Aranaratxe

Aranaratxe
Nafarroa
Izen ofiziala	Aranarache <> Aranaratxe
Estatua Erkidegoa Merindadea Eskualdea	Espainia Nafarroako Foru Erkidegoa Lizarrako merindadea Ameskoak
Alkatea	Alfonso Ulibarri Iparragirre (AEA, indep.)
Herritarra	aranaratxear
Koordenatuak	42°46′46″N 2°13′42″W
Eremua	5,10 km2
Garaiera	781 m
Distantzia	72 km Iruñera
Posta kodea	31271
Biztanleria	84 bizt (2011)
Dentsitatea	16,47 bizt/km²

Aranaratxe Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek 85 biztanle zituen 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 72 kilometrora dago.

Inguru naturala eta kokapena

Herria Nafarroa mendebaldean kokatzen da, Lizarrako merindadearen mendebaldeko muturrean. Udalerria NA-7185 errepidean dago Lizarra-Gasteiz norabidean.

Aranaratxek Urbasako mendizerrarekin egiten du muga iparraldean, Eulaterekin ekialdean, eta Larragoarekin mendebaldean.

Klima eta landaredia

Udalerriko landaredia klima azpimediterraneoari dagokio, nahiz eta zenbat eta iparralderago egin, klima hezeagoa den. Udalerriaren hegoalde eta iparraldean dauden mendizerretan klima atlantiarra da nagusi, prezipitazioak herrigunean baino ugariagoak dira. Urteko batezbesteko tenperatura 8 eta 10 gradu bitartekoa eta prezipitazioak 1.200 eta 1.400mm ingurukoak dira. Urteroko egun euritsuak 120 dira herrigunean, eta 140 edo gehiago gune menditsuenetan.

Ondarea

Jasokundearen eliza, Aranaratxe erdigunean kokaturik, Erdi Aroan eraiki eta XVII. mendean handituriko eliza gotikoa da. Horrez gain, San Lorentzo baseliza, oinarri laukizuzeneko XVI. mendekoa, barruan San Lorentzoren egurrezko irudi erromanista daukana.

Demografia

Aranaratxeko biztanleria

1897	1900	1910	1920	1930	1940	1950	1960	1970	1981	1991	2001	2006
137	141	156	154	127	143	182	179	143	110	106	93	79

2008ko erroldaren arabera, bi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %2,53 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Azpiegitura eta garraioak

Automoviles Urederra autobus konpainiak Aranaratxe Lizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

• Larraona - Aranaratxe - Eulate - Zudaire - Barindano - Etxabarri - eta Lizarra

Jaiak eta ospakizunak

Abuztuaren 10ean San Lorentzo baselizarako erromeria ospatzen da.

Politika

Alkateak

Alkateen zerrenda

1979-1983
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011	Jesús Landa Peñas	AEA
2011-2015	Alfonso Ulibarri Iparragirre	AEA

Udal hauteskundeak

Aranaratxeko alkatea (eta hautetsi bakarra) AEA (Agrupación Electoral Aranaratxe) herri ekimeneko Jesús Landa Peñas atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Baliogabeko botoak lau izan ziren (emandako boto guztien %8,20) eta boto zuriak ere lau izan zen (%8,70). Abstentzioa %39,76koa izan zen.

Aranaratxeko Udala (2007)

Alderdia	Botoak	Aukeratua?
Jesús Landa Peñas (AEA)	84	Bai

2011n zerrenda beraren izenean hiru zinegotzi aukeratu zituzten; alkate Alfonso Ulibarri Iparragirre izendatu zuten.

Udaletxea

Udaletxe berria 1965ean eraiki zen, inguruko eraikinen antzeko estiloan. Herriko idazkaria Eulate eta Larragoako udaletan ere egiten du lan. Aranaratxeko udalak alkatea eta lau zinegotzi dauzka. Aranaratxeko udaleko idazkaria, Larragoa eta Eulateko idazkari ere bada.

• HELBIDEA: San Miguel Kalea, z/g

Euskara

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Aranaratxe eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %41,94k zekien euskaraz hitz egiten.

2009ko urtarriletik Aranaratxe udalerriaren izen ofiziala Aranarache <> Aranaratxe da.

Zerbitzuak

Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuez arduratzen da Aranaratxe eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Ikus, gainera

• Nafarroako udalerrien zerrenda

Kanpo loturak

• (Gaztelaniaz) Aranaratxeri buruzko webgunea.
• (Gaztelaniaz) Aranaratxeri buruzko informazioa Nafarroako Gobernuaren webgunean.
• San Miguel kalearen ikuspegia Google Street View-n.