Oko

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Oko
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Okoko bandera

Okoko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Lizarrako merindadea
Izen ofiziala Escudo de Oco.svg Oco
Alkatea Francisco Javier Bujanda Martínez (UPN)
Posta kodea 31281
INE kodea 31184
Herritarra okoar
Kokapena
Koordenatuak 42° 38′ 23″ N, 2° 09′ 49″ W / 42.639722222222°N,2.1636111111111°W / 42.639722222222; -2.1636111111111Koordenatuak: 42° 38′ 23″ N, 2° 09′ 49″ W / 42.639722222222°N,2.1636111111111°W / 42.639722222222; -2.1636111111111
Oko hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Oko
Oko
Oko (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 3,27 km2
Garaiera 486 metro
Distantzia 69 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 66 biztanle
% 50 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 50
Dentsitatea 20,18 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 20,48
Zahartze tasa[1] % 27,27
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 0 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 15,89 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 6,58 (2010)
Euskararen erabilera %  0,2 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://oco.es/

Oko[2] Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek 66 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 69 kilometrora dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Nafarroa mendebaldean kokatzen da. Antzin udalerriaren irteeran dagoen errepidean ezkerreko lehen bidetik lau kilometro eginda heltzen da Okora.

Okok Murietarekin egiten du muga iparraldean, Abaigar eta Olexuarekin ekialdean, Legariarekin mendebaldean eta Etaiorekin hegoaldean.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko klima mediterraneo-kontinentala prezipitazio irregularretan eta zabalkunde termiko handian nabari da. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 12 gradu bitartekoa da, eta prezipitazioak 500 eta 800mm artekoak, mendiguneetan ugariagoak direlarik. Urteko egun euritsuak 80 eta 120 inguru dira kokagunearen arabera.

Udalerri gehiena estaltzen zuten artadietatik zazpi hektarea baino ez ziren geratzen XX. mendearen amaieran. Horrez gain, hiru hektarea makaldi zeuden.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdi Aroan zehar jaurerri izan zen, eta 1250. urtean Teobaldo I.a erregeak herritarrek ordaindu beharreko petxa urteko 300 soldetetan ezarri zuen foru baten bitartez. Urte hartan, jaurerria koroaren ondareari loturi geratu zen. 1351. urtean Carlos II.ak jaurerria Beltran Velez Guevarari eman zion dohaintza moduan Etaio eta Riezurekin batera. Ondoren, Carlos eta Tristan Mauleren jabetzakoa izan zen, baina hauek 1472 eta 1492ean Fernando Bakedao kalonjeari saldu zioten, hau aldi berean Juan II.a erregearen idazkaria eta Juan III.a eta bere emazte Katalinaren kontseilaria zen.

1846. urtean herriak Ega ibarreko herri izateari utzi eta udalerri independiente bihurtu zen. 1847an, herrian 1.100 errealeko zuzkidura zuen eskola zegoen, eta herritarrek parrokiako abadea izendatzeko eskubidea zeukaten. XX. mendearen hasieran Nekazal Aurrezki Kutxa sortu zuten herritarrek.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Okoko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko etorkin bakarra bizi zen herrian, biztanleriaren %1,28a (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Okoko alkatea UPN alderdiko Francisco Javier Bujanda Martínez da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Urte horretan aurkeztutako hautagai bakarra izan zen; baliogabeko botoak 9 izan ziren (emandako guztien %19,15) eta 20 boto zuri izan ziren (botoen %52,63). Abstentzioa %29,85koa izan zen.

Okoko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Francisco Javier Bujanda Martínez (UPN) 18 Bai

2011ko udal hauteskundeetan, ordea, ez zen zerrendarik aurkeztu eta Bujandak jarduneko alkate segitu zuen[3].

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxea elizaren ondoko plazan dago eta 1981. urtean zaharberritu zen azken aldiz Nafarroako gobernuaren diru-laguntzari esker. Bi solairu dauzka eta kanpoaldeko hormak margozturik eta zarpeaturik daude. Udalak alkatea eta lau zinegotzi dauzka.

  • HELBIDEA: Plaza Nagusia z/g

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Francisco Javier Bujanda Martínez
2011-2015 Francisco Javier Bujanda Martínez Jardunean

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Oko eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %6,25ek zekien euskaraz hitz egiten.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuez arduratzen da Oko eta eskualdeko beste hainbat herritan

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

San Roman eliza, XIII. mende hasierako eraikin erromanikoa da. Irantzungo monasterioaren eragin nabarmena dauka arkitekturan. Aipagarri da XIII. mendeko aurkua, ondoren egindako aldaketa gotikoetan berrerabili zena.

Herriko etxeei dagokionean, XVI. mendeko hainbat eraikin daude, horietako batzuk fatxadetan armarriak dituztela.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Oko Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa