2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak

Wikipedia, Entziklopedia askea
2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak
Euskal Herria
2012 ←
2016ko irailaren 25a → 2020

Eusko Legebiltzarreko 75 eserlekuak
38 eserleku gehiengo absoluturako
Hautesleak 1.783.419 %0,5
Parte-hartzea 1.070.357 (%60,02)
3,94
  1. alderdia 2. alderdia 3. alderdia
  Iñigo Urkullu 2014 (cropped-2).jpg Maddalen Iriarte 2016 (cropped).jpg Pilar Zabala 2016 (cropped).jpg
Hautagaia Iñigo Urkullu Maddalen Iriarte Pili Zabala
Alderdia EAJ EH Bildu Elkarrekin Podemos
Izendatua 2007ko abenduak 2 2016 2016ko abuztuak 1
Hautes-barrutia Araba Gipuzkoa Gipuzkoa
Aurreko
eserlekuak
27 21 Lehen aldia
Eserlekuak 28 18 11
Eserl. aldaketa 1 3 11
Bozak 398.168 225.172 157.334
Ehunekoa %37,36 %21,26 %14,76
Swing 2,99 3,74 Alderdi berria

  4. alderdia 5. alderdia 6. alderdia
  Idoia Mendia Cueva (cropped).jpg Alfonso Alonso 2015b (cropped).jpg Male portrait placeholder cropped.jpg
Hautagaia Idoia Mendia Alfonso Alonso Nicolás de Miguel
Alderdia PSE-EE PP C's
Izendatua 2014ko irailak 20 2015eko urriak 15 2016ko abuztuak 11
Hautes-barrutia Bizkaia Araba Araba
Aurreko
eserlekuak
16 10 Lehen aldia
Eserlekuak 9 9 0
Eserl. aldaketa 7 1 ±0
Bozak 126.420 107.771 21.477
Ehunekoa 11,86% %10,11 %2,03
Swing 7,2 1,57 Alderdi berria

BasqueParliamentDiagram2016.svg


Lehendakaria hauteskundeen aurretik

Iñigo Urkullu
EAJ

Hautaturiko Lehendakaria

Iñigo Urkullu
EAJ

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak irailaren 25ean egin ziren. Eusko Legebiltzarraren XI. legealdiko 75 legebiltzarkideak hautatu ziren: Euskal Autonomia Erkidegoko lurralde historiko bakoitzetik 25 parlamentari.

Eusko Legebiltzarrerako
hauteskundeak

1980 | 1984 | 1986 | 1990
1994 | 1998 | 2001 | 2005
2009 | 2012 | 2016

Bozkatze sistema[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eusko Legebiltzarreko 75 parlamentuak, 3 hauteskunde barrutitan aukeratzen dira. Hauteskunde barruti bakoitzak — Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa — 25 kide hautatzen ditu D'Hondt metodoaren bidez eta zerrenda itxi bidezko sistema proportzionalarekin.

Boza isilpekoa da. Hauteskunde barruti bakoitzean, boz kopuruan %3 baino gehiago lortzen duten alderdi politikoek bakarrik lortzen dute ordezkaritza legebiltzarrean.


Egutegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen egutegia[1]
Data Ekintza
Abuztuak 2 Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian Eusko Legebiltzarra desegin eta hauteskundeetarako deia egiten duen dekretua argitaratzen da.[2]
Abuztuaren 17tik 22ra Hautagaitzen aurkezpena.
Abuztuak 29 Hautagaitzen aldarrikapena.
Irailak 9 Hauteskunde kanpainaren hasiera.
Irailak 23 Hauteskunde kanpainaren bukaera.
Irailak 24 Gogoeta-eguna.
Irailak 25 Bozketa eguna.
Urriak 21 Eusko Legebiltzarraren eraketa.

Hautagaitzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal Autonomia Erkidegoko hauteskundeetan hiru hauteskunde-barruti daude: Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa. Lehendakarigaiak letra lodiz azaltzen dira.

