Larraun

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Larraun
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Azpiroz Navarra Spain 513.JPG
Larraungo Azpirotz herriaren ikuspegia.

Larraungo armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Iruñeko merindadea
Izen ofiziala Escudo de Larraun.svg Larraun
Alkatea José Javier Barberena Etxarri (Larraundarrak)
Posta kodea 31870
INE kodea 31144
Herritarra larraundar
Kokapena
Koordenatuak 43° 00′ 20″ N, 1° 53′ 47″ W / 43.005555555556°N,1.8963888888889°W / 43.005555555556; -1.8963888888889Koordenatuak: 43° 00′ 20″ N, 1° 53′ 47″ W / 43.005555555556°N,1.8963888888889°W / 43.005555555556; -1.8963888888889
Larraun hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Larraun
Larraun
Larraun (Nafarroa Garaia)
Larraun hemen kokatua: Larraun
Larraun
Larraun (Larraun)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 107,08 km2
Garaiera 566 metro
Demografia
Biztanleria 1.002 biztanle
% 54,11 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 45,89
Dentsitatea 9,36 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 5,41
Zahartze tasa[1] % 51,3
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 18,18
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 83,48 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 4,93 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 84,55 (2010)
Euskararen erabilera % 64,8 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.larraun.com

Larraun[2] Nafarroa Garaiko ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Iruñeko merindadean kokatua. Ibarra deitzen bazaio ere, hidrografikoki ezin da esan hala denik, bi isurialde baititu, bata atlantikoa eta bestea, gehiena, mediterraneoa. Udalerriak 1.002 biztanle zituen 2014. urtean.

2009tik UEMAko mankomunitate euskalduneko partaidea da.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Lekunberri udalerria Larraunen erdialdean kokatuta dago, baina biak administratiboki independenteak dira. Dena den, Larraungo udaletxea Lekunberrin bertan dago.

Mendukiloko leizeak udalerri honetan daude, Astitz herrian.

Ingurune naturala eta klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Larraungo klima azpiozeanikoa da, euriak ugariak dira urte osoan zehar, eta uda garaian ez da hilabete idorrik izaten, baina klima ozeaniko osoan ez bezala, Larraungo neguak hotzak izaten dira. Urteko batez besteko tenperaturak 8 eta 13 gradu artekoak, eta prezipitazioak 1.600mm eta 2.000mm bitartekoak izaten dira. Zenbat eta iparralderago, hotz handiagoa egiten du. Urteko egun euritsuak 160 inguru izaten dira herrigunean, eta 180 baino gehiago iparraldeko gune menditsuenean.

Landaredia klima atlantiarraren ondorio da, pago, haritz eta hosto galkorreko hainbat espezie daude herriaren inguruko basoetan. Birlandaturiko zuhaitzek 220 hektarea hartzen dituzte, pinu lariziarrak eta haritz amerikarrak dira batez ere.

Estazio meteorologikoak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Larraunek Areso eta Leitzarekin egiten du muga iparraldean, Imotz eta Basaburuarekin ekialdean, Arakil eta Uharte Arakilekin hegoaldean, eta Betelu eta Araitzekin mendebaldean.

Herriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

16 herri ditu udalerriak: Albiasu, Aldatz, Alli, Arruitz, Astitz, Azpirotz, Baraibar, Errazkin, Etxarri, Gorriti, Iribas, Lezaeta, Madotz, Mugiro, Oderitz eta Uitzi. Eraso etxegunea ere badu.

Herriak
Herria Biztanleria (2011) Mapa
Albiasu 20
Aldatz 124
Alli 33
Arruitz 108
Astitz 39
Azpirotz 60
Baraibar 78
Eraso 0
Errazkin 79
Etxarri 77
Gorriti 90
Iribas 41
Lezaeta 12
Madotz 16
Mugiro 61
Oderitz 46
Uitzi 124 City locator 3.svg Herriburua.|City locator 4.svg Kontzejua.| City locator 5.svg Auzunea.

Iturriak: Espainiako Estatistika Institutua eta Google Earth

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Sorginkeria Larraun haranean»

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendearen lehen erdialdean populazio konstantea mantendu ondoren, bigarren erdialdean biztanleak galtzen hasi zen Larraun, eta 1990erko hamarkadarako 2.000 biztanle inguruan geratu zen (mende hasieran 3.500 zituen). 1990eko hamarkadaren hasieran, Lekunberri Larraunetik banatu eta udalerri independentea osatu zuen. Horren ondorioz, Larraunek bere biztanleriaren erdia galdu zuen, eta 1.000 biztanleen inguruan geratu zen.

Larraungo biztanleria

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 25 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren % 2,38 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1999an aurkeztu ziren lau zerrendek hiruna zinegotzi atera zituzten. Bozkatuena izan zelako EHko José Antonio Azpirotz hautatu zuten alkate.

2003an EA eta Larraundarrak taldeek berdindu egin zuten zinegotzi kopuruan; lehenak lortu zuen alkatetza Aralarreko botoarekin. Aldiz, 2006an zentsura-mozio batek bigarrenari eman zion, Pedro Manuel Barberiari hain zuzen.

2007an bi zinegotzi baino izan ez bazituen ere, Eusko Abertzale Ekintzako Jose Maria Astitz Iriartek erdietsi zuen alkatetza. Udaleko bederatzi zinegotzietatik bi lortu zituen, eta beste botorik behar izan zuen alkatetza eskuratzeko. Baliogabeko botoak zortzi izan ziren (emandako guztien % 1,15) eta boto zuriak hamazortzi (% 2,62). Abstentzioa % 29,73koa izan zen.

Larraungo Udala 2007
Alderdia Botoak Zinegotziak
Larraundarrak 225 3
Larraungo Elkartea 186 3
Eusko Abertzale Ekintza (EAE) 172 2
Aralar 86 1

2011n hiru zerrenda aurkeztu ziren baina espainiar estatuko fiskaltzak Larraun Bat izenekoa inpugnatu zuen[5]. Larraungo Elkarteak 4 zinegotzi eta alkatetza (Francisco Javier Legarra) lortu zituen eta Barberia alkate ohiaren Larraun Baik 3.

Larraungo Udala 2011
Alderdia Botoak Zinegotziak
Larraungo Elkartea 317 4
Larraun Bai 266 3
Larraun Bat Inpugnatua 0

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Aralar kalea, 5

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1995-1999 Pedro Manuel Barberia Etxarri Larraundarrak
1999-2003 José Antonio Azpirotz EH
2003-2006 Maite Astitz Eguzkitza EA
2006-2007 Pedro Manuel Barberia Etxarri Larraundarrak
2007-2011 Jose Maria Astitz Iriarte EAE
2011-2015 Francisco Javier Legarra Arraztio Larraungo Elkartea
2015- José Javier Barberena Etxarri Larraundarrak

Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

La Muguiroarra autobus konpainiak Larraungo hainbat kontzeju Iruñearekin batzen ditu. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

Leizaran Mariezcurrena autobus konpainiaren Doneztebe eta Iruñea bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

Hedabideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Larraundar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Larraun Aldatu lotura Wikidatan