megawatteko da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.

Horrez gain, udalerriaren iparraldean, Leotz eta Ezporogi bitartean, "Ibargoiti" izeneko parkea dago, instalaturiko potentzia 28,08 megawattekoa da.

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Veloz Sangüesina edo "Zangozar Azkarra" izeneko autobus konpainiak Ibargoiti Zangoza, Iruñea eta inguruko herriekin batzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibargoitiko alkatea Amigos del Valle de Ibargoiti (AVI) herri ekimeneko Jose Javier Eslaba Armendaritz da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Talde independenteak bost zinegotziak lortu zituen, hortaz gehiengo osoa udalean. Zurizko botoak bederatzi izan ziren (botoen %5,49) eta baliogabeko botoak bi izan ziren (%1,20).

Ibargoitiko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Jose Javier Eslaba Armendariz (AVI) 119 Bai
Carlos Meira Espartza Garcia (AVI) 73 Bai
Jesus Antonio Pascal Martinez (AVI) 69 Bai
Miguel Maria Ilarregi Rebole (AVI) 63 Bai
Leticia Olleta Espartza (AVI) 60 Bai


2011n ere AVI izan zen zerrenda bakarra eta Eslabak alkate kargua berretsi egin zuen.

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibargoitiko udaletxeko alkatea, Itzagaondoa, Lizoain, Urrotz, Elo eta Untzitiko idazkari ere bada.

  • UDALETXEA: San Klemente kalea z/g (Idozin)

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateen zerrenda
1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011 José Javier Eslaba Armendaritz AVI
2011-2015 José Javier Eslaba Armendaritz AVI

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Ibargoiti eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %2,67k zekien euskaraz hitz egiten.

2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta gune mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Ibargoiti) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako legebiltzarrean. UPN ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, PSN alderdiaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena[2].

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Urrotz, "Izagako Zerbitzuen Mankomunitateko" kidea da.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ibargoiti Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Wikipedian atari bat dago honi buruz:
Euskal Herriko Wikiatlasa



Ibargoiti
Abintzao | Besolla | Ekisoain | Getze | Idozin | Izko | Lekaun | Sengaritz | Zabaltza | Zilegieta