Zerrendaburuak

Alderdia Coat of Arms of Álava.svg
Araba
Coat of Arms of Biscay.svg
Bizkaia
Coat of Arms of Gipuzkoa.svg
Gipuzkoa
EAJ Iñigo Urkullu Josu Erkoreka Joseba Egibar
EH Bildu Miren Larrion Jasone Agirre Maddalen Iriarte*
Elkarrekin Podemos Cristina Makazaga Lander Martínez Pili Zabala
PSE-EE Natalia Rojo Idoia Mendia Susana Corcuera
PP Alfonso Alonso Anton Damborenea Borja Sémper
C's Nicolás de Miguel David Pasarín-Gegunde Iñigo Calderón
ATTKA-PACMA Iker Agirre Goizane Rodríguez Itziar Gavilán
Irabazi Euskadi Israel Mateos Aitor Ibarra Janire Zubizarreta
Murrizketarik Ez-Talde Berdea Diana Plaza Ruth Hernández Jordi Martínez
PFYV Urko Azumendi Eulogio Gaderazabal
Aulki Zuriak Félix García Vicente Barrero
Vox Santiago Abascal
EK-PCPE Ángel Comonte
Ongi Etorri Fátima Abouzaid Jesús María González
Alderdi Humanista Jose Manuel Vázquez
Libertate Nafarra Ibon Arrieta

* Gipuzkoako Hauteskunde Batzordeak Arnaldo Otegi lehendakarigaia kanporatu zuen. Konstituzio Auzitegiak erabakia berretsi zuen eta Maddalen Iriarte izan zen Gipuzkoako zerrendaburua.

Hauteskunde kanpaina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hauteskunde kanpaina irailaren 9ko gauerdian hasi zen. Alderdiek beraien lehen mitinak hurrengo hiri hauetan antolatu zituzten:

Sloganak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • EAJ: Eraiki Euskadi. Mira al futuro (‘Eraiki Euskadi. Etorkizunera begiratu’)
  • EH Bildu: Hemen eta orain. Denon herria — Aquí y ahora. Un país compartido
  • PSE-EE: Juntos — Batera
  • PP: Alonso, la voz que nos une — Alonso, elkartzen gaituen ahotsa
  • Elkarrekin Podemos: Por Euskadi. Jendearekin (‘Euskadirengatik. Jendearekin’)
  • C's: Europeos del Sur, españoles del Norte, vascos de centro (‘Hegoaldeko europarrak, iparraldeko espainiarrak, zentroko euskaldunak’)

Debateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eusko Legebiltzarrerako, 2016
 Zbk. Data Ekoizlea Moderatzailea(k) Gonbidatuak
 Izena  Gonbidatua.    N  Gonbidatu gabea.    A  Ez da agertu.   EH Bildu PSE-EE PP Elkarrekin Podemos C's
1 Irailak 8 Cadena Ser Pepa Bueno Erkoreka Casanova Mendia Alonso Zabala N
2 Irailak 13 ETB 1 Xabier Usabiaga Urkullu Iriarte Mendia Garrido Zabala N
3 Irailak 15 ETB 2 Xabier Garcia Ramsden Urkullu Larrion Mendia Alonso Zabala N

Inkestak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gehiengo absoluturako 38 eserleku behar dira
Hauteslekuak sendoa Data Ehbildu-logoa-2016.png Logotipo PSE-EE.svg People's Party (Spain) Logo.svg EzAn IU.svg Wordmark Podemos.svg Elkarrekin Podemos Logo.png Ciudadanos-icono.svg
2016
Gizaker / EiTB Irailak 23–25 27-30 16-18 8-10 7-8 13-15 0-1
Juan José Domínguez Irailak 19 23-24 16-17 10-11 8-9 14-15 0-1
Celeste-Tel / El Diario Irailak 12–16 29 15 9 7 15 0
Gizaker / EiTB Irailak 14–15 27-29 17 8-9 7-8 13-14 0-1
GAD3 / ABC Irailak 14–15 28-29 15-16 8-9 8-9 14-15 0
Metroscopia / El País Irailak 13–15 27-29 16-17 8 6-7 14-16 1
Sigma Dos / El Mundo Irailak 12–15 26-28 17-18 9 7-9 13-14 0
Juan José Domínguez Irailak 14 23-24 14-15 10-11 7 17-18 1
NC Report / La Razón Irailak 6–14 27 16 9 8 15 0
Ikerfel / Vocento Irailak 8–11 28 14-15 9-10 8 15-16 0
Prospekzio Soziologikoen Kabinetea Irailak 1–8 26 17 9 8 15 0
Gizaker / EiTB
Irailak 5–6 27 17 8 8 14 1
CIS
Abuztuak 27 – irailak 2 27-28 16 8 8 15-16 0
Gorte Nagusietako hauteskundeak Ekainak 26 (18) (10) (11) (10) (25) (1)
Gizaker / EiTB Ekainak 8–9 27 17 8 8 14 1
Prospekzio Soziologikoen Kabinetea
(IU+Podemos koalizioarekin eta gabe)
Maiatzak 23 – ekainak 2 24 17 9 7 17 1
24 18 10 8 0 14 1
Gizaker / EiTB Maiatzak 11–12 27 16 9 7 15 1
Gizaker / EiTB Apirilak 13–14 27 15 10 7 0 15 1
Prospekzio Soziologikoen Kabinetea Urtarrilak 25 – otsailak 2 24 15 9 8 0 18 1
Euskal Herriko Unibertsitatea Urtarrilak 19–31 22-23 13 9 8-9 0 19-21 1-3
Redondo & Asociados Urtarrilak 16 22-23 13-14 10 6 0-1 21-22 0

Parte-hartzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parte-hartzea (%)[3]
Ordua 2016 2012 ± puntu
12:00
%15,4
%14,8
0,6
17:00
%44,38
%47,21
2,83
20:00
%62,26
%63,96
1,70

Emaitzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eusko Legebiltzarreko eserlekuen banaketa hauteskundeen ondoren:

28 9 9 11 18
EAJ PSE-EE PP Elkarrekin Podemos EH Bildu

Coat of Arms of the Basque Country.svg 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak

Lehendakaria eta gobernua Alderdia Hautagaia Botoak[4] % Eser. +/-
  • Lehendakaria:
  • Gobernua:
  • Errolda: 1.778.776
  • Hautesleak: 1.067.354
  • Parte-hartzea: %62,26
  • Abstentzioa: %37,74
EAJ Iñigo Urkullu 398.168 %37,6 28 1
EH Bildu Maddalen Iriarte 225.172 %21,26 18 3
Elkarrekin Podemos Pili Zabala 157.334 %14,86 11 11
PSE-EE Idoia Mendia 126.420 %11,94 9 7
PP Alfonso Alonso 107.771 %10,18 9 1
C's Nicolás de Miguel 21.477 %2,03 0 =
Zuriak 6.681 %0,62
Baliogabeak 4.672 %0,44

Orokorrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Coat of Arms of the Basque Country.svg 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak
BasqueParliamentDiagram2016.svg
Alderdiak eta koalizioak Botoak Aulkiak
Kopurua % ±ep Guztira +/−
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ/PNV) 398,168 37.60 +2.99 28 +1
Euskal Herria Bildu (EH Bildu) 225,172 21.26 –3.74 18 –3
Elkarrekin Podemos (Podemos/Ahal Dugu-Ezker Anitza-Equo Berdeak)1 157,334 14.86 +11.08 11 +11
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE–EE (PSOE)) 126,420 11.94 –7.20 9 –7
Alderdi Popularra (PP) 107,771 10.18 –1.57 9 –1
Herritarrak - Herritarron Alderdia (Cs) 21,477 2.03 Berria 0 ±0
Animalien Tratu Txarren Kontrako Alderdi Animalista (PACMA/ATTKAA) 8,589 0.81 +0.44 0 ±0
Irabazi Euskadi (Ganemos-Sí Se Puede) 6,049 0.57 Berria 0 ±0
Murrizketarik Ez–Talde Berdea (Recortes Cero–LV) 2,747 0.26 Berria 0 ±0
Familia eta Bizitzaren Alderdia (PFyV) 1,836 0.17 +0.10 0 ±0
Aulki Zuriak (EB/AZ) 1,288 0.12 –0.91 0 ±0
Vox (VOX) 771 0.07 Berria 0 ±0
Euskal Komunistak-Espainiako Herrietako Alderdi Komunista (EK-PCPE) 466 0.04 ±0.00 0 ±0
Ongi Etorri (OE) 374 0.04 +0.03 0 ±0
Alderdi Humanista (PH) 351 0.03 –0.07 0 ±0
Libertate Nafarra (LN) 191 0.02 Berria 0 ±0
Batasuna, Aurrerapena eta Demokrazia (UPYD) n/a n/a –1.94 0 –1
Boto zuriak 6,681 0.62
Guztira 1,065,685 75 ±0
Baliozko botoak 1,065,685 99.56 +0.37
Baliogabeak 4,672 0.44 –0.37
Parte-hartzea 1,070,357 60.02 –3.94
Abstentzioa 713,062 39.98 +3.94
Errolda 1,783,419
Iturriak

Lurralde bakoitzeko emaitza ofizialak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Laburpena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Emaitzak lurraldearen arabera

Alderdia Coat of Arms of Álava.svg
Araba
Coat of Arms of Gipuzkoa.svg
Gipuzkoa
Coat of Arms of Biscay.svg
Bizkaia
Bozak % Eserlekuak +/- Bozak % Eserlekuak +/- Bozak % Eserlekuak +/-
EAJ 42.234 %28,21 8 1 116.989 %34,38 9 = 238.441 %42,12 11 =
EH Bildu 26.803 %17,90 5 1 98.181 %28,85 8 1 99.270 %17,53 5 1
Elkarrekin Podemos 24.299 %16,23 4 4 48.338 %14,20 3 3 84.034 %14,84 4 4
PSE-EE 19.501 %13,02 3 3 40.262 %11,83 3 2 66.376 %11,72 3 2
PP 27.812 %18,58 5 = 24.622 %7,23 2 = 54.923 %9,70 2 1
C's 4.754 %3,17 0 = 10.912 %1,92 0 = 5.696 %1,67 0 =

Araba[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetako emaitzak Araban
Alderdiak eta koalizioak Botoak Aulkiak
Kopurua % ±ep Guztira +/−
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ/PNV) 42,327 28.22 +2.34 8 +1
Alderdi Popularra (PP) 27,877 18.58 –0.37 5 ±0
Euskal Herria Bildu (EH Bildu) 26,899 17.93 –4.13 5 –1
Elkarrekin Podemos (Podemos/Ahal Dugu-Ezker Anitza-Equo Berdeak)1 24,339 16.22 +10.50 4 +4
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE–EE (PSOE)) 19,489 12.99 –6.60 3 –3
Herritarrak - Herritarron Alderdia (Cs) 4,784 3.19 Berria 0 ±0
Animalien Tratu Txarren Kontrako Alderdi Animalista (PACMA/ATTKAA) 1,498 1.00 +0.57 0 ±0
Irabazi Euskadi (Ganemos-Sí Se Puede) 856 0.57 Berria 0 ±0
Vox (VOX) 771 0.51 Berria 0 ±0
Murrizketarik Ez–Talde Berdea (Recortes Cero–LV) 664 0.44 Berria 0 ±0
Aulki Zuriak (EB/AZ) 385 0.26 –1.23 0 ±0
Ongi Etorri (OE) 124 0.08 +0.01 0 ±0
Batasuna, Aurrerapena eta Demokrazia (UPYD) n/a n/a –3.52 0 –1
Boto zuriak 1,078 0.71 –0.71
Guztira 151,091 25 ±0
Baliozko botoak 151,091 99.27 +0.74
Baliogabeak 1,113 0.73 –0.74
Parte-hartzea 152,204 59.74 –3.85
Abstentzioa 102,557 40.26 +3.85
Errolda 254,761
Iturriak

Bizkaia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetako emaitzak Bizkaian
Alderdiak eta koalizioak Botoak Aulkiak
Kopurua % ±ep Guztira +/−
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ/PNV) 238,581 42.07 +3.65 11 ±0
Euskal Herria Bildu (EH Bildu) 99,610 17.56 –3.91 5 –1
Elkarrekin Podemos (Podemos/Ahal Dugu-Ezker Anitza-Equo Berdeak)1 84,195 14.85 +11.38 4 +4
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE–EE (PSOE)) 66,506 11.73 –7.22 3 –2
Alderdi Popularra (PP) 55,128 9.72 –2.09 2 –1
Herritarrak - Herritarron Alderdia (Cs) 10,963 1.93 Berria 0 ±0
Animalien Tratu Txarren Kontrako Alderdi Animalista (PACMA/ATTKAA) 4,556 0.80 +0.57 0 ±0
Irabazi Euskadi (Ganemos-Sí Se Puede) 3,337 0.59 Berria 0 ±0
Murrizketarik Ez–Talde Berdea (Recortes Cero–LV) 1,277 0.23 Berria 0 ±0
Familia eta Bizitzaren Alderdia (PFyV) 1,031 0.18 +0.04 0 ±0
Aulki Zuriak (EB/AZ) 903 0.16 –0.77 0 ±0
Euskal Komunistak-Espainiako Herrietako Alderdi Komunista (EK-PCPE) 466 0.08 +0.01 0 ±0
Alderdi Humanista (PH) 351 0.06 –0.03 0 ±0
Ongi Etorri (OE) 250 0.04 Berria 0 ±0
Boto zuriak 3,484 0.61 –0.64
Guztira 570,638 25 ±0
Baliozko botoak 570,638 99.56 +0.33
Baliogabeak 2,495 0.44 –0.33
Parte-hartzea 573,133 60.48 –3.99
Abstentzioa 374,503 39.42 +3.99
Errolda 947,636
Iturriak

Gipuzkoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetako emaitzak Gipuzkoan
Alderdiak eta koalizioak Botoak Aulkiak
Kopurua % ±ep Guztira +/−
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ/PNV) 117,260 34.30 +2.30 9 ±0
Euskal Herria Bildu (EH Bildu) 98,663 28.86 –3.32 8 –1
Elkarrekin Podemos (Podemos/Ahal Dugu-Ezker Anitza-Equo Berdeak)1 48,800 14.28 +10.84 3 +3
Euskadiko Alderdi Sozialista-Euskadiko Ezkerra (PSE–EE (PSOE)) 40,425 11.83 –7.44 3 –2
Alderdi Popularra (PP) 24,766 7.24 –1.28 2 ±0
Herritarrak - Herritarron Alderdia (Cs) 5,730 1.68 Berria 0 ±0
Animalien Tratu Txarren Kontrako Alderdi Animalista (PACMA/ATTKAA) 2,535 0.74 +0.36 0 ±0
Irabazi Euskadi (Ganemos-Sí Se Puede) 1,856 0.54 Berria 0 ±0
Murrizketarik Ez–Talde Berdea (Recortes Cero–LV) 806 0.24 Berria 0 ±0
Familia eta Bizitzaren Alderdia (PFyV) 805 0.24 Berria 0 ±0
Libertate Nafarra (LN) 191 0.06 Berria 0 ±0
Boto zuriak 2,119 0.61 –0.69
Guztira 343,956 25 ±0
Baliozko botoak 343,956 99.69 +0.27
Baliogabeak 1,064 0.31 –0.27
Parte-hartzea 345,020 59.38 –3.90
Abstentzioa 236,002 40.62 +3.90
Errolda 581,022
Iturriak

Hautatutako legebiltzarkideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Araba[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gipuzkoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehendakaria aukeratzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lehen bozketa: 2016ko azaroak 23
Gehiengo absolutua (38/75) beharrezkoa
Aukera Bozketa
Alderdiak Bozak
NIñigo Urkullu EAJ (28), PSE–EE (9)
37 / 75
NMaddalen Iriarte EH Bildu (18)
18 / 75
Boz zuriak Elkarrekin Ahal Dugu (11), PP (9)
20 / 75
Iturria: Hauteskunde historia
Bigarren bozketa: 2016ko azaroak 24
Gehiengo sinplea beharrezkoa
Aukera Bozketa
Alderdia Bozak
YesYIñigo Urkullu EAJ (28), PSE–EE (9)
37 / 75
NMaddalen Iriarte EH Bildu (18)
18 / 75
Boz zuriak Elkarrekin Ahal Dugu (11), PP (9)
20 / 75
Iturria: Hauteskunde historia

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]